I SA/Kr 2580/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005r. sprawy ze skarg "H." ZPCHr w K.. z dnia 17 czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata od 1998 do 2001 I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 3.235,75 zł (trzy tysiące dwieście trzydzieści pięć złotych 75/100). I SA/Kr 2580/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].04.1992r. nr [...] Pełnomocnik ds. osób niepełnosprawnych w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej stwierdził spełnienie przez Spółdzielnię Inwalidów "H." w K.warunków określonych w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 46, poz. 201 i Nr 80 poz. 350) z czym związało się zwolnienie tej spółdzielni od podatku od nieruchomości na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Przepis ten stanowił: , że: "Zakład pracy chronionej (...) jest zwolniony z podatków (...)" Zwolnienie to miało charakter podmiotowy co zostało potwierdzone w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 22.01.1996r. sygn. akt III S.A. 23/95 ONSA 1996 z 2, poz. 56). Z dniem 1.01.1998r. w/w ustawa została zastąpiona przez ustawę z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 137, poz. 926). Jej art. 31 ust. 1 pkt 1 stanowił zaś, że "Prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu (...) z podatków (...)" W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5.11.2001 r. sygn. akt FPS 7/01 ( ONSA z 2002r. Nr 2,poz. 56) przyjęto, że : "Podmiot ( pracodawca) prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123 poz. 776 ze zm.) od podatku od nieruchomości tylko w stosunku do przedmiotu opodatkowania ( art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) wchodzącego w skład tego zakładu zgodnie z decyzją uprawnionego organu o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej". Z uzasadnienia tej uchwały wynikało , że "ustawodawca (...) zamierzał, w drodze instrumentów o charakterze fiskalnym zapewnić podmiotom z natury rzeczy funkcjonującym w trudniejszych warunkach, wyrównanie szans w ich działalności, a tym samym chronić istniejące miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych i stymulować tworzenie nowych. Warunki, jakie musi spełniać zakład pracy, aby uzyskać status zakładu pracy chronionej, świadczą o szczególnej dbałości o stworzenie osobom niepełnosprawnym takich miejsc pracy, które w pełni sprzyjają nie tylko samemu zatrudnieniu, ale także rehabilitacji zdrowotnej tych osób. Wyraźnie świadczy o tym wymaganie, by obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy nie tylko odpowiadały przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, ale także uwzględniały potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniały wymagania dostępności do nich. Jako sprzeczne z tak zakreślonymi celami jawi się objęcie bezwarunkowym zwolnieniem od podatku od nieruchomości wszystkich budynków, budowli i gruntów wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), będących w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi zakład pracy chronionej, a więc zwolnieniem nieuwzględniającym tego, czy dana nieruchomość jest związana z prowadzeniem takiego zakładu. Skoro zarówno brzmienie przepisu jak i cel unormowania ustawowego prowadzą do zgodnego wniosku , że obecnie obowiązujące zwolnienie podatkowe, określone w art. 31 ust. 1 pkt 1omawianej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. ma charakter podmiotowo - przedmiotowy to w konsekwencji należy przyjąć, że podatnik zamierzający skorzystać ze zwolnienia ma obowiązek wykazać występowanie przesłanki podmiotowej (status zakładu pracy chronionej) oraz przedmiotowej (związek pomiędzy przedmiotem opodatkowania a działalnością gospodarczą prowadzonego zakładu pracy chronionej) a organy podatkowe mają prawo badać te okoliczności na potrzeby podatków. Na ten fragment uzasadnienia uchwały powołał się Prezydent Miasta Krakowa wszczynając postępowanie podatkowe przeciwko Spółdzielni Inwalidów "H.". Na podstawie otrzymanych od niej dokumentów oraz złożonych przez nią wyjaśnień ustalił, że warunki określone w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych spełniają tylko budynki przy ul. S.. W konsekwencji Prezydent ten decyzjami [...] z dnia [...].01.2002r. określił wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 w kwotach odpowiedni 2430,40 zł, 3128 zł, 3343,90 zł i 37000, 60 zł. wraz z odsetkami za zwłokę wyliczanymi na dzień wydania tych decyzji. W uzasadnieniu przyjął, że nieruchomość znajdująca się przy ul. Z. w K. nie spełniają warunków określonych w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z powyższymi rozstrzygnięciami Spółdzielnia Inwalidów "H." nie zgodziła się i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że grunty przy ul. Z. 2 są jej własnością od dnia [...]02.1986r. a znajdujące się na nich budynki są przez nią nieprzerwanie użytkowane jako magazyn wyrobów gotowych i garaże. Nadto Spółdzielnia ta podniosła, że wszystkie budynki jakie posiadała odpowiadały normom bhp a także uwzględniały potrzeby osób niepełnosprawnych, co potwierdziło postanowienie Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...].03.1992r. znak [...]. Na tym postanowieniu oparł się zaś organ administracji państwowej przyznając jej status zakładu pracy chronionej. Decyzjami z dnia [...].06.2002r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu podatkowe I instancji , co uzasadniło tym, że zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych obiekty i pomieszczenia użytkowane przez ubiegającego się o status pracodawcy w zakładzie pracy chronionej powinny odpowiadać również innym warunkom aniżeli prowadzenie działalności gospodarczej przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudnianie osób niepełnosprawnych nie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na wymiar czasu pracy i osiąganie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej 6 miesięcy także odpowiada przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania miejsc pracy pomieszczeń sanitarnych i innych. Sam fakt takiego wyposażenia nie przesądza jednak o prawie do zwolnienia od podatku od nieruchomości, stan ten musi być potwierdzony przez stosowny organ w decyzji o przyznaniu statusu pracy chronionej. W sprawie takie warunki stwierdzono tylko odnośnie pomieszczeń znajdujących się na os. W. w K. Z kolejnym rozstrzygnięciami Spółdzielnia również nie zgodziła się i złożyła na nie skargi, w których dodała, że przy ubieganiu się o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej Państwowy Inspektor Pracy objął kontrolą wszystkie pomieszczenia posiadane przez nią i zawarte w postanowieniu ustalenia, że "obiekty i pomieszczenia Spółdzielni Inwalidów "H." w K. odpowiadają przewidzianym przepisom normom i uwzględniaj ą potrzeby osób niepełnosprawnych" oparł na ustaleniach zawartych w protokole z dnia [...].03.1992r. "podstawowe wymogi w zakresie BHP w poszczególnych pomieszczeniach pracy są spełnione" oraz, Zatem badaniu podlegał również budynek położony przy ul. Z. w K.. Budynek ten nie został tylko uwzględniony w charakterystyce zakładu ponieważ nie był i nie jest budynkiem produkcyjno - usługowym przy ul. S. 3, stanowił jednak i stanowi nadal magazyn wyrobów gotowych , a charakterystyka zakładu pracy chronionej wymagała wtedy jedynie wyszczególnienia produkcyjno - usługowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze w Krakowie wniosło ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie organy podatkowe w 2002r. żądają od skarżącej Spółdzielni przedłożenia szczegółowej charakterystyki magazynu wyrobów gotowych przy ul. Z. 2 w K. , z której wynikałoby , iż w latach 1999,2001 również ten magazyn spełnia wymogi z art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. ( które są analogiczne jak wymogi z art. 21 ustawy z dnia 9 maja 1991r.). Tymczasem przyznając tej Spółdzielni status zakładu pracy chronionej nikt nie żądał od niej takiej charakterystyki i dlatego nie została sporządzona. Żądanie organów podatkowych nie jest więc możliwe do spełnienia. Natomiast mogły one zażądać aby skarżąca Spółdzielnia zwróciła się do Państwowego Inspektora Pracy o wyjaśnienie treści postanowienia z dnia [...].03.1992r. znak -[...] odnośnie spełniania przez magazyn wyrobów gotowych przy ul. Z.2 wymogów przewidzianych w art. 21 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. Decyzja o przyznaniu Spółdzielni statusu zakładu pracy chronionej jak już była o tym mowa wydana została w oparciu o to postanowienie. Stosownie zaś do art. 113 § 2 w zw. z art. 1265 kpa w razie wątpliwości co do treści postanowienia strona może wystąpić o ich wyjaśnienie. Nadmienić należy, iż potrzeba takiego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego pojawiła się dopiero po udzieleniu odpowiedzi na skargę, znalazło się w niej stwierdzenie , że "Nie mogą nimi (zwolnieniami od podatku od nieruchomości - uwaga Sądu) zostać objęte wszystkie posiadane przez podatnika nieruchomości , również te jak chce skarżąca niezwiązane wprost z miejscami pracy niepełnosprawnych". Powyższy zarzut skłonił skarżącą Spółdzielnię do przedłożenia akt osobowych pracowników zatrudnionych w magazynie wyrobów gotowych przy ul. Z. w K.. Sąd dopuścił ten dowód. Na ich podstawie można przyjąć, iż zarówno w 1992r jak i w latach 1998-2001 byli także zatrudniani niepełnosprawni pracownicy. Gdyby było inaczej, to do wykazania istnienia przedmiotowej przesłanki zwolnienia od podatku od nieruchomości wystarczałoby to, że magazyn wyrobów gotowych służy działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółdzielnię. Trudno bowiem przyjąć aby ustawodawca wymagał poniesienia nakładów, które są zbędne. Zresztą nie wymaga on aby wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosił 100% a tylko w przeciwnym wypadku wszystkie pomieszczenia musiałyby wymagać wymogom o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 9.05.1991 r. Organy podatkowe nie zebrały całego materiału dochodowego i przez to naruszyły art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy oraz § 6 ust. 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. Nr 163. poz. 1349 ze zm.)