I SA/Kr 238/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: odrzucić zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 listopada 2012r. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J.P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 grudnia 2012r. W dniu 10 grudnia 2012r. pełnomocnik skarżącego nadał na poczcie przesyłkę oznaczoną wprawdzie na kopercie sygnaturą akt I SA/Kr 238/12, jednakże zawierającą dwa oryginały zażalenia na postanowienie wydane w przedmiocie prawa pomocy w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt I SA/Kr 237/12, a to zapoczątkowanej skargą małżonki skarżącego J.P.. Po uprawomocnieniu się opisanego na wstępie postanowienia zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 22 stycznia 2013r. wezwano skarżącego J.P. za pośrednictwem pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. w kwocie 2000zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 stycznia 2013r. Skarżący nie uiścił należnego w sprawie wpisu, lecz pismem z dnia 30 stycznia 2013r. jego pełnomocnik poinformował, że zaskarżył postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 listopada 2012r. i nie otrzymał jeszcze rozstrzygnięcia w tej sprawie. W piśmie z dnia 8 lutego 2012r. sekretariat WSA w Krakowie wyjaśnił pełnomocnikowi skarżącego, że do Sądu nie wpłynęło zażalenie na postanowienie z dnia 29 listopada 2012r. w sprawie I SA/Kr 238/12 ze skargi J.P., lecz jedynie zażalenie w sprawie I SA/Kr 237/12 ze skargi M.P., które zostało przekazane do rozpoznania przez NSA. Do pisma z dnia 18 lutego 2013r. pełnomocnik skarżącego dołączył dwie kopie strony tytułowej pisma sformułowanego jako zażalenie J.P.na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 lutego 2012r. w sprawie I SA/Kr 238/12, opatrzone pieczęcią "za zgodność z oryginałem" i jego podpisem, a nadto kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej oznaczonej sygnaturą I SA/Kr 238/12. Pismem z dnia 22 lutego 2013r. sekretariat WSA w Krakowie wyjaśnił pełnomocnikowi, iż w kopercie oznaczonej sygnaturą akt I SA/Kr 238/12 do Sądu wpłynęły dwa "egzemplarze" zażalenia M.P., a nie jak twierdzi zażalenia J.P. W odpowiedzi, w dniu 4 marca 2013r. (pismo z tej samej daty) pełnomocnik przesłał do Sądu dwa podpisane przez niego oryginały zażalenia datowanego na dzień 10 grudnia 2012r., informując, że dowód nadania przedłożył już uprzednio. Dodatkowo podniósł, że nie był wzywany do "uzupełnienia braków formalnych korespondencji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W świetle art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie zaś z art. 194 § 2 zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro postanowienie w przedmiocie prawa pomocy doręczono pełnomocnikowi w dniu w dniu 3 grudnia 2012r. to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 10 grudnia 2012 r. Owego dnia pełnomocnik nadał wprawdzie na poczcie przesyłkę oznaczoną sygnaturą I SA/Kr 238/12, jednakże wbrew jego twierdzeniom nie zawierała ona zażalenia w sprawie I SA/Kr 238/12 ze skargi J.P., lecz jedynie dwa oryginały zażalenia w sprawie I SA/Kr 237/12 ze skargi M.P., które zostały zresztą przekazane do rozpoznania przez NSA. W tym kontekście należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 47 § 1 init. p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Wprawdzie w postępowaniu ze skargi J.P. na decyzję z dnia 19 grudnia 2011r. nr [...] występuje druga strona, a to Dyrektora Izby Skarbowej, jednakże postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy toczy się wyłącznie z udziałem wnioskodawcy, gdyż postanowienia w tej materii doręcza się stronie, która złożyła wniosek i jej tylko przysługuje zażalenie (por. art. 252 § 1 p.p.s.a.). Nie ma zatem konieczności dołączania do pism w tym zakresie również ich odpisów. Co może bardziej istotne odpisy pisma procesowego nie muszą być podpisane przez stronę, jej przedstawiciela lub pełnomocnika. Nie jest to zresztą nawet pożądane, gdyż podpis złożony pod odpisem czyni z niego de facto oryginał pisma, a przecież ustawodawca świadomie nie wkłada na autora takiego obowiązku, co uzasadnić można choćby problemami, jakie związane byłyby z różnicą treści takich oryginałów. Nie bez przyczyny sugeruje się zatem w ustawie, iżby miały one postać uwierzytelnionych fotokopii. Najistotniejsze w sprawie jest jednak to, że materialnym nośnikiem pisma jest arkusz papieru, na którym sformułowano oświadczenie, z którym ustawa wiąże skutki procesowe. W świetle przepisu art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo (a zatem również ów arkusz papieru) strony powinno zatem zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, 2) oznaczenie rodzaju pisma, 3) osnowę wniosku lub oświadczenia, 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, 5) wymienienie załączników. Niewątpliwie za absolutne minimum, pozwalające poczytywać skierowany do Sądu dokument za pismo w danej sprawie w sprawie, uznać należy: jakiekolwiek oznaczenie w nim osoby, od której pochodzi (w szerokim rozumieniu) wniosek lub oświadczenie oraz osnowę wniosku lub oświadczenia, przy czym ten drugi element w powiązaniu z innymi okolicznościami (jak choćby adresem na kopercie) służyć może dodatkowo przesądzeniu wątpliwości co do adresata pisma, jakim jest sąd administracyjny. W sytuacji gdy wspomniana przez pełnomocnika skarżącego koperta zawierała pismo w innej sprawie, jedyną wskazówką pozwalającą na połączenie tej korespondencji z niniejszą sprawą była umieszczona na kopercie adnotacja z sygnaturą akt, pod którą prowadzone jest postępowanie ze skargi J.P., a to I SA/Kr 238/12. Oczywiście z racji odformalizowania niektórych aspektów postępowania sądowoadministracyjnego dopuszczalne (w zakreślonych prawem granicach) wydaje się wykładanie treści pisma nie tylko w oparciu o treści naniesione na samym tylko nośniku, na którym zostało sformułowane, lecz również o powiązane z nim funkcjonalnie elementy jak choćby rzeczoną kopertę, która może wskazywać przede wszystkim na: pochodzenie pisma, jego adresata jak również konkretne postępowanie sądowoadministracyjne. Niemniej jednak samo powiązanie nieuzewnętrznionej w dostateczny sposób woli strony (uczestnika) postępowania z rozpoznawaną przez sąd sprawą nie pozwala w jakikolwiek sposób zrekonstruować osnowy wniosku lub oświadczenia. Dodatkowo, przepis art. 49 p.p.s.a., na który zdaje się powoływać pełnomocnik skarżącego, nie przewiduje wykoncypowanej przez niego idei "uzupełnienia braków formalnych korespondencji". Stanowi on jedynie, iż jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niezbędną przesłanką jego zastosowania jest uprzednie przesądzenie, że w sprawie w ogóle mamy do czynienia z pismem w rozumieniu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem pismo wniesione do Sądu w imieniu małżonki strony w sprawie z innej skargi nie stanowiło ponad wszelką wątpliwość pisma w niniejszej sprawie. Oderwane od wszelkich towarzyszących okoliczności samo oznaczenie sygnatury na kopercie, w której zostało ono nadane nie stanowiło natomiast pisma samo w sobie, ani w połączeniu z taką zawartością. Korespondencji skierowanej do Sądu w dniu 10 grudnia 2012r. w sprawie oznaczonej sygnaturą I SA/Kr 238/12 brakowało zatem jakiegokolwiek przedmiotu w postaci osnowy wniosku lub oświadczenia. W warunkach, gdy przy wysoce przychylnej dla strony interpretacji zapisków na kopercie zrekonstruować dałoby się zaledwie stronę, od której pochodzi dokument oraz oznaczone postępowanie sądowo administracyjne, trudno byłoby wyłożyć wolę wywołania konkretnych skutków procesowych. Nie jest zaś rzeczą Sądu domniemywanie, w oparciu o stan sprawy, nieuzewnętrznionych zamiarów strony (uczestnika) postępowania. W dalszej kolejności zastrzec trzeba, że Sąd miał poważne wątpliwości, czy przedłożone przy piśmie z dnia 4 marca 2013r. dwa oryginały zażaleń w istocie stanowiły oświadczenie woli w postaci środka zaskarżenia, czy też zgodnie z sugestią pełnomocnika jedynie oświadczenie wiedzy, stanowiące - wbrew wszelkim okolicznościom - nieudolną próbę uprawdopodobnienia wniesienia zażalenia w otwartym dla tego celu terminie. Zaistniałą wątpliwość rozstrzygnięto, próbując nadać wspomnianym dokumentom maksymalnie racjonalne znaczenie, a to traktując je w ostatecznym rozrachunku jako samodzielny środek zaskarżenia, gdyż ponad wszelką wątpliwość posiadają one wszelkie cechy zażalenia. Z tych samych względów nie poczytano jako zażalenia dołączonych do pisma z dnia 18 lutego 2013r. dwóch kopii strony tytułowej pisma sformułowanego jako zażalenie, jakkolwiek i takie zażalenie nie mieściłoby się w zakreślonym terminie. W konsekwencji uznawszy wspomniane pisma dołączone do korespondencji z dnia 4 marca 2013r. za zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 listopada 2012r. Sąd stwierdził, że było ono już dalece spóźnione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.