I SA/Kr 277/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-05-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka sektora finansów publicznych, mimo posiadania środków na rachunkach bankowych i w kasie, może zostać częściowo zwolniona z kosztów postępowania sądowego, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie wszystkich kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej podstawowy cel działalności (udzielanie świadczeń zdrowotnych) i znaczną wartość wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić postanowienie referendarza sądowego i częściowo zwolnić stronę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie wszystkich kosztów, nawet jeśli posiada pewne środki finansowe. Kluczowe jest wykazanie, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów, a wysokość wpisu sądowego przekracza jej możliwości finansowe, przy jednoczesnym uwzględnieniu celu działalności jednostki.Stan faktyczny
Szpital Specjalistyczny złożył wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w całości, który został oddalony przez referendarza WSA. Szpital wniósł sprzeciw, argumentując, że ocena jego możliwości płatniczych była błędna i pominięto jego status jednostki sektora finansów publicznych. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając częściowo wniosek strony.Rozstrzygnięcie
Zmienił zaskarżone postanowienie i zwolnił stronę skarżącą od uiszczenia wpisu w kwocie przekraczającej 1 000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 277/18 Kraków, dnia 15 maja 2018 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Szpitala Specjalistycznego [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Szpitala Specjalistycznego [...] Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 14.12.2017r., znak [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu w kwocie przekraczającej 1 000 zł (tysiąc złotych), a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalić.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. oddalił wniosek Szpitala Specjalistycznego [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości. Orzekający wskazał, że nawet w przypadku realizacji przez podmiot celów publicznych (udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej) fakt ten nie wpływa na ocenę zdolności płatniczych podmiotu. Niedofinansowanie świadczeń zdrowotnych nie stwarza podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż w świetle przepisów jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest kryterium finansowe.
Strona skarżąca wniosła w terminie sprzeciw na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów. W środku zaskarżenia podniesiono, że rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej ocenie możliwości płatniczych strony, pominięto też jej status jednostki sektora finansów publicznych. Wprawdzie strona dysponuje środkami finansowymi, jednak może wydatkować je tylko na określone cele.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższych uregulowań wynika, że ponoszenie kosztów sądowych jest zasadą, od której ustawodawca dopuścił wyjątki w ściśle określonych sytuacjach. Aby uzyskać częściowe prawo pomocy – a taki był zakres wniosku, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych – strona musiałaby wykazać, że nie posiada środków, pozwalających na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle danych o majątku i dochodach zawartych we wniosku nie można było przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków pozwalających na sfinansowanie - chociaż w części - należnych w niniejszej sprawie opłat sądowych. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych, niedoszacowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zakończenia roku 2017 stratą w wysokości 2 071 107,38 zł oraz znacznych niezapłaconych zobowiązań wymagalnych, strona posiada na rachunkach bankowych środki, którymi może w pełni dysponować oraz środki finansowe w kasie. Korzysta w niniejszej sprawie z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika - radcy prawnego, co z natury rzeczy związane jest z określonymi wydatkami, z pokryciem których musiał się liczyć. Świadczy to o istniejących po stronie wnioskodawcy możliwościach płatniczych i świadomości, że niezbędne jest wygospodarowanie środków finansowych na obsługę prawną. W ocenie Sądu zabezpieczenie takich środków powinno być dokonywane również z uwzględnieniem takich ewentualnych kosztów, jak opłaty sądowe.
Niemniej jednak Sąd stwierdza, że wobec finansowej sytuacji szpitala i konieczności realizowania przez tę jednostkę przede wszystkim podstawowego jej celu, jakim jest opieka zdrowotna uzasadnione jest przyjęcie, że strona skarżąca nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie wszystkich kosztów postępowania. Procentowy wpis od podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia jest kwotą znaczną i przekracza np. wskazany we wniosku stan środków finansowych w kasie placówki na koniec roku 2017. Sąd uznał zatem, że dysponując środkami na rachunku bankowym oraz w kasie podmiot skarżący będzie więc w stanie wygospodarować kwotę 1 000 zł tytułem wpisu sądowego, jedynego na obecnym etapie postępowania elementu opłat sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżone postanowienie w niezbędnym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło