I SA/Kr 236/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok postanawia: pozostawić bez rozpoznania wniosek o prawo pomocy. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną L.G. oraz że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi, gdyż w obecnej chwili skierowanych jest przeciwko jego osobie szereg egzekucji administracyjnych. W związku z powyższym całość majątku strony została zajęta poprzez ustanowienie hipotek i zakazów zbywania mienia. Rubryki formularza odnoszące się do majątku wnioskodawcy i osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz uzyskiwanych dochodów pozostały niewypełnione. W związku z brakami wniosku uniemożliwiającymi jego merytoryczne rozpoznanie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2013 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez jego podpisanie oraz o wykazanie stanu majątkowego własnego oraz małżonki - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie przesłał do sądu podpisany egzemplarz wniosku, jednakże w dalszym ciągu nie uzupełnił rubryk formularza ani nie przesłał dokumentów i informacji, o które był wzywany. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 r. referendarz pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od tego zarządzenia podnosząc, że nie wypełnił rubryk formularza ponieważ nie posiada majątku wolnego od zajęć i mogącego być źródłem uiszczenia opłat sądowych. Cały jego majątek jest zajęty przez organy skarbowe i prokuraturę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 252 § 1 wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W myśl § 2 powołanego przepisu wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jeżeli udzielone przez stronę informacje nie dają podstaw do przyjęcia, że spełniła ona przesłanki przyznania prawa pomocy, wniosek taki podlega oddaleniu. Jeżeli jednak strona nie udzieli żadnych informacji na temat swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej (prześle do sądu podpisany, choć niewypełniony formularz PPF), to wniosek taki w ogóle nie może zostać rozpoznany, bowiem dotknięty jest brakiem formalnym. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie przesłany do sądu formularz PPF zawierał jedynie informację, iż cały jego majątek jest zajęty z uwagi na toczące się postępowania egzekucyjne w administracji oraz, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim z L.G. Wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżący poza złożeniem podpisu na formularzu, nie wypełnił pozostałych rubryk formularza ani nie udzielił żądanych przez sąd informacji. Tym samym nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, uniemożliwiając tym samym ocenę jego możliwości płatniczych. Braki te nie zostały również uzupełnione przy wnoszeniu sprzeciwu, a zatem wniosek skarżącego w dalszym ciągu nie nadaje się do rozpoznania. W tym stanie rzeczy należało pozostawić wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a.