I SA/Kr 209/07
WyrokWSA w Krakowie2007-07-24
Skład orzekający: Józef Gach, Beata Cieloch, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w decyzji administracyjnej, istnieje obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o tę decyzję?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu (w tym decyzji administracyjnej). W takim przypadku przepis wykonawczy wyłącza obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji, a zarzut oparty na braku doręczenia upomnienia jest bezzasadny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty obejmowały m.in. brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji oraz brak doręczenia decyzji określającej wysokość podatku akcyzowego. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na zastosowanie przepisów wyłączających obowiązek doręczenia upomnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 209/07 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lipca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007r., sprawy ze skargi "O." Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 grudnia 2006r. nr. [...], w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za uzasadnione, skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem - po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego O. Sp. z o.o. w K. utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2006 r., nr [...], którym odmówiono uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w sprawie prowadzonego przeciwko zobowiązanemu postępowania egzekucyjnego wniesiono następujące zarzuty:
1) brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2006 r., nr [...],
2) brak doręczenia będącej podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].08.2006 r., nr [...], którą zobowiązanemu określono wysokość podatku akcyzowego za miesiąc październik 2003,
3) niewłaściwe pouczenie w tym tytule wykonawczym o treści zarzutu z art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teks jednolity: Dz.U. 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a." względnie "ustawą".
Zarzuty te jednak uznano za bezzasadne. W szczególności decyzja wymiarowa wymieniona pod pkt 2 została doręczona pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu [...].08.2006 r.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21.12.2006r., nr [...] zobowiązany wniósł o uchylenie tego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 15§1 u.p.e.a.
2) art. 33 pkt 3 u.p.e.a.
3) art. 124§1 i §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 18 u.p.e.a.,
4) art. 107§3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.,
5) art. 6 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.
6) art. 7 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.
7) art. 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 15§1 u.p.e.a. to zobowiązany powołał się na wyrok NSA z dnia 6.03.2001 r., sygn. akt III SA 3290/99 (Lex Polonica nr 361743), którym stwierdzono, że "wprawdzie § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie kosztów upomnienia oraz przypadków, w których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. 1991 r. Nr 81 poz. 354 ze zm.) stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, jednakże czynności egzekucyjne w odniesieniu do podatku dochodowego - będącego istotnie należnością pieniężną, obciążającego skarżącego, poprzedzić musi wydanie przez Urząd Skarbowy decyzji deklaratoryjnej określającej wysokość tego zobowiązania. Bez takiej decyzji nie byłaby możliwa egzekucja administracyjna zaległości podatkowej i odsetek. Z tej przyczyny wszczęcie postępowania egzekucyjnego musi być poprzedzone upomnieniem o jakim mowa w art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm.) wysłanym do dłużnika przez wierzyciela - Urząd Skarbowy". Zdaniem zobowiązanego orzeczenie to zachowuje swoją aktualność, gdyż powołany w nim przepis wykonawczy bez zmiany treści został transponowany do aktualnie obowiązującego §13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 ze zm., w tym Dz.U. z 2003 r., nr 9, poz. 106), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśnił, iż zgodnie z §13 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 3a u.p.e.a. Obowiązek, o którym mowa w tym przepisie ciążył zaś na zobowiązanym co do podatku akcyzowego, tyle że nie wykonał on go i dlatego wydanie decyzji deklaratoryjnej stało się koniecznym. Z treścią tej decyzji jest zgodna treść obowiązku określona w tytule wykonawczym, na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu. Nadto organy egzekucyjne w trakcie tego postępowania działały zgodnie z obowiązującą procedurą egzekucyjną i administracyjną, w żaden sposób nie naruszając zasady wyrażonej w art. 6 kpa. Tylko w postanowieniu z dnia [...].11.2006 r., nr [...] organ I instancji nie odpowiedział na wszystkie zarzuty, czym naruszył zasadę praworządności (art. 7 kpa) oraz zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Jednakże organ II instancji naprawił powyższe błędy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Prawem tym jest przede wszystkim wydany na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15§5 ustawy §13 rozporządzenia wykonawczego, w którym stwierdza się, że "Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy:
1) należność pieniężna została określona w orzeczeniu (...)".
Cytowany przepis miał zastosowanie w rozpoznanej sprawie, gdyż podatek akcyzowy jest istotnie należnością pieniężną, a należność ta została określona w orzeczeniu, do których zalicza się decyzje, co wynika z art. 4 ustawy, w którym stwierdza się, że "do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią". Z kolei przepisy, do których ten artykuł odsyła stanowią:
"Art. 3. § 1. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
§ 1a. Egzekucję administracyjną stosuje się również do należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5, wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych na podstawie art. 44 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2003 r. Nr 174, poz. 1689, z późn. zm.) (...).
§ 2. Egzekucję administracyjną stosuje się również do należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, wynikających z orzeczeń lub innych aktów prawnych wydanych przez obce państwa".
oraz
"Art. 3a. § 1. W zakresie zobowiązań: powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 201 ust. 1 oraz art. 209 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992), ostatnio zmienionego aktem dotyczącym warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 236 z 23.9.2003), podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, składek na ubezpieczenie społeczne, a także opłat paliwowych, o których mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 155, poz. 1297 i Nr 172, poz. 1440), stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio:
1) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika;
2) ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego;
3) z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne;
4) z informacji o opłacie paliwowej.
§ 2. W przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli:
1) w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej albo w informacji o opłacie paliwowej zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;
2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1".
Gdyby natomiast przyjąć, że decyzja nie jest orzeczeniem, to należałoby wykluczyć zgłoszenie zarzutu z art. 33 pkt 3 ustawy w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o decyzję. Przepis ten stanowi, że "podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4".
Taka wykładania tego przepisu byłaby niezgodna z zasadą równości wobec prawa i dlatego należy ją wykluczyć. Zatem w rozpoznanej sprawie nie istniał wynikający z art. 15 ust. 1 ustawy obowiązek doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji, gdyż został on wyłączony przez przepis wykonawczy.
Art. 33 pkt 3 ustawy został przytoczony przez organ I instancji bez tego jego fragmentu, który następuje po przecinku. Zgodnie jednak z art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny może uchylić zaskarżone postanowienie, gdy naruszono inne przepisy postępowania (aniżeli te, których naruszenie uzasadnia jego wznowienie), jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu Sąd nie dopatrzył się. To samo dotyczy innych naruszeń przepisów postępowania, których dopuściły się te organy.
W tym stanie rozpoznanej sprawy skarga nie jest uzasadniona.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło