I SA/Kr 217/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada ona żadnego majątku, dochodów, ani oszczędności. Jest osobą bezrobotną. W rubryce 11 formularza "zobowiązania i stałe wydatki" wnioskodawczyni wpisała kredyt 1.200 zł. Odnosząc się do wezwania starszego referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. oświadczyła, że nie posiada żadnego źródła, z którego uzyskiwałaby własne środki finansowe. Mieszka u narzeczonego i pozostaje na jego utrzymaniu. Narzeczony nie ma wobec niej żadnych obowiązków prawnych. Wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy społecznej i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Posiadane rachunki w I. zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Zeznanie podatkowe za rok 2016 nie zostało przez skarżącą złożone. M. K. podała, iż nie posiada rachunków dokumentujących wydatki, ponieważ takowych nie ponosi. Wszelkie koszty opłaca jej narzeczony. W związku z innym niezakończonym postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a dotyczącym pożyczki rewolwingowej, toczy się względem M. K. postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Pierwszy Urząd Skarbowy pod sygn. [...]. Wszystkie dobra skarżącej są przedmiotem zajęcia. Wnioskodawczyni nie jest w stanie zabezpieczyć środków na wpis od skargi oraz dalsze koszty postępowania. Do pisma z dnia 27 marca 2017 roku skarżąca dołączyła kopię umowy kredytu na cele mieszkaniowe zaciągniętego w dniu 4 lipca 2011 roku w kwocie 288.000 zł wraz z harmonogramem spłaty rat oraz wyciąg z rachunku bankowego w I. wygenerowany w dniu 22 marca 2017 roku z saldem 0,00 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Podkreślić należy, że zasadność wniosku skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Orzekający wziął pod uwagę fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie M. K. złożyła do tut. Sądu 17 skarg zarejestrowanych pod sygn. akt I SA/Kr 208 do 224/17, a suma wpisów sądowych od skarg we wszystkich tych sprawach wynosi 1.799 zł. Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącej, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w takiej wysokości przekracza jej aktualne możliwości finansowe. M. K. jest osobą bezrobotną, nie osiągającą żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu narzeczonego. W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wszystkie jej dobra zostały zajęte. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. W obecnej sytuacji materialnej M. K. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie we własnym zakresie, a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.