I SA/Kr 246/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-03-16
Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony potencjalną przyszłą egzekucją z nieruchomości, spełnia przesłanki "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uznając, że sama potencjalna możliwość przyszłej egzekucji z nieruchomości nie stanowi wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykazał, aby istniało realne ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a jedynie hipotetyczną możliwość wszczęcia egzekucji w przyszłości, co nie uzasadnia wstrzymania działań organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący P.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Do skargi dołączył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że nie dysponuje środkami na zapłatę 91.853 zł podatku wraz z odsetkami (42.846,28 zł) i obawia się egzekucji skierowanej do jego jedynego domu, w którym mieszka z rodziną. Wniosek został oddalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: - wniosek oddalić -
Pismem z dnia 31 stycznia 2017r. P.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
z dnia z dnia 9 stycznia 2017r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2016r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, motywując go okolicznością, że "skarżący nie dysponuje (...) środkami pieniężnymi w takim rozmiarze, aby ewentualna egzekucja administracyjna nie powodowała trudnych do odwrócenia skutków". Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych samochodów, ani innych ruchomości, których wartość byłaby wystarczająca do zaspokojenia wierzyciela podatkowego, nie posiada oszczędności, w tym zgromadzonych na lokatach bankowych. Nadto wskazał, że jest właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 148m2, w którym zamieszkuje z rodziną, nie jest właścicielem żadnych innych nieruchomości, zaś kwota podatku do zapłaty to 91.853 zł, a odsetki od niej na dzień 27 stycznia wynoszą 42.846,28 zł. Podkreślił, że taka wysokość zaległości podatkowej niechybnie spowoduje skierowanie egzekucji do jedynego domu, który skarżący zamieszkuje wraz z rodziną, a "prawomocne zbycie nieruchomości w trakcie egzekucji, jest nieodwracalne i powoduje zrozumiałe perturbacje osobiste i finansowe dla skarżącego i jego rodziny".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718
ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z art. 61 §3 p.p.s.a. wynika, że po wniesieniu przez stronę skargi do sądu administracyjnego, to sądowi przysługuje możliwość wstrzymania wykonania aktu
lub czynności. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
w niniejszej sprawie, został adresowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a ponieważ wstrzymanie aktu lub czynności jest instytucją uznaniową –zostało to pozostawione uznaniu sądu, jego ocenie, a nie automatycznemu rozstrzyganiu przy zaistnieniu określonych w przepisie przesłanek.
Powołany wyżej przepis 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu
lub czynności uzależnia wyłącznie od wniosku skarżącego. Innymi słowy, sąd
z urzędu nie może na tym etapie postępowania w sprawie oceniać zasadności wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Konsekwencje wynikające z powyższego są następujące: potrzeba wstrzymania wykonania aktu lub czynności powinna być wykazana przez skarżącego w jego wniosku kierowanym do sądu, który to wniosek sąd następnie rozpatruje i ocenia. Wniosek składany do sądu wymaga przekonującego uzasadnienia przez skarżącego, który jest zobligowany
do przedstawienia okoliczności, pozwalających sądowi na dokonanie oceny,
czy spełnione są przesłanki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tym etapie postępowania sąd nie bada bowiem i nie ocenia merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004r, FZ 163/04, niepubl.). Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby bowiem kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Sąd podkreśla, że ochrona tymczasowa ujęta w art. 61 p.p.s.a. oraz ocena merytoryczna zasadności skargi to dwie różne kwestie.
Treść art. 61 § 3 p.p.s.a. formułuje alternatywnie dwie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Użyte przez ustawodawcę pojęcia: znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki są nieostre i są w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter
w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009,
s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny
w postanowieniu z dnia 28 października 2010r., sygn. akt II GZ 313/10, dostępnym
w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.).
Na skarżącym ciąży więc powinność wykazania, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody
lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wymagają konkretyzacji w dokładnie
i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, a ten powinien
w szczególności przedstawić właśnie wnioskodawca, wnoszący zarazem skargę do sądu. Nie wystarczy ogólnikowy wywód strony. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia
17 listopada 2010r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia
21 października 2010r., sygn. akt II FZ 522/10, oba publ., www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 131/08, niepubl.), rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, Lex nr 468877; postanowienie NSA
z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09, Lex nr 489786). Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę.
| |
|W ocenie Sądu opisane przez skarżącego okoliczności nie odpowiadają przesłankom uzasadniającym wstrzymanie wykonania zaskarżonej |
|decyzji. Wprawdzie bez wątpienia sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu |
|art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak z uzasadnienia wniosku nie wynika, czy w ogóle doszło do zajęcia nieruchomości skarżącego. Sąd |
|orzeka natomiast na podstawie aktualnego stanu, nie zaś stanu, który może zaistnieć w przyszłości. Sama tylko możliwość dokonania w |
|przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji z|
|uwagi na potencjalną możliwość wszczęcia w przyszłości egzekucji z nieruchomości spowodowałaby, że organ egzekucyjny nie mógłby |
|prowadzić żadnych czynności zmierzających do realizacji obowiązku określonego w decyzji. Tym samym pod pozorem hipotetycznej możliwości|
|wszczęcia egzekucji z nieruchomości, skarżący doprowadziłby do całkowitego wstrzymania działań zmierzających do wyegzekwowania |
|obowiązku. Organ nie mógłby nawet ustanowić hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącego, czyli w istocie dokonać zabezpieczenia |
|wykonania zobowiązania. |
|Ponadto skarżący we wniosku nie podała, czy organ nie ma możliwości zastosowania innych środków egzekucyjnych np. z wynagrodzenia za |
|pracę. Zastosowanie takiego środka byłoby oczywiście uciążliwe dla skarżącego, niemniej jednak pozwoliłoby organowi egzekucyjnemu na |
|realizowanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w |
|drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych |
|dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy |
|natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu |
|sądowego by nie naprawiło. |
|Skarżący nie wskazał, aby w chwili obecnej istniało ryzyko przeprowadzenia skutecznej licytacji z jego nieruchomości. Tym samym brak |
|jest przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Na marginesie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z |
|dnia 23 stycznia 2015r., sygn. akt II FZ 2138/14 wskazał, że sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie|
|uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. |
|Wobec powyższego Sąd wniosek oddalił. |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło