I SA/Kr 256/17

|Sygn. akt I SA/Kr 256/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 27 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi Ł.B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych). W dniu 3 sierpnia 2016r. Ł. B. złożył do Ministra Rozwoju Finansów wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym. We wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, na podstawie którego zadano pytania dotyczące przedmiotu sprawy. W rezultacie dokonanej analizy formalnoprawnej wniosku, po zasięgnięciu opinii w zakresie, o którym mowa w art. 14b § 5b Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "o.p."), stwierdzono, że w zakresie elementów zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę istniało uzasadnione przypuszczenie, że mogą być one przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a o.p. W wyniku powyższego, postanowieniem z dnia 3 listopada 2016r., nr [...] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie. W postanowieniu tym pouczono stronę, że zgodnie z art. 165a § 2 o.p. na ww. postanowienie przysługuje zażalenie, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia do organu, który je wydał (art. 221 i 236 o.p.). Pismem z dnia 15 listopada 2016r. (data stempla pocztowego: 16 listopada 2016r., data otrzymania przez organ: 17 listopada 2016r.) wniesiono zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p. oraz naruszenie art. 14b § 5b i § 5c o.p. w zw. z art. 119a o.p., poprzez błędne przyjęcie, iż w uwarunkowaniach przedmiotowej sprawy występowało uzasadnione przypuszczenie, że mogła być wydana decyzja na podstawie art. 119a o.p. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie ww. postanowienia i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie złożonego wniosku o interpretację podatkową w zakresie pytań 1 i 2. W odpowiedzi na ww. zażalenie, postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017r., nr [...] Minister Rozwoju i Finansów, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 239 o.p. oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie upoważnienia do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 643) – stwierdził, że ww. zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 236 § 2 pkt 1 o.p. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i wskazano, że postanowienie z dnia 3 listopada 2016r., ujęte w przesyłce listowej nr [...], skutecznie doręczono za pośrednictwem poczty dnia 8 listopada 2016r., co potwierdzała data, wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki. Zatem organ II instancji uznał, że ostateczny termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął dnia 15 listopada 2016r. Natomiast zażalenie na przedmiotowe rozstrzygnięcie, ujęte w piśmie z dnia 15 listopada 2016r., wysłano za pośrednictwem poczty w dniu 16 listopada 2016r. (data stempla pocztowego). Oznaczało to, według organu, że czynności tej dokonano z naruszeniem terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 o.p., zgodnie z którym wniesienie zażalenia na postanowienie następuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił ww. postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 239 o.p., poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego i w konsekwencji błędne uznanie, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia; - art. 236 § 2 pkt 1 o.p., poprzez błędne przyjęcie, że zażalenie w przedmiotowej sprawie, wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu skargi podano, że w sprawie doszło do pomyłki pracownika poczty przyjmującego i nadającego przesyłkę, zawierającą przedmiotowe zażalenie. Pomyłka ta polegała na przybiciu datownika z błędną datą nadania. Skarżący potwierdził, że postanowienie organu I instancji z dnia 3 listopada 2016r., zostało mu skutecznie doręczone za pośrednictwem poczty w dniu 8 listopada 2016r. Podniesiono, że termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 15 listopada 2016r., a skarżący go zachował, wysyłając je na adres organu za pośrednictwem poczty w tym samym dniu, tj. 15 listopada 2016r., a więc z zachowaniem zastrzeżonego terminu (przesyłka nadana została w Urzędzie Pocztowym S. i otrzymała numer [...]). Wskazano, że pracownik poczty, przyjmujący i nadający przesyłkę przez pomyłkę przybił na niej datownik z datą 16 listopada 2016r. Zaistnienie tej pomyłki potwierdzone zostało w wyjaśnieniu złożonym w formie pisemnej z datą 20 stycznia 2017r. przez Naczelnika Urzędu Pocztowego S. (A S). Stosowna korekta stempla pocztowego dokonana została przez Naczelnika Urzędu Pocztowego S. również w książce nadawczej, zawierającej potwierdzenie nadania przesyłki. Powyższe potwierdziły też dane zawarte w internatowym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej - Tracking. Z informacji tam zawartych jednoznacznie – zdaniem skarżącego - wynika, że przesyłka polecona o numerze [...] nadana została w dniu 15 listopada 2016r. o godzinie 17:15 w Urzędzie Pocztowym S. Ww. dowody skarżący dołączył do skargi, jako załączniki. Ponadto przedłożono zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Zdaniem skarżącego, organ II instancji błędnie ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy i niewłaściwie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji, gdy uchybienie takie w rzeczywistości nie miało miejsca. Z przedstawionych okoliczności oraz powołanych dowodów jednoznacznie wynikało, że data nadania (16 listopada 2016r.) na stemplu pocztowym, którą sugerował się organ, wydając zaskarżone postanowienie, przybita została przez pracownika poczty omyłkowo, a skarżący nie dopuścił się w tym zakresie żadnych uchybień, dopełnił wszelkiej staranności i wniósł zażalenie stosownie do art. 236 § 2 pkt 1 o.p., co zdaniem skarżącego, potwierdzały dowody, stanowiące załączniki do skargi. Podano, że na mocy tego postanowienia, skarżący został obciążony negatywnymi skutkami - wniesione przez niego zażalenie nie zostało rozpoznane i istocie został on obciążony negatywnymi konsekwencjami pomyłki osoby trzeciej, która miała miejsce w tej sprawie. Wskazano też, że nie miał on możliwości odniesienia się do stanowiska organu w przedmiocie uchybienia terminu wcześniej, niż w skardze. W związku z tym, iż w ocenie skarżącego do uchybienia terminu w istocie nie doszło, brak było podstaw do składania wniosku o przywrócenie terminu, a jedyną formą kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia było wniesienie przedmiotowej skargi do sądu. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie złożonego zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: wyjaśnienia z dnia 20 stycznia 2017r., złożonego przez Naczelnika Urzędu Pocztowego S., kopii książki nadawczej, obejmującej wysyłki z dnia 15 listopada 2016r., wydruku z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej – Tracking, zwrotnego potwierdzenie odbioru przesyłki oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i podał, że organ podatkowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie znajdującego się w aktach sprawy stempla pocztowego na kopercie, która zawierała zażalenie, który to stempel potwierdzał, kiedy przesyłka została nadana. W związku z tym organ uznał, że zażalenie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącego oraz przedłożonych dowodów, organ powołał się na orzecznictwo sądowe i utrwalony pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi (wyrok NSA w Łodzi z 21 marca 1997 r. sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy więc od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA w Gdańsku z 29 stycznia 1997-r. sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie było zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynikało z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Podkreślono, że organ, wydając zaskarżone postanowienie, kierował się obiektywnymi i dostępnymi dla niego informacjami w postaci daty doręczenia, widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (8 listopada 2016r.) oraz daty stempla pocztowego na kopercie, zawierającej zażalenie skarżącego (16 listopada 2016r.). Na podstawie tych informacji organ w sposób prawidłowy stwierdził, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zdaniem Organu, nie było podstaw do stwierdzenia, że dane umieszczone na kopercie, tj. stempel pocztowy może budzić jakiekolwiek wątpliwości. Przyjmując przeciwne stanowisko, należałoby uznać, że organ podatkowy każdorazowo po otrzymaniu przesyłki, powinien prowadzić postępowanie, mające na celu ustalenie, czy data widniejąca na stemplu pocztowym była prawidłowa, co z oczywistych względów wydaje się działaniem absurdalnym. Podejmując czynności, mające na celu ustalenie, czy zażalenie wniesiono z zachowaniem terminu, organ dysponował dokumentem, potwierdzającym datę nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Brak było podstaw do zarzucenia mu, że błędnie ustalił stan faktyczny i że nie poszukiwał innych źródeł do określenia daty nadania przedmiotowego zażalenia. Uznanie zarzutów skarżącego oznaczałoby, że ustalenie przez organ podatkowy daty nadania pism, powinno być dokonywane, na podstawie różnych źródeł - strony internetowej Poczty Polskiej, czy też innych dokumentów. Powołano się dodatkowo na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2016r., sygn. akt III SA/Wa 642/15, który zdaniem organu, zapadł w analogicznej sprawie. Wobec powyższego zarzuty przedstawione w skardze uznano za bezzasadne i wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 - Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 stycznia 2017r., nr [...], stwierdzające wniesienie zażalenia przez Ł.B. na postanowienie z dnia 3 listopada 2016r., nr [...] z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 236 § 2 pkt 1 o.p. Analizując zasadność złożonej skargi w odniesieniu do treści postanowienia organu odwoławczego, jego uzasadnienia oraz sposobu przeprowadzenia postępowania w sprawie przez organ odwoławczy, a także w odniesieniu do stanowiska organu na etapie udzielania odpowiedzi na skargę, Sad uznał, iż skarga Ł.B. – w zakresie, w jakim wskazuje na naruszenie przepisów postępowania – jest w zasadniczym stopniu zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter czysto formalny. Stąd też dla wydania przez Sąd wyroku, wystarczające jest dokonanie kontroli tego, czy organ podatkowy II instancji, zasadnie stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu, bowiem – w takim przypadku, jak przedmiotowa sprawa – Sąd rozpoznaje sprawę tylko w przedmiocie tego uchybienia, nie zaś w przedmiocie sprawy, w której uchybienie nastąpiło. Zastosowanie miał zatem przede wszystkim przepis art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym, zażalenie na postanowienie organu podatkowego wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z dyspozycji art. 12 § 6 pkt 2 o.p. wynika natomiast, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948). Dodać także należy, że art. 239 o.p. stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W badanej sprawie kwestią bezsporną jest, że doręczenie skarżącemu postanowienia organu I instancji z dnia 3 listopada 2016r., ujęte w przesyłce listowej nr [...], zostało skutecznie dokonane za pośrednictwem poczty w dniu 8 listopada 2016r., co potwierdza data, wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg następnego dnia po doręczeniu ww. postanowienia, tj. w dniu 9 listopada 2016r., a upłynął z końcem zakreślonego terminu, czyli w dniu 15 listopada 2016r. (nie była to sobota ani dzień ustawowo wolny od pracy). Data określona na dzień 15 listopada 2016r. była zatem bezspornym terminem końcowym na złożenie zażalenia w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwym jest także, iż organ na etapie wydawania zaskarżonego postanowienia dysponował, nie budzącymi wątpliwości danymi, obrazującymi, iż skarżący złożył (nadał w urzędzie pocztowym) zażalenie na postanowienie z dnia 3 listopada 2016r. w dniu 16 listopada 2016r. Wnikało to z daty stempla pocztowego na kopercie, w której nadano zażalenie. W tym kontekście nie sposób uznać, że postanowienie to w dacie wydania było niesłuszne czy pozbawione podstaw faktycznych. Mimo tych oczywistych – nie tylko dla organu ale także dla Sądu, konstatacji, nie sposób nie dostrzec i pominąć okoliczności ujawnionych przez Skarżącego na etapie skargi wniesionej do tut. Sądu, podważających oczywistość uchybienia terminowi do złożenia zażalenia przez skarżącego. Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności w szczególności z uwagi na fakt, iż skarżący (o ile zostanie należycie wykazane, iż doszło do pomyłki przy użyciu stempla z datownikiem w urzędzie pocztowym i opatrzenia przesyłki datą nadania "16 listopada 2017" zamiast "15 listopada 2017") mógł w ogóle nie wiedzieć o zaistniałych okolicznościach a pierwszą możliwością wykazania okoliczności przeciwnych, wskazujących na zachowanie terminu do złożenia zażalenia, było złożenie przedmiotowej skargi. Sąd ma pełną świadomość jakie warunki orzekania o stwierdzeniu uchybienia terminowi złożenia odwołania/zażalenia, statuuje procedura podatkowa jednakże Sąd nie może zaakceptować pozostawienia w obrocie prawnym aktu administracyjnego, opartego na założeniach faktycznych, które z dużym prawdopodobieństwem mogą być uznane za nie rzeczywiste. Nie sposób bowiem przyjąć takiej interpretacji prawa wedle, której dając stronie postępowania administracyjnego możliwość zaskarżenia danego aktu, równocześnie zamyka się drogę do uwzględnienia słusznych i zasadnych zarzutów tego środka, wykazania wadliwości rozstrzygnięcia na tej podstawie, że zostało ono wydane w oparciu o okoliczności obiektywne, niezależne od uznania organu. Przesłanką uznania, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu jest bowiem niewątpliwe stwierdzenie, iż doszło do uchybienia temu terminowi. W badanej sprawie – w świetle dowodów dołączonych do skargi – stwierdzenie to nie jest dla Sądu oczywiste. Organ zatem otrzymując skargę z taką jak w niniejszej sprawie argumentacją i takimi jak w niniejszej sprawie dowodami powinien przeprowadzić postępowanie zmierzające do wyjaśnienia i przesądzenia czy nie należałoby podjąć rozstrzygnięcia w ramach samokontroli Na okoliczności te i dowody składały się, bowiem.: - wyjaśnienie z dnia 20 stycznia 2017r., złożone przez Naczelnika Urzędu Pocztowego , z którego wynika, że przesyłka polecona o nr [...] została nadana dnia 15 listopada 2016r. i w tym dniu została zarejestrowana w systemie i odesłana a pracownik przyjmujący przesyłkę przez pomyłkę miał przybić datownik z dnia 16 listopada 2016r., - kopia książki nadawczej, obejmująca wysyłki z dnia 15 listopada 2016r., opatrzona stemplami pocztowymi, z których jeden z nich z dnia 16 listopada 2016r. został przekreślony, - wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej – Tracking, z którego wynika, że dnia 15 listopada 2016r. o godz. 17.15 w UP S. nastąpiło nadanie przesyłki, W ocenie Sądu nie można było pominąć powyższych okoliczności bez żadnej analizy, weryfikacji i sprawdzenia z uwagi na to, że mogły one mieć istotne znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia i dalszy bieg sprawy. Tym bardziej, nie można również tracić z pola widzenia, iż skarżący nie miał możliwości odniesienia się do stanowiska organu w przedmiocie uchybienia terminu wcześniej, niż dopiero na etapie skargi do sądu jak również tego, że w sytuacji gdy jego argumentacja opiera się na zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia nie przysługuje mu równocześnie prawo do złożenia skutecznego wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, skoro termin ten miał nie zostać w ogóle uchybiony. Zaakceptowanie argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę czyniłoby kontrolę sądową aktów administracyjnych, iluzoryczną. Takich dyspozycji nie sposób odnaleźć w powołanych przez organ orzeczeniach sądów administracyjnych. Nie należy przy tym zapominać o ogólnych zasadach postępowania podatkowego, z których wynika, że organy podatkowe powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie (art. 121 o.p.). Natomiast zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 o.p. organy podatkowe w toku postępowania powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wobec powyższych rozważań, brak uwzględnienia przez organ wszystkich części składowych materiału dowodowego, skutkowało w ocenie Sądu przedwczesnym stwierdzeniem, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie faktycznej daty nadania przez skarżącego przesyłki zawierającej zażalenie a następnie uwzględnić i rozważyć wszystkie okoliczności sprawy. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.