I SA/Kr 2318/01

WyrokWSA w Krakowie2004-12-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.), Sędzia WSA Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może ponownie orzekać w sprawie dotyczącej taryfikacji towaru i uznania osoby trzeciej za dłużnika, jeśli została już wydana ostateczna decyzja w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ celny nie może ponownie orzekać w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, bez jej wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie stanowi rażące naruszenie prawa, obligujące do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie taryfikacji towaru (modemów i kart telewizyjnych) oraz uznania za dłużnika osoby trzeciej (Agencji Celnej i byłych wspólników spółki cywilnej). Skarżący kwestionowali prawidłowość klasyfikacji taryfowej i podstawy prawne uznania za dłużnika. Sąd administracyjny stwierdził, że w sprawie wydane były dwie decyzje dotyczące tego samego zgłoszenia celnego, przy czym pierwsza z nich nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co czyniło ponowne orzekanie niedopuszczalnym.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwo [...][...][...] S.A. oraz M. W., G. W., S. G., E. G. byłych wspólników [...] s.c. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 29 września 2001 r Nr [...] w przedmiocie taryfikacji towaru oraz uznania za dłużnika osoby trzeciej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...][...][...]S.A. koszty postępowania w kwocie [...], -zł ([...] złotych) oraz na rzecz skarżących M. W., G. W., S. G. i E. G. koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] i [...] groszy) Decyzją z dnia [...] 1999 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne SAD E [...] z dnia [...] 1999 r za nieprawidłowe z uwagi na błędną klasyfikację taryfową towaru tj. modemów komputerowych z Tajwanu i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł i zarządził zwrot kwoty pobranych należności celnych w wysokości [...]zł. Następnie decyzją z dnia [...] 2000 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał w/w zgłoszenie celne SAD E [...] z dnia [...] 1999 r za nieprawidłowe z uwagi na błędną klasyfikację taryfową towaru tj. komputerowych kart telewizyjnych przywiezionych z Tajwanu i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...]zł. W przedmiotowym zgłoszeniu celnym w/w towar został zataryfikowany do kodu PCN 8473 30 10 O ze stawką 0% , natomiast organ celny jako właściwy zastosował kod 8528 12 90 0 ze stawką konwencyjną w wysokości 22,3% . Organ celny orzekł m.in. , że na podstawie art.209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są: Firma "[...]" s.c. M. W., G. W., S. G., E. G. oraz Agencja Celna -Przedsiębiorstwo [...][...][...] S.A. w [...] . Od powyższej decyzji zostały złożone odwołania : pełnomocnik wspólników firmy "[...]"s.c. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie , natomiast Agencja celna złożyła odwołanie w części dotyczącej uznania jej za dłużnika . Importer nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji , gdyż towar objęty zaskarżoną decyzją nie ma przypisanego sobie kodu taryfy celnej , stąd wynika - jego zdaniem - dowolna interpretacja przepisów w zakresie taryfikacji. Organy celne taryfikują tunery TV do komputerów bądź jako jeden z komponentów komputerowych , bądź jako urządzenia do odbioru telewizji . Importer powołał się na wypowiedź Dyrektora Urzędu Celnego w [...] opublikowaną w "Computer Reseller News Polska" Nr 4 z dnia 21 lutego 2000 r, który stwierdził , że jeżeli urządzenie może być używane tylko łącznie z komputerem , należy potraktować je jako komponent komputerowy , jak np. karty graficzne , czy muzyczne. W ocenie odwołującego się " nie ulega wątpliwości, że taryfikacja celna tunerów komputerowych jako komponentów komputerowych (PCN 8473 30 10 0 ) właściwa jest do lutego 2000 r. Dopiero bowiem wówczas jednolite stanowisko w tej sprawie podał Departament Środków Taryfowych i Pozataryfowych Głównego Urzędu Ceł, co wynika z pisma z dnia [...].2000 r, Nr [...] ( ... ) skierowanego do Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji". Importer stwierdził, że komputerowe karty telewizyjne są to komponenty nie działające samoistnie , bez wbudowania w komputerze , a posiadające jedynie głowicę tunera TV ( głowicę telewizyjną ) umożliwiającą odbiór zewnętrznego sygnału telewizyjnego ( z anteny lub z telewizji kablowej ) i wyświetlenie go po odpowiednim przetworzeniu przez oprogramowanie na ekranie monitora komputerowego. Karty te nie działają samoistnie bez wbudowania w maszynach do automatycznego przetwarzania danych i są pozbawione głośników oraz mikrofonu . Stosując się jednak do podanej oficjalnie wiążącej taryfikacji , odwołujący się uiścił kwoty wynikające ze zgłoszeń celnych dokonanych po dacie podania do publicznej wiadomości oficjalnej taryfikacji tego asortymentu. Obciążenie importera konsekwencjami taryfikowania tunerów komputerowych TV jako komponentów komputerowych przed datą 1.02.2000 r jest niedopuszczalne, z uwagi na podanie oficjalnej wiążącej taryfikacji ceł na tunery dopiero po tej dacie. W/w podniósł, że aktualna taryfikacja kart komputerowych z głowicą TV dokonywana jest według kodu PCN 8528 12 90 0 . Stawka celna na towary objęte kodem PCN 8528 12 90 0 i PCN 8528 12 90 0 w wysokości 5% obowiązuje dopiero od 18.01.2000 r , a to w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11.01.2000 r w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz.U. Nr 3, poz.31). Karty telewizyjne importowane z Tajwanu winne być objęte 5% stawką celną dopiero wtedy , gdy zgłoszenie celne ich dotyczące zostało dokonane po dniu 18.01.2000 r. Importer zarzucił, iż stosowana przez niego taryfikacja komputerowych kart dźwiękowych do pozycji 8473 30 10 0 Taryfy celnej ze stawką 0% nie była wcześniej kwestionowana przez organy celne i z posiadanych przez niego informacji wynika, że również inni importerzy dokonują zgłoszeń celnych według w/w kodu PCN. W odniesieniu do komputerowych kart dźwiękowych stawka 0% stosowana jest również w dwu innych przypadkach : 1/ karty dźwiękowe zamontowane na stałe w komputerach 2/ karty dźwiękowe występujące w zestawach razem z głośnikami. Z powyższego wynika , że karta dźwiękowa jest elementem każdorazowo obniżającym cło. Trzy spośród pięciu zgłoszeń celnych dotyczących komputerowych kart dźwiękowych , a to SAD nr [...] z dnia [...].1999 r , SAD nr [...] z dnia [...].1999 r i SAD nr [...] z dnia [...].1999 r , objęte zostały weryfikacją poprzez rewizje celną towaru oraz z badania dokumentów celnych , która potwierdziła prawidłowość dokonanego przez Spółkę zgłoszenia. Za niezrozumiałe importer uznał postępowanie organu celnego I instancji , który w wydanych decyzjach z dnia 28.11.2000 r i 6.12.2000 r , mimo iż co do zasady ich brzmienie jest identyczne , zastosowano różne stawki cła do tych samych towarów tj. komputerowych kart z tunerem TV , raz w wysokości 22,3% , a później - stawkę celną zawieszoną w wysokości 5% . Skarżący importer podniósł , że uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - w świetle art.73 Kodeksu celnego -jest niezrozumiałe , gdyż było ono weryfikowane przez organ celny I instancji poprzez rewizję celną i badanie dokumentów , a zatem dokonywanie kolejnej kontroli i podważania tych samym wyników pierwszej weryfikacji jest niedopuszczalne . Z kolei odwołująca się Agencja celna wskazała , iż działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w/w Firmy "[...]" s.c. . Zgodnie z art.253 § 1 Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W niniejszej sprawie skarżąca działała w imieniu i na rzecz w/w Firmy z zachowaniem - jak twierdzi - wszelkiej staranności w oparciu o wiedzę o towarze przekazaną przez mocodawcę. Organ I instancji jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazał art.209 § 3 Kodeksu celnego , który stanowi , iż dłużnikiem jest zgłaszający . Definicja "zgłaszającego " zawarta w art.3 § 1 pkt.23 Kodeksu celnego wyklucza uznanie , iż skarżąca może być dłużnikiem. Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia [...] 2001 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając podniesione w odwołaniach zarzuty za niezasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem importu były komputerowe karty telewizyjne , które pozwalają oglądać na ekranie komputera programy telewizyjne odbierane z anteny zewnętrznej lub z sieci kablowej oraz obraz dostarczony z innego źródła np. kamery lub magnetowidy. Karty te posiadają wejście kompozytowe S-Video lub z kamery. Obsługują dekodowanie sygnału wideo w wielu standardach : NTSC , PAL lub SECAM. Zgodnie z zasadami Nomenklatury Scalonej importowane karty klasyfikuje się do kodu PCN 8528 12 90 0 , obejmującego , zgodnie z brzmieniem : " Urządzenia odbiorcze dla telewizji , nawet zawierające odbiorniki radiowe lub aparaturę do zapisu lub odtwarzania dźwięku lub obrazu ; monitory i projektory wideo: - urządzenia odbiorcze dla telewizji, nawet zawierające odbiorniki radiowe lub aparaturę do zapisu lub odtwarzania dźwięku i obrazu: - - kolorowe: - pozostałe: - pozostałe: ----- bez ekranu: -- tunery wideo: - zespoły elektroniczne do wbudowania w maszynach do automatycznego przetwarzania danych ". W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł tak przeprowadzona klasyfikacja jest zgodna z regułą 1 i 3a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz uwagą 2 (a) do sekcji XVI Taryfy celnej . Za niemożliwą taryfikację Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał wskazany przez importera kod PCN 8473 30 10 O , bowiem zakres przedmiotowy spornego towaru nie spełnia brzmienia w/w kodu. Kod ten obejmuje części i akcesoria do maszyn z pozycji 8471 Taryfy celnej obejmującej zgodnie z brzmieniem " maszyny do automatycznego przetwarzania danych i urządzenia do tych maszyn ; czytniki magnetyczne lub optyczne , maszyny do zapisywania zakodowanych danych na nośnikach danych oraz maszyny do przetwarzania takich danych, nie wymienione, ani nie ujęte gdzie indziej,,. Zgodnie z komentarzem do poz.8473 zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej , pozycja ta z zastrzeżeniem postanowień ogólnych do sekcji XVI dotyczących klasyfikacji części , obejmuje części i wyposażenie przeznaczone wyłącznie lub głownie dla maszyn objętych pozycjami 8469 do 8472. Objęte tą pozycją akcesoria są wymiennymi częściami lub urządzeniami przeznaczonymi do przystosowania maszyny do poszczególnych operacji , do wykonywania specjalnej funkcji podrzędnej względem głównej funkcji maszyny lub do zwiększania zakresu czynności.Pozycja 8473 obejmuje więc: - urządzenia do ciągłego podawania papieru, - urządzenia do automatycznego wprowadzania spacji, - urządzenia dołączane do adresarek do sporządzania spisu adresatów, - pomocnicze urządzenia drukujące dla tabulatorów, -urządzenia dołączane do maszyn do pisania , służące do podtrzymywania kopii, - metalowe płytki adresowe , nawet cięte lub wytłoczone , rozpoznawalne jako - - przeznaczone do adresarek, urządzenia liczące, - dyskietki czyszczące napędy dyskowe maszyn do automatycznego przetwarzania danych. W ocenie organu odwoławczego rola , którą pełnią w komputerze importowane karty wyklucza ich klasyfikację do wskazanego w zgłoszeniu celnym kodu PCN 8473 30 10 O obejmującego części do maszyn automatycznego przetwarzania danych ( zespoły elektroniczne ). Odnośnie wypowiedzi prasowej Dyrektora Urzędu Celnego w [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził , że podstawą rozstrzygnięć w sprawie celnej stanowią przepisy prawa , a nie wypowiedzi urzędników administracji celnej. Za nieuzasadnioną uznał Prezes Głównego Urzędu Ceł argumentację , iż klasyfikacja taryfowa kart telewizyjnych do kodu PCN 8528 12 90 O winna obowiązywać dopiero od lutego 2000 r tj. od dnia pisma Głównego Urzędu Ceł skierowanego do Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji informującego o klasyfikacji w/w towaru. Zasady klasyfikacji taryfowej importowanych towarów , zarówno przed tą datą , jak i po tej dacie były takie same . Pismo to nie jest opinią w sprawie , ani wiążącą informacją taryfową. Odpowiadając na zarzut zastosowania niewłaściwej stawki celnej Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż stawki celne zawieszone zostały wprowadzone Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2000 r (Dz.U.Nr 3, poz.31) , które weszło w życie z dniem 29 stycznia 2000 r, natomiast zgłoszenie celne w rozpatrywanej sprawie zostało dokonane w dniu 14 grudnia 1999 r , a więc w dacie obowiązywania Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz.U. Nr 165, póz. 1200 ). Zgodnie z treścią tego rozporządzenia dla towarów objętych kodem PCN 8528 12 90 O , podobnie jak w przypadku powoływanego w odwołaniu rozporządzenia z dnia 11 stycznia 2000 r , stawki celne konwencyjne , autonomiczne i preferencyjne DEV zostały zawieszone do wysokości 5% wartości celnej towaru. W rozpatrywanej sprawie w stosunku do spornego towaru zastosowano stawkę celną zawieszoną w wysokości 5% jego wartości na mocy Rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1998 r, a nie na mocy Rozporządzenia z dnia 11 stycznia 2000r a tym samym nie została naruszona zasada o nie działaniu prawa wstecz. Odnośnie dopuszczalności weryfikacji zgłoszeń celnych Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż weryfikacja przedmiotowego zgłoszenia celnego nie była przeprowadzona. Zgodnie z brzmieniem art.65 § 1 Kodeksu celnego organ celny przyjmuje zgłoszenie celne , jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art.64 Kodeksu celnego oraz gdy wraz ze zgłoszeniem tym przedstawiono towar nim objęty. Obowiązkiem organu celnego jest stwierdzenie , czy towar może zostać objęty wnioskowaną procedurą , czy też nie. Kwestia przyjęcia danej klasyfikacji taryfowej oraz udokumentowanie jej zasadności pozostaje zatem w gestii zgłaszającego towar. Po przyjęciu zgłoszenia celnego , na mocy art.70 § 1 Kodeksu celnego , organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, ale nie jest zobowiązany do badania prawidłowości klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Rozpatrując odwołanie Agencji celnej organ celny II instancji podniósł , że należy mieć na uwadze art.258 § 1 Kodeksu celnego , który stanowi , iż agencja celna ponosi pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat , jakie powstały na skutek nieprawidłowego lub nieterminowego dokonania lub niewykonania czynności, do których została upoważniona agencja celna. W związku z tym , że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych , co spowodowało , że należności celne przywozowe nie zostały pobrane w należnej wysokości, dlatego Agencja celna , która nie zachowała należytej staranności przy sporządzaniu w/w zgłoszenia ponosi odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie długu celnego . Na powyższą decyzję wpłynęły skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w których importer , jak i Agencja celna powtórzyli dotychczasową argumentację. W skardze importera poinformowano , że spółka cywilna "[...]" s. c. została zlikwidowana i obecnie legitymowani do występowania w sprawach dotyczącej tej spółki są jej byli wspólnicy. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwa [...][...][...] S.A. w [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Z kolei na skargę byłych wspólników "[...]" s.c. -M. W., G. W., S. G., E. G. - odpowiedzi udzielił - na podstawie art.4 ust. 1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) - Dyrektor Izby Celnej w [...], który wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. l45 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd działając na podstawie art.l34 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo . W rozpatrywanej sprawie uwadze stron tj. zarówno byłym wspólnikom spółki cywilnej "[...]" , Agencji celnej [...] oraz organom celnym uszła istotna w sprawie okoliczność , a mianowicie że w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego były wydane dwie decyzje tj. w dniu [...]1999 r nr [...] i w dniu [...]2000 r nr [...] r. W toku postępowania sądowego nie przedstawiono żadnego dowodu , że pierwsza z tych decyzji została wyeliminowana z obrotu prawnego , a więc należy przyjąć, że jest to decyzja ostateczna. W związku z powyższym niedopuszczalne było ponowne orzekanie w tej samej sprawie , bez uchylenia decyzji pierwotnej . Zgodnie z art.247 § 1 pkt.4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w rozpatrywanej sprawie Prezes Głównego Urzędu Ceł powinien stwierdzić nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 2000 r r nr [...] r , gdyż dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Naruszenie w/w przepisu , bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia , zawsze obliguje do stwierdzenia nieważności decyzji. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana . Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło