I SA/Kr 208/04
WyrokWSA w Krakowie2006-05-10
Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, NSA Józef Gach, WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wobec której ogłoszono upadłość, może być stroną postępowania podatkowego dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego tej spółki, a w konsekwencji czy może skutecznie wnosić o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wobec której ogłoszono upadłość, nie jest stroną postępowania podatkowego dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego tej spółki. Legitymację do działania w takim postępowaniu posiada wyłącznie syndyk masy upadłości. W związku z tym, A. G. nie miał legitymacji do wniesienia odwołania ani wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.Stan faktyczny
Urząd Kontroli Skarbowej prowadził kontrolę podatkową w T. Spółka z o.o., w wyniku której wydano decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. W trakcie kontroli ogłoszono upadłość spółki, a jej reprezentantem został syndyk. A. G., prezes zarządu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, twierdząc, że nie był stroną postępowania i dowiedział się o decyzji z opóźnieniem. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, a następnie stwierdził niedopuszczalność odwołania A. G. od decyzji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność odwołania.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 208/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Ewa Michna, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006r., sprawy ze skargi A. G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 stycznia 2004r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, skargę oddala
I SA/Kr 208/04
UZASADNIENIE
Urząd Kontroli Skarbowej prowadził kontrolę podatkową w T. Spółka z o.o. w K. i w jej wyniku w dniu [...].2002 roku wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowej. Kontrolowany podmiot reprezentowany był przez jedynego wspólnika i zarazem prezesa zarządu A. G.
W czasie trwania kontroli, z mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].2002 roku sygn. akt [...], ogłoszona została upadłość T. Spółka z o.o. w K. a syndykiem masy upadłości został S. K. Od tego czasu spółka reprezentowana była przez syndyka masy upadłości, któremu doręczono odpis decyzji Dyrektora UKS w dniu [...].2002 roku. Odwołanie nie zostało złożone.
Pismem z dnia [...].2003 roku, A. G. złożył do Izby Skarbowej za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z samym odwołaniem.
W jego uzasadnieniu wskazał, iż z chwilą utraty zarządu nad upadłą spółką przestał brać udział w postępowaniu kontrolnym a jego miejsce zajął syndyk, który jednak nie zaskarżył wydanej decyzji. Decyzja nie został również doręczona prezesowi upadłej spółki, co powinno mieć miejsce z uwagi na możliwość przeniesienia odpowiedzialności za długi spółki na prezesa jej zarządu. Jak stwierdził wnioskujący, o wydanej decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...].2003 roku podczas zaznajamiania z materiałami postępowania karno-skarbowego. Zarzucił, iż - z uwagi na treść przepisów art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i wynikającej z nich możliwości przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka jej zarządu - jako osoba trzecia mająca interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, powinien uzyskać status strony w prowadzonym postępowaniu kontrolnym. Niezastosowanie się więc do dyspozycji art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, określającego definicję strony w postępowaniu podatkowym, spowodowało uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na wykazanie braku winy wnioskującego w zaistnieniu opisanego uchybienia, termin winien ulec przywróceniu a odwołanie winno zostać rozpoznane.
Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 216, 163 oraz 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /DzU nr 137 poz 926 ze zm./ - po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].2003 - postanowieniem z dnia [...].2004 roku nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A. G. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia powołał się na przepisy art. 20 § 1 i art. 60 Prawa upadłościowego /DzU z 1991 roku nr 118 poz 512 ze zm./ stanowiące, iż na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci z mocy samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozporządzania majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości a każde postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może prowadzić tylko syndyk. Tym samym tylko on ma legitymację procesową do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko, iż skutki zaskarżonej decyzji dotyczą interesu prawnego A. G. jest nieuzasadnione. Stroną postępowania kontrolnego było bowiem "T. Sp. z o.o." a po ogłoszeniu upadłości "T. Sp. z o.o. w upadłości" co oznacza, iż decyzja podatkowa skierowana została do właściwej strony postępowania a legitymację do jej reprezentowania posiadał wyłącznie syndyk.
Na powyższe postanowienie A. G. nie złożył zażalenia.
Postanowieniem z tej samej daty tj. 9 stycznia 2004 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 216 i 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdził niedopuszczalność odwołania A. G. od decyzji z dnia [...].2002 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok. Uzasadnienie decyzji było identyczne z opisanym powyżej uzasadnieniem postanowienia wydanego w tym samym dniu.
Od postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania A. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zarzucił:
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to ; art. 60 i 20 § 1 Prawa upadłościowego /z 1934 roku/ oraz art. 44 kc na skutek pozbawienia prawa działania w postępowaniu kontrolnym przedstawiciela spółki jakim był prezes zarządu,
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 § 1 w zw. z art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust 1 ustawy o kontroli skarbowej poprzez niedopuszczenie A. G. do działania w sprawie w charakterze strony, art. 162 § 1 i art. 165a Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczalną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia A. G. terminu do wniesienia odwołania oraz art. 217 § 2, 210 § 4 i 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia.
Na uzasadnienie skargi, skarżący przytoczył treść przepisów na których naruszenie wskazał wraz z wybranymi orzeczeniami sądów administracyjnych oraz argumentacją identyczną jak we wniosku o przywrócenie terminu.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi z uwagi na fakt, iż postanowienie jest zgodne z przepisami obowiązującego prawa a w postępowaniu zmierzającym do jego wydania nie doszło do naruszeń prawa materialnego czy procesowego, opisanych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję /lub postanowienie na które skarga przysługuje/ gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku gdy skarga nie jest uzasadniona sąd na podstawie art. 151 cytowanej ustawy, orzeka o jej oddaleniu.
Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna.
Przesłanką do wydania zaskarżonego postanowienia była równoczesna odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania stąd zarzuty zawarte w skardze oraz argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę odnosiły się do tej właśnie kwestii. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania - w trybie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu nr [...] z dnia 9 stycznia 2004 roku gdyż organ podatkowy właściwie zastosował dyspozycję art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /DzU nr 137 poz 926 ze zm./. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 133 § 1 tej samej ustawy definiuje pojęcie strony w postępowaniu podatkowym i wymienia jako osoby uprawnione; podatnika, płatnika, inkasenta lub ich następcę prawnego a także osoby trzecie o których mowa w art. 110 - 117 Ordynacji podatkowej, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do których czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ocenił, iż A. G.- mimo przedstawionej argumentacji - do tego kręgu się nie zalicza, prawidłowo też zastosował przepisy art. 20 § 1 i art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe /DzU z 1991 roku nr 118 poz 512 ze zm./.
Dla dodatkowego uzasadnienia zajętego stanowiska powołać można aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 30 listopada 2004 roku sygn. akt FSK 1269/04 [POP 2005/5/125] Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż "członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest stroną postępowania podatkowego, którego przedmiotem jest wymiar podatku...., stroną jest tylko podmiot, którego własny interes prawny podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 września 2004 roku sygn. akt III SA 1280/03 [Lex nr 160991] orzekł podobnie i dodatkowo istotnie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stwierdził bowiem, iż " przepis art.116 Ordynacji podatkowej, który ustanawia odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. daje legitymację materialno-prawną do bycia stroną ale wyłącznie w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu....nie daje jednak uprawnienia do występowania jako strona w postępowaniach dotyczących określenia zobowiązań podatkowych osobie prawnej"
Poglądy zaprezentowane w przytoczonych orzeczeniach w pełni podziela sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie a znajdują one zastosowanie nie tylko do oceny podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania ale przede wszystkim do oceny zasadności stwierdzenia niedopuszczalności odwołania o którym orzeczono w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem sądu prawidłowo zastosowano art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych tj. wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia odwołania i nie będący adresatem decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę - wobec bezzasadności skargi - orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło