I SA/Kr 254/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) w dniu 30 września 2024 r. sprawy ze skargi W.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2023 r. nr SKO.Pod./4140/973/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. znak: SKO.Pod./4140/973/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez W.Ł. (dalej: Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: Prezydent) z 3 stycznia 2022 r. nr PD-01-1.3120.4.103904.2022.JST, ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne. Jak wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy, Skarżący odwołanie od decyzji Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. złożył 21 marca 2022 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. Kolegium stwierdziło, że odwołanie Skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Decyzja Prezydenta została bowiem doręczona Skarżącemu 15 lutego 2022 r. w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: O.p.). Natomiast odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym 21 marca 2022 r., czyli po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., który wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarżący mógł zatem złożyć odwołanie od ww. decyzji najpóźniej 1 marca 2022 r. Na postanowienie Kolegium Skarżący pismem z 22 sierpnia 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w uzasadnieniu której oświadczył, że nakaz płatniczy odebrał osobiście w Urzędzie Miasta Krakowa 8 marca 2022 r., a doręczenie ze strony listonosza nie miało miejsca, awizo nie zostało wrzucone do jego skrzynki pocztowej w miejscu zamieszkania. O fakcie zwrotu korespondencji (nakazu płatniczego za rok 2022) Skarżący dowiedział się przypadkowo w Urzędzie Pocztowym, w którym na jego prośbę przeglądano w systemie Poczty aktualne awiza korespondencji oczekującej na jego odbiór. Po rozpoznaniu skargi WSA w Krakowie wyrokiem z 22 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1003/22 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium powinno w pierwszej kolejności uzupełnić akta administracyjne o kompletne akta Prezydenta zawierające brakujące dokumenty, w tym w szczególności o kopertę zawierającą decyzję Prezydenta i dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Następnie Kolegium powinno dokonać oceny, czy ww. koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru zawierają wszystkie wymagane adnotacje pozwalające ustalić, czy doszło do prawidłowego doręczenia Skarżącemu zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji, czy wniesienie przez Skarżącego odwołania miało miejsce już po przewidzianym do tego przez ustawodawcę terminie. Rozpoznając sprawę ponownie, Kolegium postanowieniem z 12 grudnia 2023r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia zostało wyjaśnione, że decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. została skierowana na adres Skarżącego ([...]) za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z adnotacji doręczającego wynika, że w związku z niezastaniem adresata przesyłkę awizowano po raz pierwszy dnia 1 lutego 2022 r. Następnie 9 lutego 2022 r. ponownie awizowano przesyłkę zawierającą decyzję Prezydenta. Ponieważ nie została ona podjęta w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza, przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z tym została ona doręczona w trybie art. 150 § 2 O.p. w dniu 15 lutego 2022 r. i od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania, który upłynął 1 marca 2022 r., a odwołanie od decyzji zostało złożone po terminie, tj. 21 marca 2022 r. Zdaniem Kolegium zastępcze doręczenie decyzji nie zostało skutecznie podważone przez Skarżącego. Dla skutecznego podważenia niezbędne byłoby wskazanie przez Skarżącego dowodów przeciwnych, czego nie uczynił. Dalej Kolegium stwierdziło, że przeprowadziło postępowanie wyjaśniające zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z 22 marca 2022 r. Na wezwanie Kolegium do uzupełnienia akt sprawy Prezydent przesłał kopertę zawierającą decyzję z 3 stycznia 2022 r. oraz wyjaśnił, że decyzja ta została doręczona Skarżącemu w trybie art. 150 O.p. i była dwukrotnie awizowana w dniu 1 lutego 2022 r. oraz 9 lutego 2022 r. W ocenie Kolegium Skarżący został prawidłowo powiadomiony przez pocztę o podjętych próbach doręczenia decyzji z 3 stycznia 2022 r. Wykazano więc, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu przesyłki. Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze oświadczył, że wbrew stanowisku Kolegium nie otrzymał awiza pocztowego dla przesyłki poleconej, zawierającej nakaz płatniczy na rok 2022. Podkreślił, że nie ma możliwości złożenia dowodu o braku doręczenia awizo, jak i drugiego awizo, a zatem złego wykonania usługi ze strony listonosza, jako pracownika Poczty. Wskazał, że nie posiada niezbędnych narzędzi dla wykazania, że nie doszło do skutecznego doręczenia nakazu płatniczego na 2022 r., takich jak monitoring obiektu w którym mieszkam lub służba ochrony, sekretariat czy też dyżurny portier, które to urządzenia lub osoby w oparciu o zapis audio/video lub dziennik wejść i wyjść na terenie posesji Skarżącego mogły by być powołane w charakterze dowodu, iż na terenie posesji w dniach awizowania nie odnotowano obecności listonosza, a zatem nie miało miejsce skuteczne doręczenie awizo w dniu 1 lutego 2022 r., jak i tym bardziej dowieść, iż w dniu 9 lutego 2022 r. nie doręczono drugiego awizo. Skarżący wskazał, że Poczta Polska obsługująca jego rejon z przyczyn braków kadrowych od ponad dwóch lat notorycznie nie doręcza drugich awiz, co powinna zbadać Prokuratura. Wskazał, że zgłosił sprawę do Departamentu Poczty w Krakowie, który w odpowiedzi od Kontrolera Poczty w Krakowie przesłał Skarżącemu informację, iż w wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, że pierwsze i drugie awizo zostały doręczone. Podkreślił, że Kontroler Departamentu Poczty Polskiej, sprawdzając skuteczność doręczenia awizo, opiera się przy badaniu sprawy jedynie na dowodzie z wydania listonoszowi przesyłki przeznaczonej do doręczenia oraz z wydania listonoszowi drugiego awizo, oraz na dowodzie z oświadczenia listonosza, jakoby pierwsze i drugie awizo doręczył. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej odrzucenie – z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia skargi, a w razie uznania, że nie zachodzą przesłanki do jej odrzucenia – o oddalenie skargi. Postanowieniem z 29 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił Skarżącemu termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.). Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia Kolegium stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w 222 O.p. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ten przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej reguły. W rezultacie każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Organ odwoławczy na wstępnym etapie badania odwołania, przed merytorycznym jego rozstrzygnięciem ma również obowiązek dokonania kontroli, czy odwołanie jest dopuszczalne (art. 228 § 1 pkt 1 O.p.). Z niedopuszczalnością odwołania będziemy mieli do czynienia między innymi w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie została odwołującemu doręczona. W razie stwierdzenia tego faktu, organ odwoławczy w ogóle nie rozpatruje kwestii uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nie otworzył się. Przesądzającą dla Kolegium w pierwszej kolejności kwestią było, czy faktycznie Skarżącemu decyzja została doręczona. W przypadku odpowiedzi pozytywnej należało ustalić w jakim dniu czynność ta nastąpiła i następnie sprawdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Wykonując zalecenia WSA w Krakowie z 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1003/22, Kolegium pismem z 27 października 2023 r. zwróciło się do Prezydenta o dołączenie w szczególności koperty zawierającej decyzję oraz dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Z adnotacji zamieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana w dniach 1 lutego 2022 r. (I awizo) oraz 9 lutego 2022 r. (II awizo). Następnie 16 lutego 2022 r. przesyłka została zwrócona z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Okoliczności te w ocenie Sądu wskazują, że doszło do prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji Prezydenta. Regulacja prawna techniczno-procesowej czynności doręczenia w postępowaniu podatkowym charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu. W przepisach rozdziału 5 działu IV O.p. unormowano szczegółowo, co podlega doręczeniu, kto doręcza pisma i komu, w jakim miejscu i w jaki sposób. Stosownie do ujętych tam przepisów, organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego (art. 144 § 1a O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1b O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1c O.p.). Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 O.p.). W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń (art. 149 O.p.). Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Analiza zapisów na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję jednoznacznie wskazuje, że wyżej opisane wymogi zostały spełnione, zaś Skarżący pomimo doręczenia mu dwóch zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki zawierającej decyzję (awiz), nie podjął jej. W orzecznictwie wskazuje się, że adnotacje poczty korzystają z domniemania prawdziwości, gdyż dokumenty takie uznać należy, jako dokumenty urzędowe o których mowa w art. 194 § 1 O.p. (por. np. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 707/23 – dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieje wprawdzie możliwość obalenia takiego domniemania, na co wprost wskazano w art. 194 § 3 O.p., lecz w ocenie Sądu zasadnie Kolegium uznało, że Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który uprawniałby do podzielenia jego stanowiska, że naruszono opisane przepisy o doręczeniach. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że Skarżący składał reklamację dotyczącą błędnego doręczenia przesyłki zawierającej skarżoną do Kolegium decyzję, lecz reklamacja ta nie została uwzględniona. Dlatego też nie można podzielić jego twierdzeń, że nie doręczono zawiadomień o pozostawieniu decyzji Prezydenta we właściwym urzędzie pocztowym. Brak jest wobec powyższego możliwości zakwestionowania informacji widniejącej na kopercie w której znajduje się ta decyzja, że Skarżącemu doręczono obydwa awiza. Z tych wszystkich powodów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.