I SA/Kr 26/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.D., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.11.2014r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K.D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.11.2014r. , nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1268/14 K.D. ur. w 1952r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Mieszka w pokoju znajdującym się w niewykończonym domu, którego właścicielami są M.C. i B.C. Lokal zajmuje na podstawie ustnej umowy. Nie płaci żadnego czynszu, gdyż w zamian za możliwość mieszkania, dozoruje przedmiotową nieruchomość, konserwuje urządzenia, dokonuje drobnych napraw, pielęgnuje zieleń oraz zajmuje się ogrzewaniem domu. Miesięczne wydatki K.D. obejmują; koszty wyżywienia ok. 750 zł., koszty przejazdów komunikacją – 100 zł., koszty lekarstw – 100 zł. Pieniądze na bieżące utrzymanie zdobywa poprzez sprzedaż złomu i makulatury oraz zaciąganie pożyczek od znajomych. Pomaga również córce w wychowaniu jej dzieci. W 2014r. osiągnął on dochód w wysokości 22 661,46 zł., przy przychodzie w tej samej wysokości. Konto bankowe wnioskodawcy zostało zajęte w czerwcu 2014r. przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego. Nie posiada on oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest właścicielem nieużytków rolnych o pow. ok. 1 ha, które nie przedstawiają wartości. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. K.D. nie posiada stałej pracy ani oszczędności. Utrzymuje się praktycznie dzięki zajęciom dorywczym a uzyskiwane pieniądze wydaje na bieżące wydatki. Stąd też, zdaniem orzekającego, w obecnych okolicznościach, poczynienie jakichkolwiek oszczędności czy to na koszty sądowe czy na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, jest poza możliwościami płatniczymi wnioskodawcy. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zatem uzasadnione. Biorąc więc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).