I SA/Kr 2189/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 października 2013 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w formie rozłożenia na 12 miesięcznych rat zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od wniesionej skargi W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 października 2013 roku w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w formie rozłożenia na 12 miesięcznych rat zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych skarżąca D. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty sądowej. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 17-letnim synem P.. Ich miesięczny dochód wynosi 828 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej na ½ etatu w wysokości 628 zł i alimenty na syna w wysokości 200 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział 1/2 we własności działki budowlanej położonej przy. ul. A.w K. objęty zajęciem komorniczym. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy D. B.podniosła, iż ze względu na miejsce pracy mieszka w S. Ś.korzystając z uprzejmości znajomych. Jej syn P. mieszka z ojcem skarżącej, emerytem, w K., mama zmarła. Syn ma przyznane alimenty w wysokości 800 zł, ale faktycznie otrzymuje 200 zł miesięcznie. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza pod nazwą G.D. B. została zamknięta ze względu na brak możliwości kontynuowania współpracy z nierzetelnym zleceniodawcą, która to współpraca polegała na pośrednictwie we wdrożeniu inwestycji związanej z instalacją do produkcji energii elektrycznej. Obecnie jedynym źródłem dochodu skarżącej jest umowa o pracę w wymiarze 1/2 etatu. Strona partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania kwotą 200 zł miesięcznie. Koszty utrzymania wnioskodawczyni i jej syna (wyżywienie i edukacja ok. 450 zł) wraz z dojazdami (150 zł) pochłaniają pozostałą część dochodów. Strona posiada zadłużenie z tytułu podatku dochodowego za rok 2012, a niezaspokojona część roszczenia oscyluje obecnie w granicy około 16.000 zł. Aktualnie prowadzona jest egzekucja komornicza z wniosku B.-8 SA. Strona nie dysponuje stosownymi środkami umożliwiającymi uiszczenie wpisu sądowego od skargi, bowiem żyje z miesiąca na miesiąc, nie posiada żadnych oszczędności, a czasami brakuje jej środków pieniężnych niezbędnych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Konieczność uiszczenia wpisu sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawczyni i jej syna. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie pracodawcy z dnia 21 stycznia 2014 roku o wysokości wynagrodzenia za ostatnie trzy miesiące oraz kopię zawiadomienia z dnia 17 czerwca 2013 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania skarżącej. W rubryce 4 urzędowego formularza D. B. zakreśliła bowiem, iż wnosi o "zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże z treści pisma dołączonego do wniosku z tej samej daty (21 stycznia 2014 roku) jednoznacznie wynika, że domaga się ona zwolnienia od opłaty sądowej od złożonej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 października 2013 roku. Zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 roku sygn. akt III SA/Wa 632/04 w przypadku, gdy w formularzu urzędowym o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, o którym mowa w art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, użyto ogólnego pojęcia "zwolnienie od kosztów sądowych", dopuszczalne jest jego uszczegółowienie przez stronę w piśmie składanym łącznie z tym formularzem, poprzez wskazanie o jaki rodzaj /typ/ kosztów chodzi wnioskującemu. Skoro skarżący wnioskuje jedynie o zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego, to należy to żądanie uszanować i rozważać wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 245 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podobna sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżąca uszczegółowiła bowiem zakres swojego żądania poprzez określenie z jakiego rodzaju kosztów sądowych domaga się zwolnienia (opłata od złożonej skargi). W takim też zakresie został rozpoznany wniosek skarżącej. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów wpisu sądowego w wysokości 500 zł od złożonej skargi. Aktualnie jedynym źródłem dochodu D.B. jest wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze w wysokości 800 zł brutto (628,43 zł netto). Na 17-letniego syna P. pomimo przyznanych alimentów w wysokości 800 zł, faktycznie otrzymuje kwotę 200 zł. Łączna kwota 828,43 zł netto miesięcznie przypadająca na skarżącą i jej syna jest bardzo niska, wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji. Wnioskodawczyni nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Posiada znaczne zadłużenie, a posiadany majątek objęty jest zajęciem komorniczym. W takiej sytuacji pokrycie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu strony i jej syna. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że D. B. spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od wpisu sądowego od złożonej skargi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.