I SA/Kr 21/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-21
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie trudnej sytuacji materialnej skarżącego?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo trudne położenie materialne nie wystarcza, jeśli brak jest szczegółowego i pełnego opisu sytuacji majątkowej oraz dokumentów potwierdzających wpływ wykonania decyzji na sytuację skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący J.P. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 20 października 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 28 czerwca 2010 r. określającą zobowiązanie podatkowe w wysokości 9.000 zł. W lutym 2011 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując na trudną sytuację materialną, w tym niskie wynagrodzenie, bezrobocie oraz utrzymanie rodziny z czworgiem dzieci i niepracującą żoną.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 października 2010r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu ze sprzedaży nieruchomości postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.P. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 października 2010r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 czerwca 2010r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 9.000,00 zł.
Następnie piśmie z dnia 1 lutego 2011r. skarżący uzasadnił zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie podał, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, gdyż cały jego majątek stanowią wierzytelności w stosunku do upadłych spółek: Firmy Inwestycyjnej "L" S.A. i "L" Sp. z o.o. oraz papiery wartościowe związane z pierwszą z tych spółek. Wnioskodawca dopiero po czerwcu 2010r. miał rozpocząć na nowo pracę zawodową, posiadając uprzednio przez dłuższy okres czasu status bezrobotnego. Uzyskiwane wynagrodzenie z trudem wystarcza mu jednak na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, na którą składa się czworo uczących się jeszcze dzieci oraz niepracująca żona zajmująca się ich wychowaniem.
W tych warunkach skarżący nie jest w stanie uiścić kwoty oznaczonej w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie postępowanie egzekucyjne może natomiast doprowadzić do znacznej szkody w szczególności w postaci braku środków na utrzymanie rodziny oraz spowodować trudne do przezwyciężenia skutki.
Do wniosku dołączono m. in. zaświadczenie, iż żona skarżącego nie figuruje w rejestrze Płatników Składek KSI ZUS oraz kopię aneksu do umowy o pracę, z którego wynika, że miesięczne wynagrodzenie skarżącego począwszy od dnia 1 stycznia 2011r. wynosi 1.386,00 zł brutto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie natomiast do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Należy podkreślić, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz uprawdopodobnienie tego faktu ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 62/05, postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OZ 190/05, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, postanowienie z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04).
W konsekwencji warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc nawet samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do zindywidualizowanych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne.
Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć zarówno szkodę majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, które wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiłaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze, Warszawa 2005 ).
Tymczasem w swoim wniosku skarżący skoncentrował się przede wszystkim na uwypukleniu swojej trudnej sytuacji materialnej, gdyż w obliczu postępowania zmierzającego do wyegzekwowania kwoty oznaczonej w decyzji podatkowej mogłoby - jego zdaniem – dojść do sytuacji, w której nie będzie dysponował wystarczającymi środkami na utrzymanie swej rodziny (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody), czy też egzekucja z ruchomości pozbawi go składników majątkowych niezbędnych do utrzymania (niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Brak jest bowiem konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącego. Sąd nie kwestionuje, że konieczność zapłaty zobowiązań publicznoprawnych może spowodować dla zobowiązanego bezpośrednie konsekwencje dla jego codziennej egzystencji. Należy mieć jednak na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zawierają przepisy bezwzględnie ograniczające zakres prowadzonej w stosunku do zobowiązanego egzekucji (w kontekście treści wniosku chodzi tu w szczególności o przepisy art. 8 i 9 ustawy), co w intencji ustawodawcy wyłączać ma w sposób abstrakcyjny możliwość pozbawienia zobowiązanego środków do życia.
Niemniej jednak, nie wykluczając a priori sytuacji, gdy egzekucja administracyjna należności pieniężnych mogłaby doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody tudzież spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – wskazać należy, iż okoliczności przywołane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji są dalece niewystarczające dla całościowej oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. Z lektury tego pisma i jego załączników dowiedzieć możemy się jedynie o wysokości wynagrodzenia wnioskodawcy, a nadto o ilości osób pozostających na jego utrzymaniu. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji w przedmiocie warunków mieszkaniowych, oszczędności, pozostających w dyspozycji rodziny przedmiotów majątkowych o większej wartości czy wreszcie innych dochodach rodziny, a więc okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wnioskodawca pokusił się jedynie o przedstawienie – jakkolwiek istotnego, to jednak bardzo skromnego - wycinka rzeczywistości, dalece niewystarczającego dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.
Oceniając przedstawione okoliczności można natomiast powziąć zasadnicze wątpliwości co do rzeczywistych stosunków majątkowych wnioskodawcy, które poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji, mogłyby być naruszone ze znaczną szkodą dla skarżącego i jego rodziny. Nie sposób bowiem zrozumieć, w jaki sposób można zapewnić utrzymanie sześcioosobowej rodziny mając do dyspozycji miesięcznie jedynie kwotę około tysiąca złotych. Zasady doświadczenia życiowego skłaniają bowiem do wniosku, iż są to środki z trudem wystarczające dla zapewnienia godnej egzystencji zaledwie jednej osobie. Opisana we wniosku sytuacja jest tym bardziej wątpliwa, skoro przed lipcem 2010r. skarżący pozostawał bezrobotny.
W warunkach niniejszej sprawy dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niezbędnym było zatem opisanie całokształtu okoliczności składających się na majątkowy status wnioskodawcy i przedłożenie dokumentów źródłowych potwierdzających ten stan rzeczy i wykazanie wpływu wykonania decyzji podatkowej na zaistniałą sytuację. Dla przyznania wnioskodawcy żądanej ochrony tymczasowej konieczne byłoby bowiem ścisłe zestawienie wysokości należności pieniężnej wynikającej z decyzji z możliwościami finansowymi wnioskodawcy, których jak stwierdzono nie można tutaj zrekonstruować ani w oparciu o treść wniosku ani też pomocniczo przy odwołaniu się do akt administracyjnych sprawy.
Wobec stwierdzonych wyraźnych braków w treści wniosku brak jest podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej. Końcowo przywołać można niekwestionowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych tezę, iż wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło