I SA/Kr 236/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-16
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca rodzinę, której dochody ledwo wystarczają na bieżące wydatki, a dodatkowo obciążona zadłużeniem i chorobą członka rodziny, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody rodziny ledwo wystarczają na bieżące wydatki, a dodatkowe obciążenia finansowe, takie jak wpis od skargi, zagrażają realizacji podstawowych potrzeb życiowych, należy przyznać prawo pomocy, aby nie ograniczać prawa do sądu.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości ok. 350-550 zł miesięcznie. Jego żona pracuje, uzyskując dochód 25 180,22 zł w 2010 r. Rodzina ponosi bieżące wydatki, ma zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej, a żona wnioskodawcy jest przewlekle chora. Wnioskodawca nie posiada kont bankowych, oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 16.11.2010r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2008r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16.11.2010r., nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2008r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M. B. ur. w 1956r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z. B. ur. w 1955r. , córką E. B. ur. w 1978r. oraz synami : B. B. ur. w 1991r. i D. B. ur. w 1984r. M.B. prowadzi działalność gospodarczą przewożąc węgiel pożyczonymi samochodami. Jak podaje : "pracuje całymi dniami od świtu do zmroku" . Jego wynagrodzenie wynosi ok. 350 – 550 zł. miesięcznie. W 2010r. z tego tytułu uzyskał dochód w wysokości 2 567 zł. przy przychodzie na poziomie 40 280 zł.
Żona pracuje w Uniwersyteckiej Klinice Stomatologicznej w K. W 2010r. z tego tytułu osiągnęła dochód w wysokości 25 180,22 zł. W ostatnim okresie ciągle choruje m.in. na kamicę nerkową i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Najmłodszy syn uczęszcza do szkoły a pozostała dwójka poszukuje pracy. Cały dochód rodzina wydaje na bieżące wydatki a w szczególności: na środki czystości (konieczne również ze względu na charakter pracy wnioskodawcy), lekarstwa, jedzenie. Mimo to i tak zdarza się , że brakuje jej pieniędzy na pokrycie wszystkich potrzeb. Strona skarżąca zalega z bieżącymi opłatami (zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] w K. na dzień 14.09.2010r. wynosiło 4 733,22 zł. ) Jest właścicielem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 43 m2. Nie posiada kont bankowych, oszczędności, samochodów ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Obecna sytuacja M.B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych. Uzyskiwany przez rodzinę dochód z trudem wystarcza na jedzenie, a choroba żony powoduje zwiększenie kosztów ponoszonych na zakup lekarstw. Małżonkowie nie radzą sobie też z bieżącymi płatnościami.
Trzeba podkreślić , iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie już sam wpis od skargi wynosi 500 zł. co stanowi sumę przekraczająca możliwości płatnicze strony skarżącej w chwili obecnej. Stąd też konieczność uiszczenia zarówno tej kwoty jak i tym bardziej kosztów wynagrodzenia adwokata wraz z tą sumą zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło