I SA/Kr 277/18

Straszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. w K. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa , z dnia 14.12.2017r.,znak : [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich, postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Szpitala Specjalistycznego im. J. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K., w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa , z dnia 14.12.2017r.,znak : [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów wysokość kapitału zakładowego podmiotu wynosi - 5 349 707,72 zł. a wysokość środków trwałych wynosi 57 177 020,34 zł. Rok 2017 zamknięty został przez szpital stratą w wysokości – 2 071 107,38 zł, przy przychodzie na poziomie 73 882 751,76 zł. Stan środków w kasie głównej na dzień 31.12.2017r. wynosił 7 504,91 zł, stan środków w Kasie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na dzień 31.12.2017r wynosił 6 594,27 zł., stan środków wpłaconych przez pacjentów na dzień 31.12.2017r wynosił 13 767,15 zł. W Banku Pekao S.A. podmiot ma zgromadzone następujące sumy pieniężne; - w ramach konta obejmującego podstawową działalność szpitala: 145 378 zł – środki do dyspozycji, 2 000 000 zł, - lokata na wynagrodzenia dla pracowników wymagalne na dzień 07.01.2018r. , 33 854,61 zł. – lokata na zabezpieczenie zdania inwestycyjnego, - w ramach konta obejmującego Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych : 218 223,89 zł. - środki pacjentów złożone do depozytu: 123 408,07 zł, - środki wpłacane przez wykonawców tytułem wadium i zabezpieczenia należytego wykonania umowy w trybie ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych: 52 142,37 zł, - dotacja z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dofinansowanie działalności warsztatów terapii zajęciowej: 0,03 zł, - dotacja celowa na realizację zadania z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia pn."Szklenia dla personelu medycznego i niemedycznego w ramach Celu Operacyjnego 3" na podstawie umowy zawartej ze Skarbem Państwa – Ministrem Zdrowia: 4 340,09 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analizując przedmiotową sprawę należy też podkreślić, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 29.01.2015r., sygn. akt II FZ 2058/14 i II GZ 20/15). Tak więc nawet w przypadku realizacji przez podmiot celów publicznych, tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku (udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej) fakt ten nie wpływa na ocenę zdolności płatniczych podmiotu. Ustawodawca chcąc uwzględnić taką specyfikę działalności strony zawarłby to w ustawie w postaci odpowiedniego zwolnienia, czego jednak nie uczynił (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. I FZ 4/04). Stąd zastosowane reguły oceny kondycji finansowej muszą być takie same jak w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym, które nie realizują celów publicznych. Wnioskodawca jest bowiem samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Oczywiście przyznać trzeba, że bolączki dotyczące niedoszacowania świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień są realne. Argumentacja ta nie może jednak przeważyć szali oceny sytuacji finansowej podmiotu na rzecz przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, w kontekście posiadania przez Szpital wymienionych na kontach środków. Jest ona irrelewantna z punktu widzenia przepisów prawa pomocy. Orzeczenie w tej materii nie może natomiast wyręczać ustawodawcy czy też zastępować stosownych regulacji, których nie ma. W kwestii straty podmiotu zaznaczyć trzeba , iż strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. akt I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. akt II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r. , sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r. , sygn. akt I GZ 889/15). W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§2 pkt.1, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. , poz. 1369 z p. zm.).