I SA/Kr 2557/01
WyrokWSA w Krakowie2004-05-28
Skład orzekający: NSA Józef Michaldo, NSA Grażyna Jarmasz, WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych, uwzględniając jedynie argumenty o braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, pomijając kwestię przedawnienia części tych zaległości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania podatkowego. Kluczowe było ustalenie, że należności podatkowe za lata 1992-1994 uległy przedawnieniu, co stanowiło naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej (ustalenie stanu faktycznego). Wielkość zaległości podatkowej jest kwestią podstawową dla decyzji o umorzeniu.Stan faktyczny
J. P. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w karcie podatkowej za lata 1992-1999, argumentując rezygnacją z działalności gospodarczej i zawyżaniem podatku. Urząd Skarbowy odmówił umorzenia, powołując się na brak przesłanek z art. 67 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy, dodając argument o konieczności uzyskania zgody jednostki samorządu terytorialnego na umorzenie wpływów stanowiących dochody gmin. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia i nieprawidłowości w systemie podatkowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Asesor Protokolant: NSA Józef Michaldo NSA Grażyna Jarmasz (spr) WSA Anna Znamiec Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2004r sprawy ze skargi J. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 16 października 2001 r. Nr. [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w karcie podatkowej za lata 1992- 1999 I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Pismem z dnia [...].2001 r. J. P. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w N. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postaci karty podatkowej.
Wniosek uzasadniono tym, że z dniem [...].2001 r. J. P. zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej w postaci usług budowlanych. Ponadto stwierdzono, że ustalana dotąd wysokość karty podatkowej była przez cały czas zawyżana w stosunku do średnie krajowej, co spowodowało niewypłacalność.
Podkreślono fakt nie korzystania z żadnych rodzajów ulg przez ostatnie ponad 10 lat.
Decyzją z dnia [...].2001r. nr [...] Urząd Skarbowy w N. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym opłacanym w formie karty podatkowej za lata od 1992 do 1999 roku w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości ustalonej na dzień złożenia wniosku tj. [...] zł uzasadniając, iż umorzenie na podstawie art. 67 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) może nastąpić tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Ale głównie podkreślono, iż rozstrzygnięcie podjęto opierając się na postanowieniu nr [...] Burmistrza Gminy K. z dnia [...].2001 r. którym odmówiono umorzenia tych zaległości oraz odsetek za zwłokę.
Od decyzji tej J. P. wniósł odwołanie. Podniósł, że nie rozpatrzono jego wniosku pozytywnie, gdyż [...] zł podatku to podatek wyłudzony w około 60 - 70%. Odwołujący opisał także nieprawidłowości w systemie podatkowym, afery, wadliwą pracę urzędników.
W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Izba Skarbowa decyzją z 16 października 2001 r. nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I Instancji podkreślając, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki wymienione w art. 67 w/w ustawy Ordynacja podatkowa, uzasadniające pozytywne załatwienie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, gdyż nie miały miejsca okoliczności wyjątkowe.
Ponadto przywołano uregulowania ustawy z 26 listopada 1998r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2000 i 2001 /Dz.U. Nr 150, poz.983 ze zm./, z których wynika, iż wpływy z opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej stanowią w całości dochody gmin.
Wobec tego w myśl art. 17 ust.2 tej ustawy udzielane przez urząd skarbowy w zakresie tych wpływów ulg, odroczeń i umorzeń nastąpić może wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, w tym przypadku burmistrza.
Na tę decyzję Izby Skarbowej została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący powtórzył okoliczności i argumenty odwołania. Jednocześnie sformułował zarzut wystąpienia przedawnienia i żądania od niego zapłaty w sytuacji, gdy akurat zrezygnował z pracy i nie ma pieniędzy.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu ściągalności podatków stwierdzono, że zgodnie z art.70 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. I tak w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu [...].1995r. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego tj. doręczenie kopii tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Nastąpiło także spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego. Natomiast za lata 1996 do 1998 bieg terminu został przerwany w dniu [...].1999 roku poprzez doręczenie kopii tytułów wykonawczych numer: [...], [...], [...].
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem zgodnie z przepisem art. l w/cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych stwierdzić należy, że skarga na uwzględnienie zasługuje.
Decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia zaległości podatkowej w trybie art. 67 § l ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) rzeczywiście podejmowana jest w ramach uznania
administracyjnego, co oznacza, że od oceny organu zależy, czy w konkretnej sprawie uzna on całkowite lub częściowe umorzenie zaległości za uzasadnione w myśl tego przepisu. Organ podatkowy może, lecz nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.
Jednakże decyzja ta musi być podjęta po przeprowadzeniu stosownego postępowania, prowadzącego do ustalenia okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy oraz ich analizy w celu ustalenia, czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, dający podstawę do umorzenia zaległości podatkowej.
Tak więc przede wszystkim, w przypadku złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, niezbędnym i koniecznym do rozpatrzenia tego wniosku jest ustalenie wielkości tej zaległości.
W aktach niniejszej sprawy znajdują się kserokopie tytułów wykonawczych oraz protokołów o stanie majątkowym, spisane w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, dokumentujące przerwanie biegu terminu przedawnienia. Jednakże jak z dokumentów tych wynika należności co najmniej za lata 1992, 1993 i 1994 uległy przedawnieniu, jako że bieg pięcioletniego okresu przedawnienia został co prawda przerwany w [...].1995 roku, ale w dniu orzekania przez organ I instancji tj. [...].2001 r. zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za w/w lata wygasły na skutek przedawnienia zgodnie z art. 59 § l pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.
Należało zatem dojść do wniosku, iż naruszono jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, zobowiązującą organy do podjęcia niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Naruszenie tego fundamentalnego przepisu miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, jako że wielkość zaległości podatkowej jest kwestią podstawową dla podjęcia decyzji o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowych.
W związku z powyższym, stwierdzając naruszenia prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło