I SA/Kr 2319/02
WyrokWSA w Krakowie2005-05-30
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru, która dotyczyła towaru nie zgłoszonego organom celnym, mogła zostać wydana w sytuacji, gdy istniała już prawomocna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 1999 r. wymierzająca opłatę manipulacyjną dodatkową z tego tytułu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru. Uzasadniono to tym, że w dacie wydania tej decyzji istniała już prawomocna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 1999 r. wymierzająca opłatę manipulacyjną dodatkową z tego samego tytułu, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) z uwagi na rozstrzygnięcie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją prawomocną. W konsekwencji, skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej oddalono, uznając, że opłata manipulacyjna dodatkowa została wymierzona prawidłowo na podstawie prawomocnej decyzji z 1999 r., a decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł nie miała wpływu na tę należność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty manipulacyjnej dodatkowej wymierzonej D. Spółce z o.o. w związku ze stwierdzoną różnicą między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Spółka kwestionowała zasadność tej opłaty, powołując się na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r., która uchyliła wcześniejsze decyzje i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia różnicy towarowej. Organ celny odmówił zwrotu opłaty, wskazując na prawomocną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 1999 r. wymierzającą tę opłatę, od której skarżąca się nie odwołała. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy odmowę zwrotu opłaty.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru.
2. Skargę oddala.
3. Orzeka, że decyzja opisana w pkt.1 w zakresie, w jakim stwierdzano jej nieważność, nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia : WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner(spr) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r sprawy ze skargi D. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 8 sierpnia 2002 r Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej 1. stwierdza nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...] .08.2000 r nr [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru przekazanego za notą tranzytową nr [...] z dnia [...] .12.1998 r i zarejestrowanego w ewidencji w dniu [...].12.1998 r nr [...], 2. skargę oddala, 3. orzeka, że decyzja opisana w pkt.1 w zakresie, w jakim stwierdzano jej nieważność nie może być wykonana.
W dniu [...] lutego 1999 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] postanowieniem nr [...] wszczął z urzędu postępowanie wobec D. w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym , a ujawnionym w wyniku rewizji celnej towaru przekazanego za notą tranzytową nr [...] z dnia [...] .12.1998 r - Oddział Celny Port Lotniczy [...] i zarejestrowanego w ewidencji [...] w dniu [...].12.1998 r .
W uzasadnieniu w/w postanowienia organ celny stwierdził , że H. [...] S.A. w dniu [...] grudnia 1998 r złożyła w Oddziale Celnym w [...] wniosek o nadanie towarowi - dokumentacji technicznej - statusu towarów składowanych czasowo .
Przedmiotowy towar zapakowany był w jednym kartonie o wadze 40 kg i wartości [...] FIM , bez zamknięć celnych , w stanie nienaruszonym . Przesyłka została dostarczona przez skarżącą - D. -jako głównego zobowiązanego z Oddziału Celnego w [...] do Oddziału Celnego w [...].
Po upływie terminu przewidzianego do nadania przeznaczenia celnego towarom składowanym czasowo , w magazynie celnym w obecności przedstawiciela H. [...] S.A. i Agencji Celnej [...] działającej w imieniu H. jako odbiorcy towaru przeprowadzono całkowitą rewizję celną w wyniku której stwierdzono towar nie ujęty w deklaracji skróconej tj. 6 sztuk urządzeń elektronicznych.
W związku z tym , że stan faktyczny towaru był niezgodny z danymi zawartymi w deklaracji skróconej , zasadne było wszczęcie postępowania z urzędu w tej sprawie.
Skarżąca wyjaśniła , że zaistniała sytuacja była spowodowana pomyłką kontrahenta fińskiego , którego pracownicy przy wysyłce kilku paczek pomylili faktury i sporna przesyłka błędnie została skierowana do H. [...].
Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r nr [...] , działając na podstawie art.276 § 2 i art.39 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) wymierzył skarżącej opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej w kwocie [...] zł.
Organ celny stwierdził , że zgodnie z art.276 § 2 Kodeksu celnego jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym , a ujawnionym w wyniku rewizji celnej , od osoby która wprowadziła go na polski obszar celny pobiera się obligatoryjnie opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy.
Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] kwietnia 1999 r i uprawomocniła się z dniem [...] kwietnia 1999 r.
Niezależnie od opisanego wyżej postępowania dotyczącego ujawnionej nadwyżki towaru , Dyrektor Urzędu Celnego prowadził wobec skarżącej postępowanie celne w sprawie towaru zgłoszonego , lecz mającego nieuregulowaną sytuacja celną związaną z upływem termin do czasowego składowania tych towarów.
W dniu [...] maja 1999 organ celny wydał decyzję skierowaną do skarżącej , w której :
1. określił kwotę długu celnego w kwocie [...] zł
2. wymierzył opłatę manipulacyjną w kwocie v zł
3. wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości [...] zł.
Prezes Głównego Urzędu Ceł , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej , decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r nr v utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie .
Skarżąca złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego , którą rozpatrzył w trybie art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 ze zm.) Prezes Głównego Urzędu Ceł.
Decyzją z dnia [...] sierpnia nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł :
1. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r nr [...] oraz
2. decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] ( w decyzji błędnie wskazano w Warszawie ) z dnia [...] maja 1999 r nr [...] i " umorzył postępowanie w stosunku do Spółki "D. Spółka z o.o. z [...] w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru przekazanego za nota tranzytową nr [...] z dnia [...] .12.1998 r i zarejestrowaną w ewidencji w dniu [...] .12.1998 r nr [...]".
Organ odwoławczy stwierdził , że skarżąca nie była zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym , bowiem obowiązki te ciążyły na odbiorcy przesyłki tj. na H. [...].
Wobec wydania przez organ celny decyzji w trybie w/w art.38 ust.2 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 grudnia 2000 r , syg akt I SA/Kr 1208/00 umorzył postępowanie sądowe.
Wnioskiem z dnia [...] września 2000 r skarżąca wniosła o zwrot wszystkich należności celnych i opłat manipulacyjnych wraz z odsetkami tj. cło: [...] zł i opłatę manipulacyjną: [...] zł.
Wniosek ten dotyczył zwrotu należności wymierzonych w dwóch różnych decyzjach , z różnych tytułów .
W związku z w/w decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] działając z urzędu decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r zarządził zwrot wraz z odsetkami należności wymierzonych decyzją z dnia [...] maja 1999 r nr [...] .
Odnośnie wniosku skarżącej dotyczącego zwrotu opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie [...] zł wymierzonej na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r nr [...] , to Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] marca 2001 r nr [...] - odmówił zwrotu tej należności i stwierdził , że skarżącą jako podstawę swoich roszczeń w tym zakresie wskazała decyzję Prezesa Głównego urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r nr [...], która nie odnosi się do tych należności.
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 8 sierpnia 2002 r nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od w/w decyzji , utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji . Dochodzona należność została wymierzona w decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r , od której skarżąca się nie odwołała , dlatego brak jest podstaw prawnych pozwalających na jej zwrot.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego , w szczególności art.7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego , art.120 , aret.121 i art.122 w związku z art.240 § 1 pkt.5 i 7 Ordynacji podatkowej skutkującym obrazę prawa materialnego.
Skarżąca podniosła , że postępowanie w niniejszej sprawie było już przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym , czego dowodem są akta sprawy o syg. I SA/Kr 1208/00 . W/w zarzuciła , że Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r umorzył postępowanie wobec skarżącej w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru przekazanego za nota tranzytową [...] z dnia [...].12.1998 r i zarejestrowaną w ewidencji w dniu [...].12.1998 r nr [...].
W związku z tym, że postępowanie wobec skarżącej o stwierdzenie nadwyżki towaru zostało umorzone , nie było podstaw do wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej w rozumieniu art.276 § 2 Kodeksu celnego. Ponadto skarżąca podniosła , że nadwyżkę towaru stwierdzono już po przejęciu odpowiedzialności przez inny podmiot niż skarżąca .
Konsekwencją powyższych ustaleń był wniosek skarżącej o zwrot uprzednio wymierzonej opłaty manipulacyjnej dodatkowej zgłoszony pismem z dnia [...] września 2000 r , w istocie zmierzający do wszczęcia postępowania , w tym również wznowienia postępowania. W ocenie skarżącej w świetle decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł wznowienie postępowania z urzędu było konieczne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ podniósł, że nie mogło dojść do naruszenia art.7 i art.8 Kodeksu postępowania administracyjnego , gdyż przepisy te nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie , z uwagi na art.262 Kodeksu celnego.
