I SA/Kr 267/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź WSA Urszula Zięba Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/129/2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/129/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO) utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy, po rozpatrzeniu odwołania Pani G. P. (dalej: Strona, Skarżąca) od decyzji Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia (dalej: Wójt) z dnia 10 lutego 2022 r. nr IR.6232.8.8.2021.AP, określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej nieruchomości położonej w J., przy ulicy [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]: 1) od 1 stycznia 2017 r. do 31 października 2019 r. w wysokości 37,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1258,00 zł 2) od 1 listopada 2019 r. do 30 listopada 2019 r. w wysokości 99,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 99,00 zł 3) od 1 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 133,20 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1731,60 zł 4) od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 126,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1512,00 zł 5) od 1 stycznia 2022 r. w wysokości 138,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Z ustaleń organu I instancji wynika, że Pani G. P. jest właścicielem nieruchomości położonej w J., przy ulicy [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. Nieruchomość ta w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: u.c.p.g.) jest nieruchomością, na której zamieszkują mieszkańcy. W deklaracji, o której mowa w art. 6m. ust. 1 pkt. 1 u.c.p.g. z dnia 18.04.2016 r. właściciel nieruchomości wskazał rodzaj gospodarstwa domowego, jako dwuosobowe. W dniu 20.01.2020 r. wpłynęła deklaracja w tym samym przedmiocie, oznajmiająca iż od dnia 01.01.2020 r. nieruchomość zamieszkuje jedna osoba. W dniu 08.02.2021 r. wpłynęła deklaracja w tym samym przedmiocie, wskazująca że na terenie tej nieruchomości zamieszkuje jedna osoba. Pismem z dnia 11.05.2021 r. organ podatkowy wezwał Panią G. P. do złożenia wyjaśnień w zakresie rozbieżności pomiędzy liczbą osób zadeklarowanych przez właściciela nieruchomości w deklaracji złożonej w dniu 08.02.2021 r., a liczbą osób zameldowanych pod wyżej wymienionym adresem, (doręczono pełnoletniemu domownikowi – P. P. w dniu 28.05.2021 r.) W dniu 07.06.2021 r. do organu I instancji wpłynęło wyjaśnienie Strony, iż stan wskazany w deklaracji z dnia 08.02.2021 r. nie zmienił się. Dnia 19.07.2021 r. organ podatkowy I instancji celem wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. ilości osób zamieszkujących w/w nieruchomości zamieszkałej, wszczął postępowanie z urzędu. W oparciu o dane zawarte w ewidencji ludności ustalił, że na spornej nieruchomości zamieszkuje sześć osób ( P. D., P. G., P.1 P., P. P.2, P. P.3, P. T.). Ponadto przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie doprowadziło do zgromadzenia dowodów m. in. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Krakowie, który poinformował iż adres [...] J., ul. [...] (do 26.04.2021 r. - J. [...]), figuruje w bazie urzędu jako adres zamieszkania dla sześciu osób. W odpowiedzi na wniosek organu I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w Pile potwierdził, że dla łącznie sześciu osób adres [...] J., ul. [...], bądź tożsamy dla niej adres J. [...], figuruje w bazie urzędu jako adres zameldowania/zamieszkania/korespondencyjny. W odpowiedzi na wniosek organu I instancji Narodowy Funduszu Zdrowia Małopolski Oddział Wojewódzki w Krakowie wskazał, iż dla łącznie sześciu osób adres [...] J., ul. [...], bądź tożsamy dla niej adres J. [...], figuruje w bazie urzędu jako adres zameldowania/zamieszkania/korespondencji. W odpowiedzi na prośbę o udzielenie informacji zebranych w związku z przeprowadzonymi audytami na terenie Gminy Jerzmanowice-Przeginia dotyczących montażu wśród mieszkańców instalacji odnawialnych źródeł energii oraz udostępnienie kopii zebranych dokumentów dla nieruchomości [...] J., ul. [...] , referat Infrastruktury Gminy Jerzmanowice-Przeginia udostępnił wykaz nieruchomości, które otrzymały dofinansowanie, a na których widnieje budynek mieszkalny Strony, oraz płytę CD z nagraniem rozmowy przeprowadzonej przed audytora firmy V. W rozmowie z audytorem, która odbyła się dnia 13.10.2017 r. właściciel nieruchomości Pan T.P. udzielił informacji, która stoi w sprzeczności ze złożoną deklaracją, wskazującą że pod adresem [...] J., ul. [...] zamieszkiwała jedna osoba. W rozmowie tej Pan T. P. na pytanie ile osób zamieszkuje nieruchomość udzielił odpowiedzi: "Zamieszkuje na stałe cztery osoby a w okresie wakacyjnym nawet do 8 osób". Ustalono również ilość zużytej wody ( średnio 7m3 miesięcznie ). Analiza powyższych dowodów doprowadziła do zajęcia przez organ stanowiska, iż na przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje stale sześć osób. W dniu 4 maja 2022 r skarżąca złożyła do SKO w Krakowie pismo nazwane uzupełnieniem odwołania. Zarzuciła w nim, że organ I instancji bezpodstawnie wszczął postępowanie, pomimo, że złożyła stosowne wyjaśnienia. Gdy organ nie uznał ich za wystarczające powinien wezwać ja do ich uzupełnienie, czego jednak nie dokonał. Dlatego też zarzuciła, że postępowanie było następstwem innych postępowań jakie gmina prowadzi przeciwko członkom jej rodziny. Poza tym zarzuciła wadliwe wyliczenie wysokości spornej opłaty. W uzasadnieniu objętej skargą decyzji SKO w pełni podzieliło ustalenia i rozważania organu I instancji, co do wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w złożonych przez spółdzielnię deklaracji o sposobie gromadzenia odpadów komunalnych. SKO zwróciło uwagę, że działając na podstawie art. 6o. u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wótj, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W odpowiedzi na zarzut Skarżącej dotyczący błędnej wykładni art. 21 § 1 pkt. 1 Ordynacji Podatkowej SKO wskazało, iż art. 6o. u.c.p.g. stanowi samodzielną podstawę do określenia niejako "w zastępstwie" za zobowiązanego deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jakiej złożenie ciąży na właścicielu nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, a obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Organ odwoławczy podkreślił, iż podziela dokonane ustalenia organu I instancji oraz twierdzi, że organ ten podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W skardze z dnia 26.05.2023 r. Strona wniosła o uwzględnienie przedmiotowej skargi w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w ramach art. 54 ust. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie w przypadku nieuchylenia zaskarżonej decyzji przez SKO w Krakowie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, że nie zachodzi konieczność określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji Strona zarzuciła: naruszenia prawa materialnego: naruszenie art. 169 § 1 i 4 Ordynacja podatkowa poprzez brak wezwania skarżącej przez organ pierwszej instancji do uzupełnienia braków formalnych oraz brak rozpatrzenia przez organ odwoławczy złożonego w terminie późniejszym uzupełnienia, art. 21 § 1 pkt I Ordynacja podatkowa, poprzez zupełnie dowolne przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe powstało w czasie wskazanym przez organ pierwszej instancji, Naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 6i pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieudowodnienie okoliczności kluczowych dla wymiaru opłaty, art. 247 § 1 pkt 3, w związku z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na orzeczeniu w sprawie nieistniejącego zobowiązania podatkowego i wydaniu decyzji obciążającej Stronę, pomimo złożenia deklaracji oraz faktycznego wnoszenia opłat z tego tytułu na wskazane przez organ konto i wykorzystania tych środków przez organ na cele związane z gospodarowaniem odpadami; art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na niewyjaśnieniu faktycznych przesłanek wymiaru opłaty, w szczególności w kontekście obowiązujących w tej materii regulacji prawnych, skutkujące m.in. niemożnością zweryfikowania poprawności obliczeń dokonanych przez organ w odniesieniu do konkretnych okoliczności mających wpływ na wysokość opłaty; W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa. Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół przesłanek stwierdzenia, że deklaracje złożone przez Skarżącą budzą "uzasadnione wątpliwości co do danych w nich zawartych". Zgodnie bowiem z art. 6 o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przepis art. 60 ust. 1 u.c.p.g. uprawnia organ do określenia opłaty w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie stosuje się do obowiązków wynikających z ustawy bądź naliczył opłatę w nieprawidłowej wysokości, nie dokonał korekty deklaracji, np. gdy zmieniła się liczba osób zamieszkujących daną nieruchomość. W wypadku stwierdzenia rozbieżności organ zobowiązany jest ustalić prawidłową wysokość opłaty za okresy, w którym powstał i uległ konkretyzacji obowiązek jej uiszczenia. Z tego punktu widzenia należy uznać za dopuszczalne określenie wysokości opłaty wstecz - za okresy, co do których potwierdziły się wątpliwości organu odnośnie do danych zawartych w złożonej deklaracji (por. III FSK 1380/22). Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do danych dotyczących liczby osób zamieszkujących w/w nieruchomość, zawartych w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o której mowa w art. 6m. ust. 1 pkt. 1 u.c.p.g., Wójt wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości tej opłaty na podstawie art. 6o. ust. 1 u.c.p.g. W tym kontekście przypomnieć należy, w deklaracji, o której mowa w art. 6m. ust. 1 pkt. 1 u.c.p.g. z dnia 18.04.2016 r. właściciel nieruchomości wskazał rodzaj gospodarstwa domowego, jako dwuosobowe. W dniu 20.01.2020 r. wpłynęła deklaracja w tym samym przedmiocie, oznajmiająca iż od dnia 01.01.2020 r. nieruchomość zamieszkuje jedna osoba. W dniu 08.02.2021 r. wpłynęła deklaracja w tym samym przedmiocie, wskazująca że na terenie tej nieruchomości zamieszkuje jedna osoba. Organ I instancji zasadnie powziął w wątpliwość informacje zawarte w złożonych przez Stronę deklaracjach, w zakresie rozbieżności pomiędzy ilością osób zadeklarowanych przez właściciela nieruchomości w deklaracji złożone w dniu 08.02.2021 r., a liczbą osób zameldowanych pod w/w adresem i wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 155 Ordynacji Podatkowej (dalej: o.p.). Wyjaśnienie Strony, które wpłynęło do organu wskazywało, iż dane zawarte w deklaracji były aktualne na dzień jej złożenia i od tego czasu nie nastąpiły zmiany, co w żaden sposób nie rozwiało istniejących w sprawie wątpliwości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy obejmuje w szczególności wspomniane odpowiedzi na wniosek organu I instancji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Krakowie, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w Pile, Narodowego Funduszu Zdrowia Małopolski Oddział Wojewódzki w Krakowie oraz udostępniony przez referat Infrastruktury Gminy Jerzmanowice-Przeginia wykaz nieruchomości, które otrzymały dofinansowanie, a na których widnieje budynek mieszkalny Strony, oraz płytę CD z nagraniem rozmowy przeprowadzonej przed audytora firmy V., z których wynika, że w/w nieruchomość zamieszkuje stale 6 osób. Jednoznacznie wskazuje to na spełnienie przesłanki "uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji przez Skarżącą w myśl art. 60. ust. 1 u.c.p.g. Poddając analizie powyższe materiały dowodowe, stwierdzić należało, że opisany powyżej materiał dowodowy był wystarczający do zakwestionowania złożonej przez skarżąca deklaracji. Ponadto materiał ten przy braku wiarygodnych twierdzeń strony dawał pełne podstawy do stwierdzenia, że w/w nieruchomość zamieszkiwało 6 osób, co w pełni neguje zarzuty Skarżącej dotyczące braku dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nieudowodnienia okoliczności kluczowych dla wymiaru opłaty. Stwierdzenie to zaktualizowało obowiązek organu do wydania decyzji o charakterze deklaratoryjnym, co do wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co organ I instancji w tej sprawie uczynił. W sytuacji gdy deklaracje skarżącej nie zawierały rzetelnych informacji organ mógł maił pełne prawo oprzeć się na danych wynikających z ewidencji ludności oraz innych ewidencji zawierających dane na temat ilości osób zamieszkujących na spornej nieruchomości. W tym kontekście należy przypomnieć, że na osobach zainteresowanych spoczywa obowiązek dbania o aktualizację danych zawartych w tych rejestrach. W tym kontekście za bezpodstawny należy uznać zarzut, iż organ powinien oprzeć się a ilości zużywanej wody. Nie budzi wątpliwości, że ilość zużywanej miesięcznie wody nie zgadzała się z ilością osób, jak zgodnie z deklaracją skarżącej miała zamieszkiwać na spornej nieruchomości. Ponadto to organ był w pełni uprawniony do przyjęcia określonej metody w oparciu o która ustalił ilość osób zamieszkujących. Wybierając ja oparł się na najbardziej miarodajnych źródłach wynikających z danych urzędowych. Za niezasadny należy uznać zarzut Skarżącej naruszenia art. 169 § 1 i 4 o.p. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że do braków formalnych rodzących obowiązek organu podatkowego wzywania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 o.p. zalicza się wyłącznie braki uniemożliwiające nadanie podaniu właściwego biegu (por. II FSK 380/18). W tej sprawie przepis ten nie mógł mieć zastosowania, gdyż ewentualne braki w podaniach Strony nie uniemożliwiały nadania im dalszego biegu. Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 21 § 1 pkt. 1 również należy uznać za niezasadny. Zobowiązanie o którym mowa w art. 6h. u.c.p.g. powstało z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Wydana przez organ I instancji decyzja miała jedynie charakter deklaratoryjny, wobec nieprawidłowych danych dotyczących ilości osób zamieszkujących nieruchomość w złożonej przez Stronę deklaracji. Skarżąca w uzasadnieniu skargi błędnie odwołuje się do treści art. 21 § 3 o.p., wskazując iż w przedmiotowej sprawie nie ma do czynienia z przypadkiem wskazanym w niniejszym przepisie, podczas gdy z art. 6o. ust. 1 u.c.p.g. wprost wynika obowiązek organu do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, co wyklucza przyjęcie stanowiska Skarżącej przedstawionego w skardze, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt. 3 o.p.). Nie można uznać za zasadny zarzut braku powołania podstawy prawnej w decyzji organu I instancji. W decyzji SKO na samym początku, dokładnie została przytoczona podstawa prawna wydanej przez organ I instancji decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wskazuje, iż okoliczności mające wpływ na obliczenie wysokości opłaty zostały udowodnione. Liczne odpowiedzi na wezwanie organu I instancji wskazują, iż w/w nieruchomość była zamieszkiwana przez 6 osób, co było przesłanką faktyczną do wymiaru opłaty w formie decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.