I SA/Kr 236/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. Sp. z o. o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2017r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011r. Ww. wniosek oparto na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadniono, m.in. niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w sferze interesów majątkowych ww. spółki. W pierwszej kolejności podkreślono znaczną wysokość zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2011r., określoną w drodze zaskarżonej decyzji. Podano, że pomimo prowadzenia wobec spółki postępowania kontrolnego przez cały czas w sposób bieżący prowadziła i w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Wiąże się ona z koniecznością ponoszenia kosztów i wydatków. Ich wysokość jest niejednokrotnie zmienna i uzależniona od aktualnej sytuacji rynkowej. Zwrócono uwagę, że rynek, na którym działa strona skarżąca ma charakter wysoce konkurencyjnego, bardzo wrażliwego na wszelkie zmiany gospodarcze. Wpływa to na jej sytuację majątkową, która w jednym okresie zdolna jest do uzyskania znacznego zysku, aby już w niedługim czasie wygenerować straty. Bieżące prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z planowym i racjonalnym gospodarowaniem środkami pieniężnymi. Zarządzanie nimi polega nie tylko na odpowiednim planowaniu zakupu określonych towarów, ale także do spłaty należności przysługujących kontrahentom spółki, czy wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Nagłe obciążenie spółki koniecznością jednorazowej zapłaty tak wysokiej kwoty, jak określona ww. decyzją może prowadzić do utraty przez spółkę płynności finansowej. Oczywiście możliwym jest podniesienie, że spółka posiada majątek, który może zostać potencjalnie przeznaczony na opłacenie należności podatkowej, wynikającej z zaskarżonych decyzji, jednakże samo posiadanie majątku przez spółkę nie oznacza automatycznie, że będzie ona zdolna do jego przekazania. Spółka zwróciła uwagę, że należy odróżnić majątek trwały spółki od majątku obrotowego, który przeznaczony jest na bieżące prowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej. To właśnie kapitał obrotowy umożliwia kontrolowanej, racjonalne planowanie wydatków na najbliższą przyszłość. Przeznaczenie kapitału obrotowego na pokrycie tak wysokiej należności podatkowej, jak określona zaskarżonymi decyzjami, uniemożliwiłoby spółce normalne funkcjonowanie, a w skrajnej sytuacji mogłoby doprowadzić do utraty przez spółkę wypłacalności. Sytuacja taka nie leży w interesie, zarówno samej skarżącej, ale także organów podatkowych, gdyż każda sytuacja, w której podatnik nie ma możliwości dalszego rozwoju i uzyskiwania dalszych dochodów, zmniejsza prawdopodobieństwo spłaty potencjalnej zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W ocenie spółki, dopuszczenie do przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji, może doprowadzić do sytuacji, w której organ podatkowy, jeszcze przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy przez sąd, podejmował będzie daleko idące czynności, zmierzające do realizacji obowiązku nałożonego na spółkę. To z kolei prowadzić będzie do znacznej ingerencji w sferę interesów majątkowych strony skarżącej, narażając ją na wystąpienie skutków, które mogą okazać się trudne do odwrócenia. Spółka podała, że aktualnie nie posiada żadnych środków pieniężnych, które mogłyby zostać przekazane na pokrycie tak wysokiej kwoty, jak określona w ww. decyzji. Wszelkie wydatki dokonywane przez spółkę dokonywane byłyby z naruszeniem jej majątku trwałego, co nieuchronnie prowadziłoby do utraty przez nią wypłacalności. Podkreślono, że organ egzekucyjny wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne, nr tytułu wykonawczego: 2992.2017, w toku którego, zajęto rachunki bankowe strony skarżącej. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego możliwe było, poprzez nadanie decyzji Dyrektora UKS w K. z dnia 30 czerwca 2016r. rygoru natychmiastowej wykonalności w drodze postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w K. z dnia 2 listopada 2017r., znak [...], na co spółka także powołała się w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku. Spółka podała również, że z uwagi na brak środków pieniężnych i trudną sytuację finansową, zajęcie rachunków bankowych przez organ egzekucyjny będzie niewystarczające. Wobec braku zaspokojenia zobowiązania, organ będzie umocowany do podjęcia dalszych środków egzekucyjnych - prowadzenia egzekucji z majątku spółki, co doprowadzi do paraliżu działalności spółki mając na uwadze profil jej działania. Co więcej, dalsze działania organu egzekucyjnego mogą prowadzić do zajęcia kapitału zakładowego i kapitału zapasowego, co stanowi ryzyko zagrożenia stabilności finansowej spółki. Zajęcie wierzytelności spółki przysługujących jej wobec kontrahentów będzie stanowiło dla spółki realne zagrożenie płynności finansowej. Poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego może także dojść do rozwiązania zawartych umów cywilnoprawnych z podmiotami współpracującymi ze spółką. Potencjalne zajęcie przez organ egzekucyjny udziałów w spółce będzie prowadzić do nieodwracalnych skutków dla spółki, a powrót do stanu poprzedniego może okazać się niemożliwy. Zauważono też, że z uwagi na kwotę zobowiązania oraz brak po stronie spółki środków finansowych w takiej kwocie, każdy sposób egzekucji staje się dla spółki realnym zagrożeniem. Zdaniem spółki, brak wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia spowoduje, że cały czas istnieje ryzyko podejmowania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych wobec strony skarżącej, co tym samym naraża ją na znaczną szkodę finansową i trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty płynności finansowej, zablokowania rachunków bankowych, braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i bieżącego regulowania zobowiązań finansowych. Skrajny przypadek, w którym wskutek działań organów podatkowych doszłoby do ogłoszenia upadłości spółki, stanowi ryzyko powstania daleko idących nieodwracalnych skutków po stronie skarżącej, gdyż ponowny powrót spółki na rynek mógłby okazać się nie tyle bardzo utrudniony, co wręcz niemożliwy, gdyż silna konkurencja skarżącej szybko zapełniłaby powstałą lukę. Tym samym, zdaniem spółki, jej żądanie jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie. Do wniosku Spółka dołączyła dowód w postaci wyciągów z rachunków bankowych na okoliczność ustalenia jej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu, uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Chcąc skorzystać z ochrony tymczasowej, jaką jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji strona zobowiązana jest bowiem uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienie określonych okoliczności przemawiających za jej zastosowaniem. Skarżący wystarczająco uprawdopodobnił spełnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został sformułowany prawidłowo, w sposób wskazujący na konkretne okoliczności, które świadczą o tym, że w przedmiotowej sprawie faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca określiła, na czym konkretnie mają one polegać. Oprócz trudnej sytuacji finansowej, która nie jest wystarczającą przesłanką do uznania zasadności wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spółka wskazała, że nagłe obciążenie jej koniecznością jednorazowej zapłaty tak wysokiej kwoty, jak określona zaskarżoną decyzją może prowadzić do utraty przez nią płynności finansowej. Nie można również tracić z pola widzenia zasadności argumentacji spółki, że przeznaczenie kapitału obrotowego na pokrycie przedmiotowej należności podatkowej, uniemożliwiłoby jej normalne funkcjonowanie, a w skrajnej sytuacji mogłoby doprowadzić do utraty przez nią wypłacalności. Dla rozpatrywanego wniosku, znaczenie ma również okoliczność, że spółka aktualnie nie posiada żadnych środków pieniężnych, które mogłyby zostać przekazane na pokrycie kwoty, określonej zaskarżoną decyzją. Wszelkie wydatki, dokonywane przez spółkę, poczynione byłyby z naruszeniem jej majątku trwałego, co nieuchronnie prowadziłoby do utraty przez nią wypłacalności. Należy bowiem zauważyć, że z uwagi na kwotę zobowiązania oraz brak po stronie spółki środków finansowych w określonej w decyzji kwocie, każdy sposób egzekucji staje się dla spółki realnym zagrożeniem. Na uwagę zasługuje fakt, że zajęcie wierzytelności spółki, przysługujących jej wobec kontrahentów będzie stanowiło dla spółki realne zagrożenie płynności finansowej, zablokowania rachunków bankowych, braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i bieżącego regulowania zobowiązań. Poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego może także dojść do rozwiązania zawartych umów cywilnoprawnych z podmiotami współpracującymi ze spółką. Potencjalne zajęcie przez organ egzekucyjny udziałów w spółce będzie prowadzić do nieodwracalnych skutków dla strony, a powrót do stanu poprzedniego może okazać się niemożliwy. Ponadto wskazać należy, że we wniosku Spółka powołała się na dokumenty źródłowe, m.in. w postaci wyciągów z rachunków bankowych na okoliczność ustalenia jej sytuacji finansowej. Zdaniem Sądu, analiza powyższych dokumentów oraz danych w nich zawartych także prowadzi do uznania, że przedmiotowy wniosek spółki jest zasadny. Spółka znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej, nie posiada środków pieniężnych. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że umocowanie organu do podjęcia dalszych środków egzekucyjnych przy obecnej sytuacji majątkowej spółki, może doprowadzić do jej paraliżu i stanowi ryzyko zagrożenia jej stabilności finansowej, stąd wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowym przypadku jest zasadne. W tym miejscu podać należy, że skoro jest prawdopodobne, iż skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami) będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem może być ograniczenie zakresu prowadzenia działalności gospodarczej i utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, to trafne jest udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015r., sygn. akt II GZ 562/15). Na marginesie dodać należy, że fakt nadania przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 30 czerwca 2016r. nr [...] – nie wyłącza możliwości zastosowania przez Sąd art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed merytorycznym rozpoznaniem złożonej skargi, może doprowadzić do wyrządzenia Spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności w sferze jej prosperowania na rynku, w kontekście ciągle pogłębiającej się negatywnej sytuacji finansowej. W tej sytuacji, mając na uwadze stan faktyczny, argumentację Spółki oraz dokumenty źródłowe, Sąd uznał, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe dla Spółki, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach, wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest formą ochrony tymczasowej dla strony, która powinna liczyć się z tym, że w razie uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę, będzie zobowiązana uiścić nałożoną opłatę. Wobec powyższego, Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.