Odnośnie naruszenia zasad ogólnych postępowania celnego unormowanych w art.120 , art.121 i art.122 Ordynacji podatkowej - organ uznał te zarzuty za chybione. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadą wyrażoną w art.120 Ordynacji podatkowej , podjęto wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy , stosując zasadę prawdy obiektywnej i zasady bezstronności.
Odnosząc się do zasadności wniosku o zwrot opłaty manipulacyjnej dodatkowej organ stwierdził , że wywód zawarty w skardze jest błędny , gdyż skarżąca będąc podmiotem , który dostarczył towar do magazynu celnego była zarazem osobą, która przejęła odpowiedzialność za towar na polskim obszarze celnym i zasadnie wobec niej skierowano decyzję o wymiarze tej należności.
Organ wyjaśnił , że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyła się sprawa ze skargi skarżącej na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] kwietnia 2000 r nr [...] dotyczą obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do przedmiotu sporu z całą mocą należy podkreślić , że organy celne wobec skarżącej prowadziły dwa oddzielne postępowania : pierwsze - dotyczące ujawnionej nadwyżki towaru , a więc towaru nie zgłoszonego organom celnym , drugie - dotyczące towaru zgłoszonego , lecz wobec którego nie wykonano w terminie obowiązków wynikających z czasowego ich składowania.
Konsekwencją naruszenia obowiązków i to różnych obowiązków , były rozstrzygnięcia organów celnych wydane w każdym z tych postępowań oddzielnie .
Odnośnie ujawnionej nadwyżki towarów Dyrektor Urzędu Celnego w dniu [...] kwietnia 1999 r wydał , na mocy art.276 § 2 Kodeksu celnego , decyzję nr [...] wymierzającą skarżącej opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] zł. Decyzja ta nie była przez skarżącą zaskarżona i uprawomocniła się z dniem [...] kwietnia 1999 r.
Z kolei odnośnie uregulowania sytuacji celnej towarów składowanych czasowo Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wydał w dniu [...] maja 1999 r decyzję nr [...] , którą Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r nr [...]. W związku ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w dniu [...] sierpnia 2000 r Prezes Głównego Urzędu Ceł, działając w trybie art.38 ust.2 w/w ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - uchylił obie w/w decyzje , uznając , że na skarżącej nie spoczywał obowiązek uregulowania sytuacji prawnej towarów składowanych czasowo.
Analiza przedmiotu postępowania przed organami celnymi nie pozostawia żadnych wątpliwości , iż to drugie postępowanie nie dotyczyło ujawnionej nadwyżki towaru , a zatem Prezes Głównego Urzędu Ceł w decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r nie był uprawniony orzekać w tym zakresie .
Niezależnie od powyższego , w dacie wydania w/w decyzji istniała w obrocie prawnym prawomocna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r , a zatem Prezes Głównego Urzędu Ceł rozstrzygnął w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją prawomocną . Ta okoliczność skutkuje rażącym naruszeniem prawa wynikającym z art.247 § 1 pkt.4 Ordynacji podatkowej . W związku z tym Sąd stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji w zakresie , w którym Prezes Głównego Urzędu Ceł " umorzył postępowanie w stosunku do Spółki "D. Spółka z o.o. z [...] w sprawie stwierdzenia różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru przekazanego za nota tranzytową nr [...] z dnia [...] .12.1998 r i zarejestrowaną w ewidencji w dniu [...] .12.1998 r nr [...] ".
Nie można zatem uznać racji skarżącej , która twierdzi , iż zwrot opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie [...] zł jest zasadny ze względu na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] sierpnia 2000 r . Przedmiotowa należność wynika z prawomocnej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r , dlatego nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącej kwestionująca zasadność jej wymiaru . Z kolei wskazana wyżej decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł nie miała wpływu ani związku z tą należnością , bowiem - jak wcześniej podniesiono -rozstrzygnięcie to dotyczyło innego przedmiotu postępowania.
Odnośnie argumentacji skarżącej w kwestii wznowienia postępowania to jest ona oczywiście bezzasadna . Zgłoszenie takiego zarzutu dopiero na etapie postępowania sądowego pozostaje poza sferą kontroli sądu administracyjnego , bowiem organy celne - wobec braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania - nie orzekały w tym zakresie.
Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...] , iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały w sprawie zastosowania , a ponadto że w sprawie nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził brak wystarczających podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego z powodów wyżej opisanych i dlatego skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270).
Stwierdzając nieważność decyzji opisanej w pkt.1 sentencji Sąd orzekł na podstawie art.134 § 2 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło