I SA/Kr 227/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-07-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie podatku od towarów i usług, ze względu na potencjalne ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Spółdzielni?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że strona skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA. Argumentacja wnioskodawcy dotycząca braku środków finansowych i negatywnego wpływu na działalność nie została uznana za wystarczającą do wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w kontekście możliwości egzekucji należności.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję określającą wysokość podatku od towarów i usług za 2012 rok. Spółdzielnia argumentowała, że wykonanie decyzji uniemożliwi jej spłatę zobowiązania z powodu braku środków i łatwo zbywalnych aktywów, co spowodowałoby znaczne straty, utratę majątku, zaprzestanie działalności, utratę płynności finansowej, niemożność regulowania bieżących zobowiązań i w konsekwencji upadłość oraz utratę miejsc pracy. Sąd analizował sytuację finansową Spółdzielni, w tym wartość środków trwałych, stratę bilansową, salda kont bankowych oraz wartość zajętych należności publicznoprawnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni [...] "N. " w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] "N. " w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...], którą określono Spółdzielni [...] "N. " w K. wysokość podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 2 marca 2018 r. Spółdzielnia [...] "N. " w K. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wskazała, że wysokość kwoty zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji uniemożliwia jej bezszkodową spłatę tego zobowiązania. Nie posiada ona bowiem wolnych środków pieniężnych ani łatwo zbywalnych aktywów, które pozwoliłyby jej na natychmiastową spłatę zobowiązania. Zdaniem Spółdzielni, faktyczne przychody uzyskane ze sprzedaży aktywów zapewne byłyby o wiele niższe od wartości aktywów wykazanych w jej sprawozdaniach finansowych. Ich wyprzedaż spowodowałaby zatem, że Spółdzielnia poniosłaby znaczące straty, a i tak uzyskane środki pieniężne mogłyby nie pokryć kwoty zobowiązania oraz ewentualnych odsetek. Wiązałoby to się również z ostateczną utratą majątku posiadanego przez Spółdzielnię i zysków jakie mógłby on wygenerować, gdyż nawet w przypadku wygrania procesu przed sądem administracyjnym nie będzie można w żaden sposób odzyskać tego majątku. Poza tym konieczność zbycia majątku Spółdzielni prowadziłaby de facto do zaprzestania prowadzonej przez nią działalności. Zdaniem Spółdzielni, zajęcie jej rachunków bankowych spowoduje całkowitą utratę przez nią płynności finansowej i spowoduje niemożność wykonywania bieżących zobowiązań Spółdzielni takich jak np. wypłata wynagrodzeń pracowników, spłata rat i odsetek od zaciągniętych kredytów, zapłacenie rachunków za media, czy za usługi, w tym usługi prawne niezbędne do prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi. Tym samym obok zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji pojawią się w Spółdzielni inne zobowiązania pieniężne, które nie będą przez nią wykonywane. W konsekwencji Zarząd Spółdzielni będzie zmuszony złożyć wniosek o jej upadłość. Likwidacja Spółdzielni spowoduje z kolei utratę miejsc pracy przez 718 osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Należy zwrócić uwagę, że we wskazanym wyżej przepisie przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych.
Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wnioskodawca musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.).
Wniosek o wstrzymanie wykonania powinien przy tym zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności powołane we wniosku powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Brak przy tym podstaw, aby żądać od Sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek należy także podkreślić, że sama konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 737/14 faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że we wniosku strona skarżąca nie podała żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje możliwość wystąpienia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia powołała się na brak środków finansowych oraz negatywny wpływ jaki wykonanie zaskarżonej decyzji wywrze na prowadzoną przez nią działalność: utrata płynności finansowej, brak możliwości wykonywania wymagalnych zobowiązań, brak możliwości wypłacania wynagrodzeń pracownikom oraz brak możliwości regulowania należności publicznoprawnych.
Dodatkowo w piśmie procesowym 11 czerwca 2018r. (data wpływu 4 lipca 2018r.) strona skarżąca podniosła m.in. iż utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jej egzekucja doprowadzi do upadłości Spółdzielni i wyeliminowania z rynku świadczenia usług pomocniczych dla szpitali głównego konkurenta grupy kapitałowej I. S.A. i de facto do podporządkowania rynku tej grupie.
Z przeprowadzonej analizy złożonego wniosku, a także dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych przez stronę w toku toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy wynika, że wartość środków trwałych Spółdzielni na dzień 31 grudnia 2017 r. wynosiła [...] zł. Ponadto na dzień 31 grudnia 2017 r. strona skarżąca odnotowała stratę bilansową w wysokości [...] zł. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów strona skarżąca dysponuje dwoma kontami bankowymi w [...] Banku [...] S.A., na dzień 31 marca 2018 r. saldo jednego wynosiło [...] zł, a saldo drugiego na dzień 5 czerwca 2018 r. wynosiło -96,83 zł. Jak wynika z pisma Spółdzielni z dnia 11 czerwca 2018 r. nie posiada ona lokat bankowych krótko- bądź długoterminowych ani instrumentów finansowych. Dołączone do sprzeciwu kopie dwóch tytułów wykonawczych z dnia 15 lutego 2018 r. wskazują, iż kwota dochodzonych od Spółdzielni należności publicznoprawnych wraz z odsetkami przekracza [...] zł.
Wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, dają podstawę do stwierdzenia, że strona skarżąca nie ma aktualnie dostatecznych środków na pokrycie zobowiązania podatkowego. Nie można zatem uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, skoro organy podatkowe nie mają możliwości jak ściągnąć ze Spółdzielni kwotę wymagalnego zobowiązania. Poza tym jak podała strona w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego środki na jej koncie zostały już zajęte przez [...] Urząd Skarbowy w K. tytułem wykonania zaskarżonej decyzji i wbrew twierdzeniom Spółdzielni nie spowodowało to konieczności jej likwidacji. Nie jest też prawdą, że likwidacja Spółdzielni spowoduje utratę miejsc pracy przez 718 osób, gdyż jak wynika z oświadczenia strony z dnia 5 kwietnia 2018 r. (k. 141 akt sądowych) zatrudnia ona tylko dwóch pracowników.
W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Strona skarżąca aktualnie nie dysponuje majątkiem, którego utrata poprzez egzekucje administracyjną mogłaby doprowadzić do znacznej szkody po jej stronie. Zatrudnienie zaś jedynie dwóch osób świadczy o tym, iż Spółdzielnia de facto zaprzestała wykonywania swojej działalności w deklarowanej skali.
Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach, wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli Sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Wobec powyższego, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 5 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło