I SA/Kr 2792/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 29 października 2002 r. . nr. [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego skargę oddala Sygn. I SA/Kr 2792/02 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego toczącego się wobec skarżącego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione w dniu 25 XI 1997 r. przez Urząd Skarbowy w [...] dotyczące zaległości z tytułu podatku obrotowego i tytuły wykonawcze wystawione przez Urząd Celny w [...] z 17 X. 1997 r. w celu dochodzenia należności celnych. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia [...] 2002 r. złożony przez skarżącego opierał się na podstawie z art. 59 par. 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. 1991 r. Nr 36 , poz. 161 ze zm./, a podnoszono w nim że organ zastosował niedopuszczalny środek egzekucyjny, a mianowicie zabezpieczenie egzekucji zastawem na papierach wartościowych po uprzednim zgłoszeniu wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, gdy okazało się że postępowanie to zostało już prawomocnie zakończone. Organ I instancji jako podstawę wydania postanowienia powołał przepis art. 123 i 124 kpa oraz art. 17, 18, 59 par. 1 par 3 i 4 ustawy o egzekucji wyżej powołanej. W uzasadnieniu postanowienia podano , że argumenty na uzasadnienie zgłoszonego wniosku o umorzenie postępowania są identyczne jak w piśmie z dnia [...] 2002 r. stanowiącym zarzuty do wniesionego postępowania egzekucyjnego, które nie zostały uwzględnione przez wierzyciela i organ egzekucyjny, co znalazło wyraz w postanowieniu z dnia [...] 2002 r. Postanowienie to stało się ostateczne wobec nie złożenia zażalenia do organu odwoławczego - Izby Skarbowej . Obecnie pełnomocnik zobowiązanego domaga się na podstawie tych samych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ przytoczył przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarte w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznając, że żadna z nich w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Podkreślono, że Urząd Celny w [...] wypowiedział się co do wymagalności wierzytelności oraz co do prawidłowości toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych w postanowieniu z dnia [...] 2002 r. oraz stwierdził, że nie ma żadnych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Również należności z tytułu podatku obrotowego od towarów sprowadzonych z zagranicy wynikają z ostatecznych decyzji Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 13 XII 1997 r. Wszczęcie postępowania podatkowego i jego zakończenie nastąpiło już po zakończeniu postępowania upadłościowego, a decyzje określające podatek do zapłaty/obrotowy/ od towarów sprowadzonych z zagranicy zostało skierowane nie do przedsiębiorcy w osobie skarżącego / Hurtownia [...]/ ale do L. L., który odpowiada za zaległości podatkowe całym majątkiem w myśl art. 14 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych / DZ. U. 1993 , Nr 108, poz. 486 ze zm./. Organ egzekucyjny wypowiedział się też co do zarzutu naruszenia art. 27 par. 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, poprzez wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej polegające na ustanowieniu zastawu na rzeczach i prawach objętych już wcześniej zastawem bankowym. Podano, że Bank zwrócił się o wyłączenie zajętych papierów wartościowych spod egzekucji w trybie art. 38 par. 1 ustawy egzekucyjnej ponieważ objęte one zostawały zastawem bankowym na zabezpieczenie spłaty kredytu zaciągniętego przez firmę , ale ten fakt nie może być wystarczającą przesłanką do wyłączenia spod egzekucji w świetle art. 38 par. 1 powołanej ustawy. Postanowieniem z dnia [...] 2002 r. organ egzekucyjny odmówił wyłączenia ich spod egzekucji, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Na postanowienie Naczelnika w [...] zobowiązany L. L. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] , który w wyniku jego rozpoznania uchylił je w całości i umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 17 , 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyżej cyt. oraz art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy kpa. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego są taksatywnie wymienione w art. 59 par. 1 ustawy egzekucyjnej. Procedura egzekucyjna nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek strony , z wyjątkiem sytuacji gdy jest ono wynikiem uwzględnienia zarzutów ale i także w tym wypadku nie będzie wydawane odrębne rozstrzygnięcie. Sprawa umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest pozostawiona do uznaniowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Urząd Skarbowy w [...] wydał niecałe trzy miesiące wcześniej bo w dniu [...] 2002 r. postanowienie w którym zgłoszone zarzuty do postępowania egzekucyjnego uznano za nieuzasadnione. Gdyby zostały uznane to wydano by postanowienie o zawieszeniu postępowania lub o jego umorzeniu. Istotne jest, że wniosek w niniejszej sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczył takich samych argumentów jakie zawarto w sprawie zarzutów. Wszystkie one były rozpoznane w poprzednim postępowaniu i zostały oddalone po zasięgnięciu stanowiska wierzyciela. Dlatego brak było podstaw do ponownego ich rozpoznania w ramach obecnie złożonego w dniu [...] 2002 r. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na postanowienie Izby Skarbowej w [...] z dnia 29 października 2002 r. Nr [...] zarzucane jest naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 138 par. 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 59 pkt 7 , art. 33 oraz 36 par. 1 a, art. 27 par. 1 pkt 4 i art. 70 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyżej cyt. nadto art. 60, 62 i 63 prawa upadłościowego. Skarżący domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego względnie jego uchylenia i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podnoszone jest, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazane we wniosku z dnia [...] 2002 r., których nie uwzględnił organ I instancji a Izba Skarbowa rażąco naruszyła prawo zwłaszcza art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy kpa. poprzez uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie odmowy umorzenia, co może nastąpić tylko wówczas , gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym Izba Skarbowa nie ustosunkowała się merytorycznej strony rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego, co jest niedopuszczalne, bowiem powinna rozpoznać każdy złożony wniosek, w szczególności, gdy podstawę zaskarżenia stanowiła odmienna podstawa prawna. Ustawodawca stworzył dla stron możliwość korzystania ze środka zaskarżenia jakim są zarzuty a jednocześnie otworzył możliwość umorzenia postępowania, zaś wniosku strony w tym względzie nie wykluczono. W obu wypadkach organ II instancji zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać wnioski, a nie stwierdzać, że skoro w obu środkach zaskarżenia użyto podobnych argumentów, to mamy do czynienia z przypadkiem, w którym postępowanie stało się bezprzedmiotowe i tym samym powstała możliwość zastosowania art. 138 par. 1 i 2 kpa. Skarżący nie kwestionuje przy tym należności objętych postępowaniem egzekucyjnym lecz sposób ich egzekwowania, podstawy prawne stosowane przez organy egzekucyjne, w tym kwestię nie zgłoszenia tych należności w postępowaniu upadłościowym. Izba Skarbowa wnosiła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego i procesowego . W niniejszej sprawie spór na etapie postępowania sądowego sprowadza się do tego czy organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny winien rozpoznawać merytorycznie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przy tożsamości przytaczanych podstaw mających uzasadniać umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o inną podstawę prawną. Bezspornie zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty rozpatrzone zostały zgodnie z art. 34 ustawy o p.e.a. po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela , który potwierdził zasadność i wymagalność egzekwowanych należności. Ponadto wszystkie zarzuty będące merytorycznym uzasadnieniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego są identyczne w stosunku do tych jakie pełnomocnik skarżącego skierował do organu egzekucyjnego w piśmie z dnia [...] 2002 r. i rozpatrzone jako zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te nie zostały uwzględnione zarówno przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny , o czym rozstrzygnięto w postanowieniu z dnia [...] 2002 r. Nr [...] Postanowienie to stało się ostateczne bowiem nie złożono na nie zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] W ocenie Sądu Izba Skarbowa trafnie wyjaśniła w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia , iż orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w świetle art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogło być wydane tylko w przypadku uwzględnienia zarzutów skarżącego. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić , gdyż umorzenie postępowania egzekucyjnego jest skutkiem uznania zarzutów za uzasadnione / w zakresie określonym w art. 59 par. / i tylko wtedy powinno nastąpić w formie orzeczenia pozytywnego. Nie ma natomiast podstaw, ani takiej potrzeby, do wydania negatywnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy organ stwierdza bezzasadność zarzutów / co miało miejsce w niniejszej sprawie/. Uznanie zarzutów za nieuzasadnione jednocześnie rozstrzyga o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym zbędne było wydanie orzeczenia o odmowie umorzenia. Takie stanowisko prezentowane jest także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok sygn. SA./Sz 1951/99 z dnia 1 lutego 2002 r./ oraz w piśmiennictwie / Małgorzata Ofiarska - komentarz pt. umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji - profesjonalny system podatkowy /. Mając na względzie powyższe skoro skarga jest nieuzasadniona Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. nr 153 , poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.