I SA/Kr 2184/01
WyrokWSA w Krakowie2004-03-05
Skład orzekający: Józef Gach, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki cywilnej odpowiada za zaległości podatkowe powstałe przed datą jego przystąpienia do spółki, jeśli w chwili orzekania spółka została już rozwiązana?Ratio decidendi
Wspólnik spółki cywilnej odpowiada za zaległości podatkowe powstałe przed datą jego przystąpienia do spółki, jeśli w chwili orzekania jest wspólnikiem. Jednakże, jeśli spółka została już rozwiązana, każdy z jej wspólników jest "byłym wspólnikiem", a byli wspólnicy odpowiadają jedynie za zaległości powstałe w okresie ich wspólnictwa. Organy podatkowe pominęły twierdzenia skarżącego o dacie jego przystąpienia do spółki oraz fakt rozwiązania spółki.Stan faktyczny
Skarżący J. T. został uznany za odpowiedzialnego za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku VAT za okresy, w których nie był jeszcze wspólnikiem. Organy podatkowe obu instancji utrzymały w mocy decyzje o jego odpowiedzialności, powołując się na art. 115 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów, wskazując, że jako były wspólnik odpowiada jedynie za zaległości powstałe w okresie jego wspólnictwa. Spółka została zlikwidowana przed datą wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Urzędu Skarbowego K. K. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia NSA(del.) Józef Gach Sędziowie WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Bogusław Wolas (spr) Protokolant Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2004r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 7 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 233,85 zł ( słownie: dwieście trzydzieści trzy złote 85/100).
Decyzją z dnia 19 czerwca 2001r. Urząd Skarbowy K. K. orzekł o odpowiedzialności podatkowej J. T. za zaległości spółki cywilnej [...] w podatku VAT za miesiące luty i marzec 1998r., a także za miesiące grudzień 1999r. i listopad 2000r.
W uzasadnieniu podkreślono że decyzją z dnia kwietnia 2000 . Urząd Skarbowy K. K. określił wysokość, zobowiązania podatkowego , zaległości podatkowych oraz dodatkowych zobowiązań podatkowych w podatku VAT za miesiące luty i marzec 1998r. r. dla spółki cywilnej [...] . Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową w K. Spółka częściowo uregulowała zaległości, z częściowo zostały one umorzone . Natomiast wysokość zobowiązań podatkowych za miesiąc grudzień 1999 r. i listopad 2000 r. wynika z przedłożonych deklaracji podatkowych za te miesiące .
Odpowiedzialność J. T. jako wspólnika wyżej wymienionej spółki cywilnej uzasadniono natomiast faktem , że spółka z dniem [...] 2000r. zlikwidowała działalność gospodarczą, nie posiadała także żadnego majątku i w związku z tym nie było możliwości wyegzekwowania od niej zaległości.
W związku z tym orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zaległości w podatku VAT za miesiące luty i marzec 1998r. a także za miesiące grudzień 1999r. i listopad 2000r. W decyzji szczegółowo wyliczono również kwoty odsetek za zwłokę od poszczególnych zaległości.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Izby Skarbowej w K. w części dotyczącej odpowiedzialności podatkowej za miesiąc luty i marzec 1998 r. Podniósł w nim , że spółka została zlikwidowania w listopadzie 2000 r. i w związku z tym w dacie wydania decyzji był byłym wspólnikiem , a co za tym idzie stosuje się do niego art. 115 § 2 Ordynacji podatkowej
Izba Skarbowa decyzją z dnia 7 września 2001 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Powołano się na art.115 § l Ordynacji podatkowej zgodnie z którym wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki, a zatem odpowiedzialność ta obejmuje również zaległości, które powstały przed jego przystąpieniem do spółki, o ile w chwili orzekania jest wspólnikiem. Tym samym Izba uznała zasadne przyjęcie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki powstałe w okresie, gdy ten ostatni nie był jeszcze wspólnikiem.
Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, J. T. zarzucił w niej , że decyzje obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i wniósł o ich uchylenie w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności za miesiące luty i marzec 1998 r. zarzucił przy tym błędną wykładnię art. 155 Ordynacji podatkowej Zdaniem Skarżącego odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki powinna dotyczyć tylko okresu, kiedy był on wspólnikiem, a nie okresu przed jego przystąpieniem do spółki.
Ponadto zgodnie z art. 115 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa były wspólnik odpowiada jedynie za zaległości podatkowe powstałe w okresie,, kiedy był wspólnikiem. Zatem analogicznie nowy wspólnik nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe, które powstały przed jego przystąpieniem do spółki.
Powołano się przy tym na poglądy doktryny i orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1967 r. wydane w sprawie IICR187/67
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyjaśniono także, że zgodnie z art. 115 § l ustawy Ordynacja podatkowa wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki lub wspólników, wynikające z działalności spółki, obejmujące również zaległości, które powstały przed jego przystąpieniem do spółki, o ile w chwili orzekania jest wspólnikiem.
Ponadto § 2 powyższego przepisu wprowadza dodatkowo odpowiedzialność byłego wspólnika, ale tylko za zaległości podatkowe spółki oraz wspólników, powstałe w okresie kiedy był on wspólnikiem. Fakt, iż odpowiedzialność byłego wspólnika jest ograniczona tylko do zaległości powstałych w okresie, kiedy był on wspólnikiem nie oznacza, że odpowiedzialność obecnego wspólnika również zawiera takie ograniczenie.
Podkreślono przy tym ,że odpowiedzialność ta jest solidarna, co oznacza, że wierzyciel może w zależności od swego wyboru żądać spełnienia świadczenia przez wszystkich wspólników łącznie lub przez jednego z nich. Nie ma tutaj znaczenia nawet udział, w jakim poszczególni wspólnicy uczestniczą w zyskach i stratach spółki.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2003r. wydanym w sprawie I SA/Kr [...] została uchylona decyzja Izby Skarbowej z dnia[...] sierpnia 2000r określająca zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1998 r.
W dniu 8 maja 2003r. Izba Skarbowa wydała decyzję uchylającą w całości decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje .
Skarga jest uzasadniona
Podstawę odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki lub wspólników wynikające z działalności spółki określa art. 115 Ordynacji podatkowej.
Przepis ten w § 1 stanowi, że wspólnik spółki cywilnej odpowiada za te zaległości całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami.
Z tym że w § 2 -zasadą te. zastosowano także do byłego wspólnika, przy czym ograniczono ją tylko do tych zaległości podatkowych spółki oraz innych wspólników wynikających z działalności spółki , które powstały w okresie gdy dana osoba była wspólnikiem.
W związku z tym w sytuacji gdy skład osobowy rozwiązanej spółki zmieniał się wielokrotnie , byłymi wspólnikami są zarówno osoby, które tworzyły ostatni skład osobowy tego podmiotu, jak i wspólnicy, którzy wcześniej z niego wystąpili . W momencie gdy spółka cywilna już nie istnieje każdy z jej wspólników jest bowiem "byłym wspólnikiem"
Podobny pogląd wraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2003 r wydanym w sprawie SA/Bk 666/02 ( Monitor Podatkowy 2003/9/44 ) .
W omawianej sprawie organy podatkowe obu instancji pominęły twierdzenia skarżącego , że wspólnikiem spółki cywilnej [...] stał się w dniu l czerwca 1999 r.., pomimo , iż poza sporem jest, że w dacie wydania zaskarżonych decyzji spółka uległa już rozwiązaniu .
Należy także zwrócić uwagę, że na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2003 r. wydanego w sprawie l SA/Kr [...] , Izba Skarbowa uchyliła w całości decyzje organu l instancji w przedmiocie wysokość zaległości spółki cywilnej w podatku VAT za miesiąc luty i umorzyła postępowanie w sprawie .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par l ust l lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz U Nr 153 póz 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tym , że na podstawie art. 97 § 2 w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych , dlatego też o kosztach orzeczono w oparciu o art. 55 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło