I SA/Kr 2435/02

WyrokWSA w Krakowie2005-06-15

Skład orzekający: WSA Elżbieta Kremer, NSA Krystyna Kutzner, WSA Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego w przedmiocie podatku akcyzowego, wydana przed wejściem w życie przepisów zmieniających właściwość rzeczową organów celnych w tym zakresie, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości?
Ratio decidendi
Decyzja organu celnego w przedmiocie podatku akcyzowego, wydana przed wejściem w życie przepisów zmieniających właściwość rzeczową organów celnych w zakresie podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towarów, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej. Organ celny nie był uprawniony do orzekania w sprawie podatku akcyzowego, gdyż nie był organem podatkowym, a jedynie płatnikiem tego podatku. W związku z tym, organ celny był zobowiązany do przekazania wniosku skarżącego do właściwego organu podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego, deklarując m.in. stawkę podatku akcyzowego 65%. Następnie złożył wniosek o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej naliczenia podatku akcyzowego według stawki 6,4% obowiązującej przed zmianą przepisów. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za prawidłowe. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że urząd celny nie jest organem podatkowym, a jedynie płatnikiem podatku. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia : WSA Elżbieta Kremer Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant : Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r sprawy ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 10 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] zł (słownie [...] złotych). W dniu [...] 2002 r. P.M. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki A. celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu celnym skarżący zadeklarował dla przedmiotowego towaru ; 1. stawkę celną 0% i kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, 2. stawkę podatku akcyzowego 65% i kwotę tego podatku w wysokości [...] zł 3. stawkę podatku VAT 22% i kwotę tego podatku w wysokości [...] zł. Naczelnik Urzędu Celnego objął towar wnioskowaną procedurą i zgodnie z danymi zawartymi w tym zgłoszeniu. W dniu [...] 2002 r. skarżący złożył wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej określenie kwoty długu celnego i naliczenia należności celnych za sprowadzony samochód na zasadach obowiązujących przed 10 marca 2002 r. .( tj. przed zmianą przepisów i naliczenia podatku akcyzowego według stawki 6,4% , a nie jak w zgłoszeniu celnym - według stawki 65% ) . W/w podniósł, że towar został przedstawiony na granicy w dniu [...] 2002 r. , natomiast polska odprawa celna nastąpiła w dniu 10 marca 2002 r. o ogodz.0:35 . Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2002 r. uznał zgłoszenie celne za prawidłowe i stwierdził , że zgodnie z art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 Nr 75, poz.802 ) należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. W rozpatrywanej sprawie w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego obowiązywały stawki celne określone w Taryfie celnej stanowiącej załącznik do Dziennika Ustaw z 2001 r. Nr 146, poz. 163 9 ze zm. i takie zostały zastosowane w zgłoszeniu celnym. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się podnosząc , iż na granicy zgłosił się w dniu [...] 2002 r. i wniósł o zastosowanie stawki podatku akcyzowego obowiązującej przed dniem 10 marca 2002 r. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 10 września 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowany sposób naliczenia podatku akcyzowego został określony w oparciu o § 7 a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2002 r. zmieniające Rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 48, poz.1655 i Nr 156 , poz.1835 ze zm.) . Dyrektor Izby Celnej podniósł , że urząd celny nie jest organem podatkowym lecz płatnikiem podatku , który wykonuje czynności techniczne ( oblicza i pobiera podatki ). W związku z powyższym skarżący winien zwrócić się z wnioskiem o wydanie decyzji podatkowej do właściwego urzędu skarbowego. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący powtórzył dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 134 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując niniejsza sprawę Sąd uwzględnił skargę na decyzję , jednak z innych powodów niż w niej podniesiono. W dacie przyjęcia zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącego obowiązywała 0% stawka celna na samochód objęty tym zgłoszeniem. Kwota długu celnego zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wyniosła 0,00 zł. Skarżący składając wniosek do organu celnego wniósł o " naliczenie należności celnych za sprowadzony samochód osobowy na zasadach z przed 10.03.2002 r.". Argumentacja skarżącego zawarta w pismach kierowanych do organu celnego nie pozostawia jednak wątpliwości , że w istocie wniosek jego dotyczy zmiany stawki podatku akcyzowego i zastosowania w tym zakresie przepisów obowiązujących przed 10.03.2002 r. .tj według stawki tego podatku 6,4% ,a nie według stawki - 65% obowiązującej na mocy Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1.03.2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 18, poz. 175) . W piśmie zatytułowanym "Odwołanie" , które wpłynęło do Urzędu Celnego w dniu [...] 2002 r. , a zatem przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji, co miało miejsce w dniu [...] 2002 r. , skarżący zawarł stwierdzenie " oczekuję rozliczenia wg 6,4% stawki akcyzy od wartości" . W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art.134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo , z powodu naruszenia przez organy celne obu instancji właściwości rzeczowej. Naruszenie przepisów o właściwości , bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia , zawsze powoduje nieważność decyzji. Organ celny nie był uprawniony do orzekania w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego , bowiem nie był organem podatkowym , lecz płatnikiem tego podatku . Zgodnie z art.170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 , poz.926 ze zm.) organ celny był zobowiązany niezwłocznie przekazać wniosek skarżącego do właściwego organu podatkowego , zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Decyzje organów celnych są wadliwe z dwóch powodów : po pierwsze -pozostają w sprzeczności z treścią żądania skarżącego domagającego się zmiany stawki podatku akcyzowego , a nie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego , a po drugie -naruszaj ą przepisy o właściwości rzeczowej tych organów . W związku z ustawą z dnia 27.06.2003 r o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 13 02 z 2003 r ) naczelnik urzędu celnego stał się organem podatkowym w zakresie podatku akcyzowego i podatku VAT należnych z tytułu importu towarów -z dniem 1.09.2003 r. W związku z powyższym należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej j ą decyzji organu I instancji na podstawie art.145 § 1 pkt.2 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.247 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło