I SA/Kr 21/13

Kraków, dnia 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nina Półtorak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia 18 października 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności M.D. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "I" Spółki z o.o. z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. w wysokości 2.506.757,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania ww. decyzji w wysokości 1.706.312,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 237.059,54 zł, tj. w łącznej kwocie 4.450.128,54 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 października 2012 r., przesłaną za pośrednictwem tego organu, skarżący M.D. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, skierowany do Dyrektora Izby Skarbowej oraz – w razie jego niezrealizowania przez ten organ – do Sądu. Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez rozpoznania ze względu na brak podpisu skarżącego pod skargą, a następnie przekazał ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do Sądu. Po wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi skarżący podpisał skargę w dniu 30 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podał, że jego sytuacja majątkowa jest znana organom podatkowym, a od daty wszczęcia postępowania podatkowego przeciwko niemu nie dokonał żadnego uszczuplenia swojego majątku. W ocenie skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do wyrządzenia mu znacznych szkód, w szczególności w sytuacji zajęcia i zbycia w drodze egzekucji posiadanych przez niego udziałów w spółkach, których własności nie będzie można restytuować po ewentualnym korzystnym zakończeniu postępowania sądowego. Dodatkowo w piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. skarżący, przedkładając dowody wskazujące na źródła dochodów i zobowiązań finansowych, wskazał, że przymusowe dochodzenie ustalonej zaskarżoną decyzją kwoty skutkować będzie brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego i jego rodziny. Podjęcie działań egzekucyjnych mogłoby nie tylko zdyskredytować go i uniemożliwić mu uzyskiwanie dochodu z działalności zarobkowej, ale również doprowadzić do sytuacji, w której nie mógłby skutecznie wykonywać zobowiązania alimentacyjnego, co pociągnęłoby za sobą sankcje karne, których nie dałoby się odwrócić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – t. jedn. ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając kwestię wstrzymania wykonania decyzji utrzymującej w mocy decyzję orzekającą o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe zasadnicze znaczenia ma ocena, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi może dojść do jej wzruszenia. W orzecznictwie zauważa się, że "instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku, chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności jeśli szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia" (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 54/13). Dokonując oceny złożonego wniosku w kontekście opisanych wyżej przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w sposób wyczerpujący wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. W analizowanym przypadku nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową, uiścić, wynikającej z zaskarżonej decyzji, kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, której łączna wysokości oscyluje wokół 4,5 mln zł. To zaś powoduje, że przymusowe dochodzenie choćby części kwoty należności publicznoprawnej doprowadziłoby w rezultacie do spieniężenia stanowiących jego własność składników majątkowych, czego skutków nie dałoby się odwrócić. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Ponadto, potencjalna egzekucja zobowiązania podatkowego powodowałaby konieczność ograniczenia bieżących wydatków na podstawowe potrzeby, utrudnione, o ile nie uniemożliwione, byłoby także realizowanie przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego. Za uwzględnieniem wniosku przemawia dodatkowo ryzyko utraty źródła utrzymania skarżącego. Sąd podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 48/13, zgodnie z którym "sama wysokość zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego czy jej przymusowe ściągnięcie jest możliwe - uzasadnia udzielenie skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i to pomimo, że co do zasady egzekucja należności pieniężnych nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdyż nie prowadzi do skutków nieodwracalnych i pozbawiających stronę środków do życia". Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.