I SA/Kr 23/24
WyrokWSA w Krakowie2024-03-27
Skład orzekający: sędzia Piotr Głowacki, sędzia Wiesław Kuśnierz, sędzia Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia należności pieniężnej, który był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, powinien zostać rozpoznany przez organ egzekucyjny poprzez stwierdzenie jego niedopuszczalności, a nie merytoryczne oddalenie?Ratio decidendi
Zarzut przedawnienia należności pieniężnej, który był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, powinien zostać rozpoznany przez organ egzekucyjny poprzez stwierdzenie jego niedopuszczalności, zgodnie z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Łączne merytoryczne rozpatrywanie tego zarzutu wraz z innymi zarzutami egzekucyjnymi jest wadliwe.Stan faktyczny
Spółka G. sp. z o.o. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc m.in. przedawnienie obowiązku. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy (Dyrektor IAS) uznały zarzuty za nieuzasadnione. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. WSA uchylił zaskarżone postanowienia oraz postanowienia wierzyciela, uznając, że zarzut przedawnienia powinien zostać rozpoznany jako niedopuszczalny, a nie merytorycznie oddalony, ze względu na jego wcześniejsze rozpatrzenie w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, poprzedzające je postanowienie organu I instancji, oraz postanowienia Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z 24 maja 2018 r. i 11 października 2018 r. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 23/24. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wiesław Kuśnierz sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. sp. z o. o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 marca 2019 r., nr 1201-IEE.711.2.344.2018.4.LJM, przy uczestnictwie Województwa Zachodniopomorskiego, przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne; 1) uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie organu I instancji, oraz postanowienia Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z 24 maja 2018 r. i 11 października 2018 r., 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 r., nr 1211-SEE.711.9.53.2018.4 Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik odmówił uwzględnienia zarzutów G. sp. z o.o. w K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W jego uzasadnieniu organ wskazał, iż prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku w/wymienionej strony zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 marca 2018 r., nr [...] wystawionego przez Województwo Zachodniopomorskie (wierzyciela) obejmującego należności publiczno-prawne na kwotę należności głównej 2.827.350,80 zł.
Wskazano, że 4 kwietnia 2018 r. doręczono zobowiązanej odpis ww. tytułu wykonawczego, a w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia 15 marca 2018 r. dokonano zajęć wierzytelności z rachunku bankowego w [...] oraz zajęć innej wierzytelności pieniężnej w:
-P. S.A. (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, iż na dzień doręczenia zawiadomienia nie posiadał zobowiązań na rzecz dłużnika),
-S. Gmbh & CO.KG (brak odpowiedzi od dłużnika zajętej wierzytelności),
- Muzeum [...] w O. (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, iż zobowiązany realizuje jedną umowę, działając w konsorcjum z Spektra System sp. z o.o.),
-P.2 S.A. (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, iż posiada kwartalne zobowiązania pieniężne na rzecz dłużnika). Zobowiązana pismem z 11 kwietnia 2018 r. złożyła w ustawowym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, dalej upea) podnosząc: przedawnienie obowiązku w całości wraz z odsetkami (art. 33 § 1 pkt 1 upea), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea), niespełnienia w, tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 dochodzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 upea),
Organ egzekucyjny, w związku ze złożonymi zarzutami postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz zawiadomieniem z tego samego dnia wstrzymał realizację zajęć. Następnie organ egzekucyjny zgodnie z art. 34 upea przekazał wierzycielowi ww. zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie, wierzyciel postanowieniem z dnia 11 października 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 24 maja 2018 r. uznające zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę stanowisko wierzyciela, które, jak wskazał, jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał postanowienie z dnia 30 listopada 2018 r. nr 1211-SEE.711.9.53.2018.4.
W zażaleniu od powyższego postanowienia G. sp. z o.o. w K. zarzuciła powyższemu postanowieniu: .
1 .naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 upea w zw. z art. 34 1 upea, poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania w całości wraz z odsetkami,
2.naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 upea w zw. z art. 34 1 upea, poprzez nieuwzględnienie przez organ zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
3. naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 upea w zw. z art. 34 1 upea, poprzez nieuwzględnienie zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wszystkich warunków określonych w art. 27 § 1 upea.,
4. naruszenie art. 15 kpa w zw. z art. 123 kpa poprzez brak rozpoznania przez organ wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 Kpa w związku z art. 17, art. 18 art. 23 § 2 i § 4 oraz art. 54 upea utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy stwierdził, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiera art. 33 upea, enumeratywnie je wymieniając, a zgodnie z art. 34 § 1 upea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 upea, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 upea wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji - wyklucza to art. 29 upea, a ograniczenie to dotyczy również organu odwoławczego od postanowień organu egzekucyjnego. Wierzyciel po analizie zgromadzonego materiału dowodowego decyduje o uznaniu lub nieuznaniu zgłoszonego zarzutu wydając w tej kwestii postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie, zaś nadzór organu odwoławczego nad wierzycielem jest ustawowo ograniczony, na mocy art. 23 § 4 pkt 2 upea, do kontroli przestrzegania przepisów upea.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea) podkreślił, iż wierzyciel w swoim stanowisku wskazał, że uznanie początku przedawnienia należności z tytułu zwrotu środków w oparciu o datę dokonania poszczególnych płatności na rzecz beneficjenta (zobowiązanej) oraz stosowanie pięcioletniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 70 § 1 op, jak chce strona zobowiązana, wyłączałoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ RPO WZ w zakresie kontroli realizacji projektów, odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust.1 pkt 14-15a uzppr). Jak wskazał organ, wierzyciel stwierdził, iż nie można przyjąć, że po upływie pięciu lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający, bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania odpowiednich środków prawnych. W przypadku projektów inwestycyjnych o strategicznym znaczeniu okres realizacji trwa kilka lat, przy czym są to projekty rozliczane w istotnym procencie w systemie zaliczkowym lub w formie płatności pośrednich. Wierzyciel wskazał, iż przeciwko uznaniu skuteczności zarzutu przedawnienia przemawiają jednak przede wszystkim regulacje prawa unijnego w stosunku do których istniej pierwszeństwo w ich stosowaniu. Zgodnie z art. 3 ust 1 Rozporządzenia nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust 1. Zasady Sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się, okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustala. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. IZ RPÓ WZ podniósł, iż Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 - 2013 jest programem wieloletnim, stąd uznać trzeba że okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu jego ostatecznego zakończenia. Z uwagi na wybrany przez IZ RPO WZ sposób zamknięcia RPO WZ tj. zamknięcia programu z wykorzystaniem nadwyżki poprawnych wydatków, wydarzeniem od którego należy liczyć datę zamknięcia RPO WZ będzie dzień dokonania płatności salda końcowego, który nastąpił w dniu
r. Tym samym ze względu na fakt, iż ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu środków, tj. decyzja nr WWRPO/25NV/2017 z 7.08.2017 r. wydana została w okresie, w którym RPO WZX nie został jeszcze zamknięty, przedawnienie obowiązku w omawianej sprawie nie nastąpiło. Wierzyciel stwierdził, iż zarówno koncepcja przedawnienia formułowana w decyzji z dnia 7.08.2017 r., zgodnie z którą w sprawie winien znaleźć zastosowanie pięcioletni termin wynikający z art. 70 § 1 op w zw. z art. 67 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. "U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), jednakże liczony od upływu terminu do dokonania zwrotu środków wskazanych w ostatecznej decyzji administracyjnej, jak i koncepcja, zgodnie z którą termin przedawnienia biegnie od dnia zamknięcia programu, znajdują odzwierciedlenie w przepisie art. 66a ust 1 i 1 lit.a ufp.
Odnosząc się do podnoszonego nieprawidłowego naliczania odsetek, mając na uwadze, iż stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, organ odwoławczy powtórzył stanowisko wierzyciela w tej kwestii, który wyjaśnił, iż poprzez niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 3 oraz pkt 7 op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp normującego kwestię wyłączeń od ich naliczania, o fakcie przyczynienia się do opóźnienia przez zobowiązaną świadczą jej liczne pisma, w tym zawierające te same wnioski dowodowe, czy też składanie środków odwoławczych od orzeczeń administracyjnych na które one nie przysługują. Wierzyciel stwierdził, powołując się na wyrok z
r., sygn. akt. I SA/Sz 893/17 (oddalający skargę zobowiązanej na decyzję będącą podstawą prawną dochodzonego obowiązku), iż wydanie przywołanych decyzji administracyjnych z naruszeniem terminów określonych w Ordynacji podatkowej nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.
Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 upea - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że przepisy upea nie zabraniają dokonania przez organ egzekucyjny jednoczesnego zajęcia kilku wierzytelności pieniężnych zobowiązanego, jak również nie określają, które z wymienionych w ustawie środków egzekucyjnych są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. To organ egzekucyjny decyduje o zastosowaniu danego środka egzekucyjnego, bierze pod uwagę między innymi: cel prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jakim jest zabezpieczenie interesów wierzyciela, jak i wysokość dochodzonych należności. Administracyjne postępowanie egzekucyjne jest unormowane w upea, a jego celem jest przymusowe ściągnięcie należności od zobowiązanego, który dotąd dobrowolnie nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Zobowiązana nie poinformowała także o możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji z jej innego składnika majątkowego.
Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 upea tj. niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych art. 27 upea, organ odwoławczy stwierdził, że na dzień wystawienia przez wierzyciela ww. tytułu wykonawczego obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8.08.2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. nr 2018 poz. 850). Zgodnie z ww. rozporządzeniem wzór tytułu wykonawczego określał załącznik nr 1 do rozporządzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż w/w. tytuł został wystawiony zgodnie z wzorem, jak również zawiera wszystkie obowiązkowe wymogi określone w art. 27 upea. W części E tytułu wykonawczego wierzyciel wskazał podstawę prawną dochodzonego obowiązku, tj. ostateczną decyzję nr WWRPO/25NV/2017 z 7.08.2017 r., w części F wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 26 upea został opatrzony pieczątką oraz podpisem osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, co pozwala na identyfikację tej osoby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Zgodnie z art. 27 upea, tytuł wykonawczy powinien zawierać podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera podpis indywidualizujący osobę podpisującą oraz odcisk pieczęci zawierającej imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby podpisującej. Organ też zaznaczył, że zarówno upea jak i kpa, nie obligują ani wierzyciela , ani organu egzekucyjnego do dołączenia do tytułu wykonawczego udzielonego pełnomocnictwa do działania w jego imieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. Sp. z o.o. w K. zarzuciła powyższemu postanowieniu:
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 4 upea w zw. z art. 59 upea, poprzez brak uwzględnienia zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania w całości wraz z odsetkami i brak zastosowania środka przewidzianego w ustawie, tj. umorzenia postępowania,
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 8 upea i art. 34 § 4 upea w zw. z art. 7 § 2 upea, poprzez nieuwzględnienie przez organ zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 33 § 1 pkt 10 upea i art. 34 § 4 upea, poprzez nieuwzględnienie zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wszystkich warunków formalnych określonych w art. 27 § 1 upea,
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 552/19 WSA w Krakowie uchylił postanowienia organów obu instancji, jak również postanowienia z dnia 24 maja 2018r. i 11 października 2018r. Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego będące stanowiskiem wierzyciela, uznając, iż zarzut przedawnienia zgłoszony przez zobowiązaną spółkę był skuteczny.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. III FSK 2253/21, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na okoliczność, iż sąd pierwszej instancji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu wierzyciela - podmiotu mającego status uczestnika postępowania o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. - doszło zatem do pozbawienia możności obrony jego praw. Jednocześnie NSA stwierdził, że w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 893/17 przedmiotem rozpoznania był decyzja wydana przez Zarząd Województwa w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami, a przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym sprawa i SA/Sz 893/17 dotyczy innego stosunku administracyjnoprawnego. Okoliczność, że ten sam stan faktyczny i prawny w ograniczonym zakresie jest oceniany w obu tych postępowaniach (przedawnienie) nie stanowi o tożsamości spraw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast dó wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie było postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów G. Sp. z o.o. w K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Spółka pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc kolejno: przedawnienie obowiązku w całości wraz z odsetkami (art. 33 § 1 pkt 1 upea), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea), oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea.. W tym też zakresie organ egzekucyjny, zgodnie z art. 34 upea przekazał wierzycielowi ww. zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia 11 października 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 24 maja 2018 r. uznające zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W efekcie organ egzekucyjny I instancji, wydał w/w postanowienie z dnia 30 listopada 2018 r., nr 1211-SEE.711.9.53.2018.4 o odmowie uwzględnienia zarzutów, utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 marca 2019 r., znak: 1201 - IEE.711.2.344.2018.4.LJM.
Zaskarżone postanowienia należało uznać za dotknięte wadami prawnymi, które skutkują koniecznością ich uchylenia, jak również koniecznością uchylenia postanowień wierzyciela z 24 maja 2018 r. i 11 października 2018 r. Postanowienia organów egzekucyjnych obu instancji, jak również postanowienia wierzyciela pomijają bowiem treść art. 34 § 1a u.p.e.a. w brzmieniu wprowadzonym w dniu 18.06.2016r. (zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym).
Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania spornych postanowień organów egzekucyjnych oraz wierzyciela z dnia 18.06.2016r. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków
o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o którym mowa w art. 33 § 2 których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
Przywołany przepis w § 1a stanowił zaś, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
§2-5 określały, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie.
Jak wprost wynika z akt kontrolowanej sprawy oraz akt sprawy do sygn. I SA/Sz 893/17, która dotyczyła skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 sierpnia 2017 r., nr WWRPO/25/W/2017 w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami, w sprawie tej w piśmie z dnia 2 listopada 2017 r. spółka podniosła zarzut przedawnienia, a zarzut ten był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym, jak również w postępowaniu sądowym, a to przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. Należności wynikające z decyzji w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie stanowią zaś przedmiot egzekucji w sprawie w której wydano postanowienia odnoszące się do zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych. Zatem w świetle w/w art. 34 § 1a u.p.e.a. wierzyciel, jako organ rozpatrujący i rozstrzygający zarzut, może wyłącznie stwierdzić niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
W kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym, w ramach zarzutów, strona skarżąca podniosła tożsamą okoliczność, tj. iż nie istnieją należności pieniężne, które miałyby być egzekwowane z racji ich przedawnienia. Zarzut przedawniania powinien zostać rozpoznany poprzez stwierdzenie niedopuszczalności tego zarzutu, a nie poprzez merytoryczne rozpatrzenie - oddalenie zarzutu. Wobec tego wierzyciel winien wydać odrębne postanowienia tj. względem zarzutu przedawnienia oraz względem innych, pozostałych zarzutów egzekucyjnych, stosownie do treści art. 34 § 1a u.p.e.a. Łączne rozpatrywanie merytoryczne zarzutu przedawnienia oraz pozostałych zarzutów egzekucyjnych w ramach jednego rozstrzygnięcia przez wierzyciela, jak i organy egzekucyjne było wadliwe. Przywołane uregulowanie nie wskazuje żadnych wyjątków
o ma na celu wyeliminowanie mnożenia ilości postępowań w odniesieniu do tego samego zagadnienia/kwestii/problemu - w ramach różnych postępowań. Rozstrzygnięcie danej kwestii w ramach jednego postępowania, tj. głównego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pozbawia zobowiązanego możliwości ponownego jego zgłoszenia w ramach postępowania wykonawczego/egzekucyjnego. Norma ta ma także na celu wykluczenie sytuacji, w której kwestia mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo, że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowaniu (por. wyrok NSA z 18.01.2018 r., sygn. akt Ił FSK 3478/15). Istotą regulacji art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. w obecnym brzmieniu, które jest faktycznym powtórzeniem treści art. 34 § 1a u.p.e.a. w brzmieniu wprowadzonym w dniu 18.06.2016r. i obowiązującym w dacie wydawania spornych postanowień wierzyciela jak i organów egzekucyjnych, jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego - przepis ten pozbawia wierzyciela możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Jest to wyrazem niekonkurencyjności środków zaskarżenia, będącej jednocześnie podkreśleniem odrębności postępowania administracyjnego (wymiarowego) i egzekucyjnego. Powyższa kwestia była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie - vide wyroki NSA: z 4.06.2014 r. sygn. akt II FSK 1535/12; z 8.03.2018 r. sygn. akt II FSK 503/16, II FSK 748/16, z 7.06.2018 r. sygn. akt II FSK 1473/16; z 16.01.2019 r. sygn. akt II FSK 297/17 z 16.01.2019 r.
Z uwagi na powyższe, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku , a na zasadzie art. 200 w/w ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) o kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło