I SA/Kr 224/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-11

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że dysponuje jedynie niewielką kwotą miesięcznie na utrzymanie, a dodatkowo obciążona jest znacznym zadłużeniem publicznoprawnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona dysponuje jedynie niewielką kwotą miesięcznie na bieżące potrzeby, a dodatkowo obciążona jest znacznym zadłużeniem publicznoprawnym, co stanowi barierę w oszczędzaniu, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca mieszka z matką, jest zatrudniony na ¾ etatu z wynagrodzeniem 1500 zł brutto, z czego po potrąceniach i zapłaceniu alimentów zostaje mu 584 zł miesięcznie. Posiada niewielkie środki na koncie, które są zablokowane w związku z postępowaniem egzekucyjnym na kwoty znacznych rozmiarów. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w siedemnastu połączonych sprawach, gdzie łączna suma wpisów wynosi 97 978 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.11.2010r. , nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w, z dnia 15.11.2010r. , nr [...],w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy oraz akt o sygn. I SA/Kr 16/11, I SA/Kr 37/11, I SA/Kr 1817-19/10 M.S. mieszka ze swoją matką K. S. w mieszkaniu , które jest jej własnością . W październiku 2010r. Sąd Okręgowy, XI Wydział Cywilny Rodzinny orzekł separację małżeństwa zawartego pomiędzy M.S. a M. S. i zasądził od niego na rzecz syna H.S. alimenty w kwocie po 400 zł. miesięcznie. Wnioskodawca jest zatrudniony na ¾ etatu z wynagrodzeniem 1500 zł. , brutto , miesięcznie. W 2010r. z tego tytułu uzyskał on 15 395,29 zł. dochodu. Obecnie po potrąceniu przez organ egzekucyjny i zapłaceniu alimentów stronie skarżącej z pensji zostaje na utrzymanie kwota 584 zł. M.S. nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. W Banku Pekao S.A. ma zgromadzoną sumę 728,71 euro. Środki te są jednak zablokowane w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Należności podlegające wyegzekwowaniu stanowią kwoty znacznych rozmiarów i wynoszą; 10 523 108,94 zł. , 4 238 354, 58 zł. , 197 007,67 zł. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Obecna sytuacja M.S. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Ma on bowiem do dyspozycji tylko kwotę 584 zł. miesięcznie, którą wydaje na bieżące potrzeby życiowe a rozmiary ciążącego na nim zadłużenia publicznoprawnego stanowią w praktyce dodatkową barierę w dokonywaniu jakichkolwiek oszczędności. Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata w siedemnastu sprawach o sygn . I SA/Kr 210 – 226/11, w których łączna suma wpisów od skarg wynosi 97 978 zł. jest poza jego możliwościami płatniczymi. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło