I SA/Kr 212/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.12.2008r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 15 877 zł. postanawia: 1. ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.12.2008r. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 15 877 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" J. S. zamieszkuje wraz z żoną w mieszkaniu kwaterunkowym o pow. 57 m2. Od 2003 roku pozostaje z nią jednak w rozdzielności majątkowej. Od 2006 r. jest z żoną w separacji i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wydatki na utrzymanie mieszkania małżonkowie płaca po połowie. J. S. otrzymuje emeryturę w wysokości 1 155,53 zł. miesięcznie, netto. Ze świadczenia tego płaci raty z tytułu pożyczki w wysokości 411,61 zł. miesięcznie. W roku 2007 uzyskał on dochód w wysokości 15 289,46 zł. a w 2008r. w wysokości 18 357,99 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów związanych z procesem bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. J. S. otrzymuje stały miesięczny dochód. Ma na utrzymaniu tylko siebie a z uzyskiwanego świadczenia jest w stanie spłacać raty pożyczki w wysokości 411,61 zł. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić trzeba, iż przyznanie J.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym byłoby niezasadne. Jego sytuacja finansowa nie ma bowiem znamion ubóstwa. Podkreślić też należy , iż cywilnoprawne zobowiązania nie mają i nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. J. S. płaci natomiast co miesiąc ratę pożyczki w kwocie praktycznie porównywalnej do wysokości wpisu od skargi w niniejszej sprawie (476 zł. ) Pokrycie kosztów sądowych i kosztów pełnomocnika byłoby jednakże obciążeniem finansowym zbyt wysokim dla J. S . Stąd też orzekający stanął na stanowisku, iż przyznanie adwokata stronie skarżącej z jednoczesnym oddaleniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych będzie rozstrzygnięciem w pełni odpowiadającym jej możliwościom finansowym. Nie pozbawi ono strony skarżącej zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąży jej w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować pogorszenie jej warunków bytowych. Preferencja wybory w kwestii przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym podyktowana została natomiast obecnym etapem postępowania oraz stwierdzeniem J. S. , iż " jest już zagubiony w tych procedurach (...)" Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244§1 , art.245§2-3, art. 246§1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.