I SA/Kr 2327/03
WyrokWSA w Krakowie2006-08-10
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Anna Znamiec, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości może zostać wydana bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym przedmiotu opodatkowania, podstawy opodatkowania oraz tytułu prawnego do nieruchomości, a także bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, swobodnej oceny dowodów oraz wymogów formalnych decyzji, w tym obowiązku zawarcia uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak tych elementów uniemożliwił kontrolę legalności decyzji, co skutkowało koniecznością ich uchylenia.Stan faktyczny
Kółko Rolnicze w F. zostało zobowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości za 2003 r. przez Wójta Gminy, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kółko Rolnicze kwestionowało decyzję, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a grunty i budynki wydzierżawiło innej osobie. Skarżący podnosił, że podatek powinien zapłacić dzierżawca. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi Kółka Rolniczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 2327/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi Kółka Rolniczego w F., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], z dnia 27 października 2003r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 2.838,33 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści osiem złotych 33/100).
Decyzją z dnia [...].07.2003 r. Nr [...]Wójt Gminy [...] określił Kółku Rolniczemu w F.zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 14211,00 zł. Organ podatkowy przyjął, że podatnik jest właścicielem budynków o powierzchni 703m2 i posiadaczem dwóch działek stanowiących własność Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 10500 m2. Przy określaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości zastosowano stawki podatkowe od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Kółko Rolnicze w F. złożyło odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy, zarzucając naruszenie przepisu art. 154 par. 1 kpa, gdyż decyzja narusza słuszny interes strony. Kółko Rolnicze nie prowadzi działalności gospodarczej, a budynki i grunty zostały wydzierżawione K. T., który prowadzi działalność gospodarczą. Działka nr [...] jest klasy V i VI. Odwołujący się wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie K. T. do zapłaty podatku.
Decyzją z dnia 27.10.2003 r. Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na przepis art. 21 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), na mocy którego organ podatkowy stwierdzając, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Podatnikami podatku od nieruchomości na mocy przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) są m.in. jednostki organizacyjne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynka z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Kółko Rolnicze w F. posiada dwie działki stanowiące własność Skarbu Państwa o powierzchni 10500 m2 i jest właścicielem budynków o powierzchni 1148 m2. Umowa dzierżawy reguluje wzajemne prawa i obowiązki stron, nie może wywierać skutków na gruncie prawa podatkowego i nie może mieć wpływu na obowiązki podatkowe ciążące na właścicielu nieruchomości będącym podatnikiem.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Kółko Rolnicze F. złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisu art. 154 par 1 kpa poprzez naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu strony. W skardze Kółko Rolnicze w F. podnosi, że nie uiszczenie podatku jest wynikiem niesolidnego postępowania dzierżawcy K.T., który nie płaci czynszu ani podatku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie z przyczyn, które przedstawiono w jej treści. Na mocy przepisu art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie uzasadniają wniosku o wadliwości zaskarżonej decyzji. Zarzut dotyczący nieprawidłowości określenia zobowiązania podatkowego Kółku Rolniczemu w F., a nie dzierżawcy K. T. jest nieuzasadniony, ponieważ czynności cywilnoprawne nie mogą wpływać na kształtowanie się obowiązków podatkowych wynikających z ustawy.
Mimo iż zarzuty strony skarżącej skierowane przeciw zaskarżonej decyzji nie uzasadniają oceny, iż jest ona niezgodna z prawem, jest ona wadliwa z innych przyczyn.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję oraz Wójt Gminy F. wydając decyzję poprzedzającą zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa procesowego, a mianowicie przepis art. 121 par 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6 oraz art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Na mocy przepisu art. 210 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu podatkowego;
2) datę jej wydania;
3) oznaczenie strony;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie;
8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Zgodnie z art. 210 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Ani zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ani poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy F. nie zawierają uzasadnień faktycznych i prawnych. Stanu faktycznego sprawy nie można również było ustalić na podstawie przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy.
Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie (art. 210 par. 1 pkt 6 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa). Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest wadliwa: wskazuje się wprawdzie prawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), a nawet Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołuje treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 a cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże nie wiadomo jakie fakty mają decydować o wypełnieniu w konkretnej sytuacji poszczególnych przesłanek tego przepisu.
Zgodnie z art. 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Na mocy art. 1 a ustawy za działalność gospodarczą nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej.
Na mocy art. 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego,
W szczególności w ocenie Sądu w sprawie nie można ustalić przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości. Organy I instancji przyjmuje, że strona skarżąca jest właścicielem budynków o powierzchni 703 m2 i posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa o powierzchni 10500 m2, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmuje, że strona skarżąca jest właścicielem budynków o powierzchni 1148 m2, i posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa o powierzchni 10500 m2
Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 109 z późn. zm.) ) podstawa wymiaru podatków i świadczeń powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
W aktach administracyjnych brak jest dokumentacji, która pozwalałby na weryfikację określonego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r., a mianowicie aktualnych wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem gruntów jest Skarb Państwa, a użytkownikiem Zasób Gruntów Państwowych. Z przedłożonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów wynika, że strona skarżąca jest właścicielem gruntów ornych, pastwisk trwałych i lasów o łącznej powierzchni 3,73 ha oraz użytków rolnych zabudowanych o powierzchni 0,51 ha. Organy podatkowe przyjęły zatem arbitralnie, że strona skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 10500 m2. Organy podatkowe, przyjmując, że strona skarżąca posiada przedmiotowe grunty, a w konsekwencji jest podatnikiem podatku od nieruchomości, nie wyjaśniła czy stronie skarżącej przysługiwał tytuł prawny w stosunku do przedmiotowych gruntów. Organy podatkowe nie rozważyły w ogóle czy strona skarżąca Kółko Rolnicze podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym czy podatkiem od nieruchomości.
W tych warunkach rozstrzygnięcia organów podatkowych nie są możliwe do skontrolowania. Sama zaś decyzja zawiera braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego i subsumpcji, których wpływu na wynik postępowania nie można wykluczyć. Uchybienia, których istnienia dopatrzono się na tle sprawy dotyczą art. 121 par. 1, art. 122, art., 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
Na mocy bowiem przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa).
Zignorowanie wskazanych przepisów uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło