I SA/Kr 242/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz (spr.) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005r. sprawy ze skargi E. S.- K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nie pobranego przez płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych I. skargę oddala, II. postanawia zwrócić skarżącej kwotę 29.60 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy), tytułem nienależnie pobranego wpisu. Decyzją z dnia [...] września 2002r. numer [...] Urząd Skarbowy przywołując: art. 207, art. 8, art. 21 § 1 pkt 1, art. 27 § 1, art. 30 § 1 i art. 53 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm./, jak też § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 grudnia 2000r. w sprawie szczegółowych zasad poboru podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz. U. nr 108, poz. 1153/, określił dla notariusz E. S -K. z Kancelarii Notarialnej w N.wysokość nie pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 4 260zł z tytułu sporządzonej umowy kupna sprzedaży udziałów w nieruchomości aktem notarialnym Rep. A Nr [...]z dnia [...] lutego 2001 r. oraz odsetki za zwłokę od tejże zaległości podatkowej. W dniu [...] lutego 2001 r. w Kancelarii Notarialnej została zawarta w formie aktu notarialnego pomiędzy I. B. i J. Cz., jako sprzedającymi, a wspólnikami spółki cywilnej A. T. i L. M. prowadzącymi Przedsiębiorstwo Produkcji Wielobranżowej "M.", jako kupującymi, umowa kupna - sprzedaży udziałów w nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w N. S.. Wartość tychże udziałów określono na kwoty: 156250zł i 93 750zł, łączna wartość 32 000.zł Notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 740zł tj. od sprzedaży udziałów w działkach, natomiast sprzedaż udziałów w budynkach zwolnił z tego podatku wskazując jako podstawę zwolnienia art. 2 pkt 4 w/w ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przyjął oświadczenie od nabywców, wspólników spółki cywilnej PPW "M.", iż w nabywanych budynkach prowadzą i nadal będą prowadzić działalność gospodarczą. Wskazał też, że zachodzą warunki do zwolnienia nabywanych części budynku od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że I. B. i J. C. dokonali sprzedaży nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w tym zakresie, lecz dokonali sprzedaży majątku prywatnego. Wobec tego organ, przywołując art.2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który stanowi, że nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest od tego podatku zwolniona, stwierdził, że notariusz nie dopełnił ciążącego na nim, w myśl regulacji art. 10 ust. 2 omawianej ustawy oraz § 4 pkt 5 w/w rozporządzenia wykonawczego, obowiązku płatnika pobrania i odprowadzenia należnego podatku. Stwierdzono, że w myśl obowiązujących przepisów bez znaczenia w przypadku tej sprzedaży jest fakt, iż nabywcy są podatnikami podatku VAT, w nabywanych budynkach będą nadal prowadzić działalność gospodarczą. Także ustalenia, że budynku stanowią towar używany, a więc zwolniony od podatku VAT miałyby znaczenie w przypadku sprzedaży dokonywanej przez podatnika podatku od towarów i usług. Wobec tego dochodząc do wniosku, że w przypadku ocenianej czynności cywilnoprawnej mamy do czynienia z obrotem nieprofesjonalnym, nie zrealizowanym w ramach działalności gospodarczej przez sprzedających, Urząd doszedł do wniosku, że od czynności tej notariusz jako płatnik nie pobrał należnego podatku w oparciu o art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co spowodowało konieczność orzeczenia o określeniu wysokości niedobranego podatku o wyliczonej przez Urząd wartości 4 260zł. Od decyzji tej odwołanie wniosła E. S.-K. nie zgadzając się z interpretacją Urzędu przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i powołując się na swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania podatkowego, że dla wyłączenia czynności cywilnoprawnej od podatku należnego od tej czynności jest obojętne, która ze stron tej czynności jest podatnikiem podatku VAT. W niniejszej sprawie kupujący byli podatnikiem tego podatku. Stosując zatem wykładnię wprost omawianego przepisu zastosowanie zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych wypełnia normę tego przepisu. Podniesiono także, że składając wyjaśnienia nie brano po uwagę okoliczności ujawnionych po złożeniu tych wyjaśnień, a mianowicie, że współwłaściciel nieruchomości S.Cz. zawarł w 1993 i 1997 roku