I SA/Kr 269/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz z należnymi odsetkami w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 1998 oraz 1999 postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. 2. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego - oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz z należnymi odsetkami w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 1998 oraz 1999 Jak wynika z zawartego we wniosku "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy M. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką D. Ś. i ojcem A. Ś. Rodzina mieszka w 40 metrowym mieszkaniu składającym się z pokoju , kuchni i łazienki - będącym własnością rodziców. D. Ś. otrzymuje emeryturę w wysokości 680 zł. miesięcznie a A. Ś. w wysokości 1 040 zł. miesięcznie. M. K. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i uzyskuje z tego tytułu kwotę ok. 2 600 zł. brutto miesięcznie. Wynagrodzenie to zajęte jest jednak do kwoty 900 zł. (dowód: pismo F. sp. z o.o. w S. B. z dnia [...].05.2007r. , k. akt. adm. 62) W związku z tym wypłacana kwota jest znacznie mniejsza od nominalnej wartości pensji. We wrześniu 2007r. M. K. otrzymał np. 618,70 zł. Zarówno strona skarżąca jak i jej ojciec mają kłopoty ze zdrowiem, co pociąga za sobą dodatkowe wydatki. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzekającego podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. M. K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami co przy małym mieszkaniu zmniejsza koszty jednostkowego utrzymania. Każdy z członków rodziny otrzymuje stały miesięczny dochód. Fakty te nie przemawiają zatem za przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak - Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Orzekający wziął jednak pod uwagę ponoszone koszty związane ze złym stanem zdrowia M. K. oraz fakt , że część jego wynagrodzenia jest zajęta i postanowił zwolnić stronę skarżącą z kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Sumę tą strona skarżąca jest bowiem w stanie zapłacić od razu - jak wynika z uzasadnienia wniosku. Koszty fachowego pełnomocnika strona będzie musiała jednak pokryć z własnych środków. Należy bowiem podkreślić , iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne ma związek z działalnością gospodarczą prowadzoną wcześniej przez M. K. Przedsiębiorcy natomiast powinni liczyć się w procedurze planowania wydatków z ewentualnością uczestniczenia w procesach sądowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i poczynić stosowne oszczędności na ten cel. (por. postanowienie NSA z dnia 29.07.2004r. , sygn. akt Fz 131/04 , niepublik. ) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.