I SA/Kr 27/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-02-03

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych z uwagi na brak możliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uniemożliwiłoby mu dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
S.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni Pracy "H". Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, którzy pozostają na jego utrzymaniu. Jego sytuacja finansowa pogorszyła się po utracie pracy i obecnie utrzymuje się z zasiłku chorobowego. Nie posiada oszczędności, a koszty sądowe przekraczają jego dochody.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21.10.2010r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni Pracy "H" w podatku od towarów i usług postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21.10.2010r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni Pracy "H" w podatku od towarów i usług. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów S.K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A.K. i 19 letnim synem K.K. którzy pozostają na jego utrzymaniu. Żona nigdy nie pracowała gdyż zajmowała się domem oraz trójką dzieci a obecnie cierpi na dolegliwości kręgosłupa i stawów kolanowych, co zasadniczo uniemożliwia jej podjęcie pracy. Syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Sytuacja finansowa S.K. uległa znacznemu pogorszeniu od dnia 30.10.2009r. kiedy doszło do rozwiązania wiążącej go z "S" Sp. z o.o. umowy o pracę. W okresie od dni 09.11.2009r. do dnia 07.02.2010r. był on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. W ostatnim czasie (od 08.06.2010r do 10.12.2010r. ) S.K. był zatrudniony w Zakładzie Inżynieryjno – Budowlanym "H" H.S. w J. na stanowisku robotnika budowlanego z wynagrodzeniem 8 zł. za godzinę pracy z możliwością otrzymania premii uznaniowej do 70 %. Umowa o pracę w oparciu o którą świadczył on pracę została jednak rozwiązana przez pracodawcę z powodu braku robót oraz nadchodzącego okresu zimowego. Dnia 11.12.2010r. wnioskodawca otrzymał prawo do zasiłku chorobowego w kwocie 410,10 zł. , który jest aktualnie jego jedynym źródłem utrzymania. W roku 2010r. z tytułu w/w zatrudnienia i pobieranego wcześniej zasiłku dla bezrobotnych uzyskał on łączny dochód w wysokości 13 000 zł. Jest właścicielem nieruchomości o pow. 20 arów w J. , zabudowanej domem mieszkalnym o pow. 100 m2. o wartości ok. 240 000 zł. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Należy też podkreślić , iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie sam wpis od skargi wynosi 500 zł. co stanowi sumę przekraczającą obecny dochód wnioskodawcy, a trzeba zaznaczyć , iż otrzymywana kwota przeznaczana jest na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez S.K. uniemożliwiałaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło