I SA/Kr 240/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-03

Skład orzekający: Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała trudności finansowe, straty w ostatnim roku obrotowym, zablokowane konto bankowe i zajęcie wierzytelności, ale posiada wysoki kapitał zakładowy i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego w całości lub części?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, nie może być traktowana w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego, jeśli nie wykaże utraty płynności finansowej lub braku środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wysoki kapitał zakładowy i bieżące przychody mogą świadczyć o możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz WSA w Krakowie oddalił wniosek, wskazując na brak wykazania utraty płynności finansowej przez spółkę. Spółka wniosła sprzeciw, podnosząc, że wykazała brak środków na pokrycie kosztów, w tym zablokowane konto, zajęcie majątku i straty w ostatnim roku obrotowym. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt I SA/Kr 240/16 Kraków, dnia 3 czerwca 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. Sp. z o.o. w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi M.Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Strona skarżąca wnosiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. wniosek oddalił. Referendarz wskazał w postanowieniu, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Spółka nie utraciła płynności finansowej, posiada również bardzo wysoki kapitał zakładowy, ponadto nie wskazała by rozważano jej likwidację, czy też ogłoszenie jej upadłości. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Strona skarżąca wniosła w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosła, że wykazała w sposób odpowiedni, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie posiada środków trwałych, ostatni rok obrotowy zamknęła stratą, prowadzone wobec niej i jej wspólników są liczne postępowania administracyjne, sądowoadministracyjne i karne. Rachunek bankowy spółki został zablokowany, również stan magazynu został zabezpieczony. Spółka nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami finansowymi, pozwalającymi poniesienie kosztów sądowych. Wspólnicy spółki są między sobą w konflikcie, co nie pozwala na podjęcie odpowiednich kroków, w tym na uchwalenie dopłat i pozyskanie funduszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że przedmiotem działalności podmiotu skarżącego jest handel wyrobami stalowymi. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą w wysokości 31.438,09 zł. Wskazano ponadto, iż Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Banku Pekao S.A., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił ok. 25.500 zł, lecz kwota ta została zablokowana. Stan magazynu na dzień 31 grudnia 2015 roku wyniósł 57.142,52 zł i został on zabezpieczony. Nadto na wezwanie strona przesłała dokumenty, z których wynika, że za rok 2014 przychody netto ze sprzedaży wyniosły 87.570,90 zł, a koszty działalności operacyjnej 191.499,55 zł, co dało stratę z działalności gospodarczej w wysokości 103.928,65 zł. Według CIT-8 strata za 2014 rok wyniosła 108.635,95 zł przy przychodzie 87570,90 zł. Za rok 2015 przychody Spółki wyniosły 148.200 zł, przy kosztach ich uzyskania 199.794,90 zł, co spowodowało zamknięcie roku 2015 stratą w wysokości 51.594,90 zł. Według bilansu za 2015 rok na dzień 31 grudnia 2015 roku Spółka posiadała aktywa obrotowe w wysokości 739.965,22 zł, a jej zobowiązania wobec pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności powyżej 12 miesięcy wynosiły 564.089,17 zł. Według deklaracji VAT-7K podstawa opodatkowania za I kwartał 2016 roku z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 1.950 zł, a wartość netto nabytych w tym okresie towarów i usług pozostałych zamknęła się kwotą 5.583 zł. W kasie spółki w dniu 31 grudnia 2015 roku odnotowany został wpływ kwoty 2.460 zł z tytułu faktury sprzedaży, a na rachunku bankowym w Banku Pekao SA na dzień 31 marca 2016 roku była zablokowana kwota 26.474,50 zł. Strona skarżąca przedłożyła także kopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz kopię pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 2 lipca 2014 roku o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania należności w łącznej kwocie 8.065,40 zł. W ocenie Sądu referendarz zasadnie przyjął, iż przesłanki przyznania prawa pomocy nie zostały w niniejszej sprawie wykazane. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową, to nie ma podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 144/14, Lex Omega nr 1495208). Wobec tego przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 53/14, Lex Omega nr 1450607). Referendarz słusznie zauważył, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie trzy skargi, w których łączna suma wpisów, liczona od zadeklarowanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu sporu, wynosi 3.537 zł. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych i zajęciu jej konta bankowego spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Jest w stanie wygospodarować środki, z których finansowane jest wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Tak więc koszty sądowe, które strona skarżąca jest obowiązana ponieść w niniejszej sprawie winny być traktowane na równi z innymi jej zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej. Przychód spółki w 2015 roku wyniósł 148.200 zł, w pierwszym kwartale 2016 roku podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 22% albo 23% wyniosła 1.950 zł, a wartość netto nabytych towarów wyniosła 5.583 zł. Strona skarżąca posiada również bardzo wysoki kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł. Nie ma przesłanek dla przyjęcia, aby rozważano likwidację czy ogłoszenie upadłości spółki. Spółka nie wykazała braku możliwości zaciągnięcia kredytu czy pożyczki celem pozyskania środków na uiszczenie kosztów postępowania. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy, za podstawę biorąc art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło