I SA/Kr 223/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg E. N. – T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004r. postanawia: zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. N. – T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 grudnia 2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004r. W uzasadnieniu tego wniosku strona skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie, w związku z wymienionymi okolicznościami, uiścić wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Z zawartego we wniosku "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że E. N. – T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem N. T. H. ur. w 1961 r., córką P. N. – T. ur. W 2002 r. oraz synami P. N. – T., ur. w 1997r. i P. N. – T., ur. w 2004r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 1 683,14 zł brutto. Wnioskodawczyni spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości 1 500 zł. miesięcznie. N. T. H. nie pracuje i nie osiąga dochodów. Koszty utrzymania rodziny obejmują następujące wydatki: czynsz za mieszkanie - po podwyżce - 415,36 zł, opłatę za gaz - 65 zł, opłatę za wodę 28,05 zł, opłatę za ogrzewanie - 119,66 zł, opłatę za prąd - 54 zł. Strona skarżąca ponosi ponadto koszty leczenia w wysokości 400 zł miesięcznie oraz koszty leczenia syna w wysokości 200 zł miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2 w K. Działka budowlana o pow. 7a w N. należy natomiast do syna. W roku 2008 E. N. – T. osiągnęła dochód wynoszący 22 324,7 zł. przy przychodzie na poziomie 291 366,89 zł. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej. W sprzeciwie od tego postanowienia z dnia 28 lipca 2009 r. E. N. T. działając przez swego pełnomocnika wniosła o przyznanie prawa pomocy zgodnie z treścią wniosku. Pełnomocnik skarżącej zauważył, że zaklasyfikowanie sytuacji majątkowej i życiowej jako kwalifikującej się do uzyskania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym opierać się powinno nie tylko na analizie porównawczej poszczególnych przypadków, ale przede wszystkim na kompleksowej analizie aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej wnoszącego skargę. Tymczasem Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie miał jedynie pobieżnie i ogólnikowo odnieść się do sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej. Podniesiono nadto, że wskazany we wniosku dochód jest średnim dochodem miesięcznym. Prowadzący działalność gospodarczą podmiot nie uzyskuje zaś w każdym miesiącu jednakowego dochodu. W sytuacji gdy brak jest w danym miesiącu dochodu skarżąca zmuszona jest korzystać z posiadanych oszczędności i zwracać się o pomoc do rodziny. W pierwszych miesiącach 2009 dochody skarżącej były znacznie niższe od tych w roku ubiegłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 P.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc instytucja prawa pomocy jest w istocie pomocą państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą w ogóle uiścić kosztów sądowych, bądź nie mogą ich uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącej - wynikającą ze złożonego oświadczenia oraz dołączonych dokumentów - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z materiału zgromadzonego w aktach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz trojgiem nieletnich dzieci. Zestawiając wymienione wyżej dochody skarżącej z wykazanymi wydatkami związanymi z utrzymaniem rodziny i mieszkania oraz kosztami leczenia należy przyjąć, że skarżąca wykazała, że zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpsiu sądowego od skargi kasacyjnej. Sąd kierując się wskazaniami logicznego wnioskowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy stwierdza, że skarżąca w sposób przekonywujący wykazała, że w jej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd przychylając się do wniosku o przyznanie prawa pomocy wziął pod uwagę także tę okoliczność, że na skarżącej ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego w dwunastu połączonych sprawach w łącznej wysokości 600,00 zł, co stanowi stosunkowo duże obciążenie w zestawieniu z osiąganymi dochodami, nawet pomijając zobowiązania cywilnoprawne skarżącej związane ze spłatą kredytu mieszkaniowego. Jednorazowy wydatek w takiej wysokości niewątpliwie mógłby zachwiać sytuacją materialną i bytową rodziny skarżącej. Nie bez znaczenia na treść wydanego rozstrzygnięcia pozostawał też fakt, że uprzednio w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji skarżącej przyznano już prawo pomocy w analogicznym zakresie. W sytuacji gdy okoliczności faktyczne sprawy nie uległy zmianie, co jasno wynika z treści wniosku i dołączonych dokumentów - brak jest podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącej od wpisu sądowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.