umowy najmu i dzierżawy pomieszczeń z podmiotami gospodarczymi. Umowy te nie zostały rozwiązane. S. Cz. dokonał czynności nie przekraczających granic zwykłego zarządu, jednak miał obowiązek rozliczać się z pozostałymi współwłaścicielami z pobieranego czynszu i te same czynności te były dokonywane w warunkach ustawy o podatku VAT, a współwłaściciele w osobach I. B. i J. Cz. byli podatnikami tego podatku w momencie sprzedaży swoich udziałów. Ewentualne wyjaśnienia przez sprzedających, że nie zawierali umów najmu i dzierżawy, odwołująca się oceniła jako bezprzedmiotowe, gdyż jako spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli weszli w stosunki cywilnoprawne i podatkowe wynikające z tych umów z wszelkimi tego konsekwencjami. Z powyższych ustaleń, których Urząd Skarbowy nie dokonał w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zakończonego zaskarżoną decyzją, wynika, że również po stronie sprzedającej istniały w dniu zawarcia umowy sprzedaży warunki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 2 pkt 4 w/w ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Decyzją z dnia 7 stycznia 2003r. numer [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W dniu [...] lutego 2003r. została przez E. S.-K. wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację zawartą już wcześnie w odwołaniu, a których to nie uwzględniono w rozstrzygnięciu organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie tego środka zaskarżenia. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Zgodnie z przepisem art. 1 w/w ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych rolą tego sądu jest badanie decyzji administracyjnej, a więc także podatkowej, pod względem jej zgodności z prawem. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.) podatkowi wymienionemu w tej ustawie podlega między innymi sprzedaż rzeczy. Umowa z dnia 24 lutego 2001 r. należała do kategorii czynności cywilnoprawnych, które - z zasady - podlegają podatkowi od tych czynności. Okoliczność ta nie jest sporna pomiędzy stronami. Natomiast kwestią podstawową i przesądzającą jest interpretacja przepisów w/w ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżąca, jako płatnik, powołała się na przepis art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowiący, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest z tytułu dokonania tej czynności opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z samego brzmienia tego przepisu o wyłączeniu umowy sprzedaży spod działania przepisów tej ustawy nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy, czy którakolwiek z nich, są podatnikami podatku od towarów i usług w ogóle, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna z nich z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku. Podkreślenia wymaga sformułowanie użyte w tym przepisie " z tytułu dokonania tej czynności". Wobec tego za w pełni uzasadnione, zgodne z prawem, należy uznać stanowisko organów podatkowych, że z tytułu zawarcia w dniu [...] lutego 2001 r. umowy kupna-sprzedaży żadna ze stron tej umowy nie została opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub nie uzyskała z tego podatku zwolnienia. Sprzedawcy zbywali własne, traktowane jako prywatne, udziały w nieruchomości i z tytułu dokonywania tej czynności nie byli podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./. Także z tytułu dokonywania tej czynności cywilnoprawnej nabywcy nie byli podatnikami podatku VAT. Argumentację skarżącej należy wobec tego uznać za nie znajdującą oparcia w przywoływanych wyżej przepisach. Notariusz jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych jest zobowiązany do pobrania tego podatku, a nawet powinien uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od jego zapłacenia w myśl art. 10 ust. 2 i ust. 3 omawianej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wobec tego, jeśli podatku nie pobrał, a nie pobranie to nie nastąpiło z winy podatnika, co miało miejsce w niniejszej sprawie, organ podatkowy jest uprawniony, a zarazem zobowiązany do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości nie pobranej należności zgodnie z art. 30§1,§4i§5 ustawy Ordynacja podatkowa. Tak też postąpił organ podatkowy. Skarga więc jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona nią decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Dlatego na mocy art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.