I SA/Kr 261/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-05-11

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, pomimo posiadania nieruchomości, nie osiąga dochodów z tych nieruchomości, a jej miesięczne dochody są całkowicie pochłaniane przez koszty utrzymania i edukacji, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
W.K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2016 rok oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką studentką, a ich łączne miesięczne dochody wynoszą około 1.885 zł, które są całkowicie pochłaniane przez koszty utrzymania i edukacji. Wnioskodawczyni posiada dwa mieszkania i udział w działce, jednak nie osiąga z nich dochodów i nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Drugi współwłaściciel działki uniemożliwia jej korzystanie z nieruchomości, a sprawa jest przedmiotem sporu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą W.K. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2017 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych . W.K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w przedłożonym formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką K.H. ur. 1995 r., studentką pielęgniarstwa. Ich miesięczny dochód wynosi 1.847 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości 927 zł, alimenty na córkę w wysokości 400 zł i stypendium socjalne córki w kwocie 520 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzą dwa mieszkania: o powierzchni 60 m² i wartości ok. 280.000 zł oraz o powierzchni 32 m² i wartości ok. 140.000 zł, a także udział ½ we własności działki o powierzchni 385 m², której dotyczy niniejsza sprawa. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Odnosząc się do wezwania z dnia 3 kwietnia 2017 roku o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy W.K. wyjaśniła, że w mieszkaniu przy ul. S. w K. zamieszkuje wraz z córką, zaś w mieszkaniu przy ul. K. mieszka jej syn P. K. wraz z rodziną i to on ponosi koszty utrzymania tego mieszkania. Nieruchomość położona przy ul. W., której skarżąca jest współwłaścicielką, jest sporna. Drugi współwłaściciel nie dopuszcza wnioskodawczyni do użytkowania, a w Sądzie Rejonowym od 9 lat toczy się postępowanie w tej sprawie. Z przedłożonych przez W.K. dokumentów źródłowych wynika, że saldo rachunku bankowego skarżącej w Banku Pekao na dzień 13 kwietnia 2017 roku wynosiło 805,39 zł, a rachunku bankowego K.H. na dzień 14 kwietnia 2017 roku zamykało się kwotą 864,35 zł. Wysokość świadczenia emerytalnego skarżącej od 1 marca 2017 roku według decyzji ZUS o waloryzacji emerytury wynosi 935,47 zł. Z operacji na rachunku bankowym strony wynika, że wysokość opłat za energię elektryczną wynosi 172,60 zł, za gaz 80 zł, a za czynsz 350 zł. Opłata semestralna za studia córki skarżącej na kierunku pielęgniarstwo, według Ogólnych warunków odpłatności za studia w [...], wynosi 2.850 zł. K.H. pobiera przyznane jej decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 7 października 2016 roku świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 400 zł miesięcznie oraz przyznane decyzją Dziekana Wydziału Prawa, [...] z dnia 10 listopada 2016 roku stypendium socjalne w wysokości 550 zł w semestrze zimowym. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej W.K. i jej zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie we własnym zakresie. Zarówno W.K., jak i prowadząca z nią wspólne gospodarstwo domowe studiująca córka posiadają co prawda stałe miesięczne źródło utrzymania w postaci świadczeń: emerytalnego, z funduszu alimentacyjnego i socjalnego w łącznej wysokości 1.885,47 zł, jednakże wydatki które ponoszą w miesiącu na konieczne utrzymanie oraz edukację pochłaniają całość uzyskiwanych dochodów. Wnioskodawczyni nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Nieruchomości, których jest właścicielką i współwłaścicielką nie przynoszą jej żadnych dochodów. Zestawienie wysokości uzyskiwanych dochodów oraz kosztów koniecznego utrzymania skarżącej i jej córki prowadzi do wniosku, że W.K.nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło