I SA/Kr 28/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2017 r. nr: [...] w przedmiocie orzeczenia o zakresie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2002 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł A. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że źródłem utrzymania skarżącej jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza, z której dochód za 2017 rok wyniósł 7.303,53 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział 3/8 we własności nieruchomości o powierzchni 37 m˛. Z nieruchomości tej nie czerpie ona żadnych korzyści, ani nie ma możliwości zamieszkania. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Z powodu chorób przewlekłych: astmy, alergii i choroby tarczycy wydaje ona miesięcznie kwotę około 150 zł na leczenie. W uzasadnieniu wniosku A. B. podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podała, że prowadzi mały punkt gastronomiczny, który nie przynosi wystarczających dochodów. Uzyskiwane środki często nie pozwalają zaspokoić podstawowych potrzeb. Partner, z którym zamieszkuje jest obecnie bez pracy. Odnosząc się do zarządzenia z dnia 26 lutego 2018 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała stosowne oświadczenia i dokumenty źródłowe, z których wynika, że zamieszkuje ona w wynajmowanym mieszkaniu przy ul. [...] w K., którego właścicielką jest pani S. C.. Opłaty za mieszkanie wraz z czynszem wynoszą 1.550 zł. Wydatki ponoszone na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, telefon, itp. wynoszą około 1.500 zł miesięcznie. Partner wnioskodawczyni od lutego 2018 r. pozostaje bez pracy i nie osiąga żadnych dochodów. Nie jest on zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. W roku 2017 z prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca uzyskała dochód w wysokości 7.303,53 zł przy przychodzie w wysokości 50.846,61 zł (na podstawie PIT-36 i PIT/B). Według deklaracji VAT-7 w miesiącu grudniu 2017 r. podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 3.650 zł, a w miesiącu styczniu 2018 r. 3.438 zł, natomiast wartość nabytych towarów i usług w grudniu 2017 r. wyniosła 2.410 zł, a w styczniu 2018 r. 2.399 zł. Wnioskodawczyni posiada dwa rachunki bankowe w ING Banku Śląskim S.A. – osobisty i firmowy, których wyciągi za ostatnie trzy miesiące zostały załączone do akt sprawy. Saldo rachunku osobistego na dzień 28 lutego 2018 r. wynosiło 144,28 zł, a rachunku firmowego 1.623,12 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Orzekający uwzględnił okoliczność, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie skarżąca wniosła do tut. Sądu trzy skargi zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Kr 28 do 30/18, a suma wpisów sądowych w tych trzech sprawach wynosi 1.500 zł (3 x 500 zł). Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącej, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Co prawda A. B. prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi jej przychody, jednak całość uzyskiwanych środków przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącej i jej bezrobotnego partnera. Ze względu na stan zdrowia i przewlekłe schorzenia (astma, alergia, choroby tarczycy) strona zmuszona jest pokrywać koszty koniecznego leczenia, co niewątpliwie stanowi obciążenie domowego budżetu. Nie posiada ona przy tym żadnych oszczędności, ani składników majątku, czy cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Jej rachunki bankowe na koniec lutego 2018 r. wykazywały niewielkie saldo. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.