I SA/Kr 227/07

WyrokWSA w Krakowie2008-04-22

Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Długosz Ślusarczyk, WSA Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, jeśli poprzedzające postanowienie o odmowie przyjęcia zabezpieczenia zostało stwierdzone jako nieważne z mocą wsteczną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniono to tym, że postanowienie o odmowie przyjęcia zabezpieczenia, na którym oparto odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, zostało stwierdzone jako nieważne z mocą wsteczną (ex tunc). W związku z tym brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczącej odsetek za zwłokę, wraz z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, wskazując na zaspokojenie roszczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, podtrzymując argumentację o wygaśnięciu zobowiązania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 224a, oraz wydanie postanowienia w oparciu o postanowienie, na które również złożył zażalenie, a które nie zostało jeszcze rozpatrzone.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 227/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz Ślusarczyk, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008r., sprawy ze skargi S. W., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Wnioskiem z dnia [...]Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącego - S. W. należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 i 2001 r., przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązań za te lata. Decyzją z dnia [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o dokonaniu zabezpieczenia we wnioskowanym zakresie. Na podstawie tej decyzji i zarządzenia zabezpieczenia, w dniu [...]dokonano zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego. Wobec wydania i doręczenia skarżącemu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]określającej wysokość odsetek za zwłokę od zniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r., zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. W wyniku zajęcia egzekucyjnego, w dniu [...]października 2006 r., kwota zaległości wynikająca z w/w decyzji została wyegzekwowana w posterowaniu egzekucyjnym. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej odwołanie od w/w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z wnioskiem o zabezpieczenie wykonania zobowiązania określonego w decyzji [...]wraz z odsetkami za zwłokę w formie depozytu w gotówce w trybie art. 224 a w związku z art. 33 d ustawy Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Skarbowej, w dniu [...]wydał postanowienie Nr[...], którym odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Na uzasadnienie organ podatkowy podał, że postanowienie to jest konsekwencją postanowienia z dnia[...]., Nr[...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez podatnika wniosku o przyjęcie zabezpieczenia , podając na uzasadnienie, że roszczenie wierzyciela - Skarbu Państwa zostało zaspokojone w ramach postępowania egzekucyjnego. Na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]skarżący złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz wstrzymanie wykonania decyzji [...] do kwoty zaproponowanego zabezpieczenia tj. kwoty wynikającej z decyzji wraz z należnymi odsetkami. Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie art. 224a ustawy Ordynacja podatkowa, który zdaniem odwołującego nakłada na organ podatkowy obowiązek przyjęcia zaproponowanego przez podatnika zabezpieczenia oraz wstrzymania wykonania decyzji do wysokości zabezpieczenia tj. kwoty wynikającej z decyzji wraz z należnymi odsetkami. Ponadto skarżący postawił zarzut, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, na które podatnik również złożył zażalenie w dniu [...] listopada 2006 r., a które to nie zostało jeszcze rozpatrzone. Postanowieniem z dnia [...]Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę wstrzymanie wykonania decyzji następuje do wysokości zabezpieczenia, jednakże zabezpieczeniu podanego tylko istniejące zobowiązanie podatkowe. Zdaniem organu zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w kwocie 15 348 zł wygasło w skutek zapłaty w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro zatem decyzja organu pierwszej instancji została wykonana w całości na dzień złożenia przez skarżącego wniosku o jej wstrzymanie, zobowiązanie z niej wynikające przestało istnieć. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania . Skarżący zarzucił naruszenie art. 120, art. 121, art. 124 oraz art. 244 a § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że naruszenie art. 224 a § 1 Ordynacji podatkowej polegało na tym, że w toku kontroli instancyjnej nie zbadano, czy istniał obowiązek przyjęcia zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem podatnika o ustanowienie dobrowolnego zabezpieczenia . Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu, które zostało wydane z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego naruszono zasadę wyjaśniania oraz dążenia do dobrowolnego wykonania decyzji poprzez to, że w toku kontroli instancyjnej nie badano, czy organ podatkowy kierował się w/w zasadą przy załatwianiu sprawy. W odpowiedzi na skargi Organ podatkowy wniósł o oddalenie skarg. Organ podatkowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu [...]sierpnia 2007 r. skarżący złożył pismo uzupełniające wniesioną skargę, do którego załączył publikacje prasowe dotyczące kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia i powtórzył zarzuty uprzednio zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż wymienione w skardze. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 3&2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia[...], Nr [...]w sprawie wysokości odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 15 348 zł od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. Zgodnie z treścią art. 165 a Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie, wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie organy uznały, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stał się bezprzedmiotowy, albowiem postanowieniem z dnia 31 października 2006 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez podatnika wniosku o przyjęcie zabezpieczenia z uwagi na zaspokojenie roszczenia wierzyciela - Skarbu Państwa w ramach postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 224 § 1 i 224 a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania jednakże organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w całości lub w części do dnia wydania ostatecznej decyzji lub w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d - wstrzymanie wykonania decyzji następuje do wysokości zabezpieczenia. Tak zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanowiło konsekwencję rozstrzygnięcia z dnia [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia zabezpieczenia w trybie art. 244 a Ordynacji podatkowej. Tymczasem wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie sygn. akt I SA/Kr 135/07 stwierdził nieważność cytowanego wyżej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, a także poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Orzeczenie nieważności postanowienia posiada walor mocy wstecznej, co oznacza, że rozstrzygnięcie takie było nieważne ex tunc. Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia obarczone jest wadą skutkującą nieważność, to nie było też podstawy do rozstrzygnięcia w zakresie wstrzymania wykonania decyzji. Dlatego też rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej z dnia [...]Nr [...]musiało skutkować jego uchyleniem. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie prawidłowo rozstrzygniętego wniosku skarżącego o przyjęcie zabezpieczenia, wstrzymania wykonania decyzji należy rozpatrzyć odmowę wszczęcia postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 3 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło