I SA/Kr 280/03

WyrokWSA w Krakowie2006-03-30

Skład orzekający: Ewa Michna, Józef Gach, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie podlegają podatkowi rolnemu ani leśnemu, powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie są bezpośrednio zabudowane budynkami związanymi z tą działalnością?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie podlegają podatkowi rolnemu ani leśnemu, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Kluczowe jest ustalenie, czy grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, a jeśli nawet są, to czy nie spełniają kryteriów opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Naruszenia proceduralne, takie jak brak wydania postanowienia o rozszerzeniu zakresu postępowania czy niezapewnienie czynnego udziału strony przed wydaniem decyzji, nie skutkują uchyleniem decyzji, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka jawna wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2001 roku. Spółka kwestionowała zakwalifikowanie posiadanych przez nią gruntów jako związanych z działalnością gospodarczą i podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podnosząc również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 280/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006r., sprawy ze skargi "C." M .Ś. Spółka Jawna w G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 10 grudnia 2002r Nr [...], w przedmiocie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości działki Nr 869 położonej w Gdowie za okres od 1.02.do, 31.12.2001r oraz działki Nr 218 położonej w Zagórzanach za okres od 1.01. do 31.08.2001r, , , - s k a r g ę o d d a l a -, Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku Nr: F-II/311-30/14/2001 Wójt Gminy, działając na podstawie art. 207 i art. 210, w związku z art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 51 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 40 poz. 463 z 2001 roku/ a także art. 2-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm./, Uchwały Rady Gminy nr [...] z [...] grudnia 2000 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku na terenie gminy G.: określił spółce "C." M. Ś. - spółka jawna wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości - działki nr [...] położonej w G.o pow. 9400 m2, za okres od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 lipca 2001 roku w łącznej kwocie 3.535,40 zł oraz odsetki w kwocie 3.960,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż wszystkie grunty przedsiębiorcy, traktowane są, jako związane z działalnością gospodarczą, a jedynym kryterium zakwalifikowania gruntu do tej kategorii, jest fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: M. Ś. i Z. K. - współwłaściciele spółki "C.", zarzucając przedmiotowej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji i wnieśli o jej oddalenie. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podst. art. 5 ust. 3 ustawy i podatkach i opłatach lokalnych i art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym /Dz. U. Nr 94 z 2001 roku poz. 431 ze zm./ i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając, iż organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia, czy grunt będący we władaniu Spółki ( w szczególności działka nr [...]położona w Z. o pow. 9400 m2) nie podlega opodatkowaniem podatkiem rolnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] Wójt Gminy określił spółce "C." M. Ś. - spółka jawna wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości, tj. działki nr [...]położonej w G. o pow. 5000 m2, za okres od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2001 roku oraz działki [...]położonej w Z. o pow. 9400 m2 za okres od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 sierpnia 2001 roku w łącznej kwocie 4.541,20 zł oraz odsetki na dzień wydania decyzji w kwocie 1.597,20 zł. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż Spółka "C." M.Ś. jest właścicielem działki nr [...]położonej w G. o pow. 0,50 ha - oznaczonej w operatach ewidencji, jako tereny zabudowane inne - bez oznaczenia klasy gruntu. Na gruncie tym znajdują się budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą. Organ I instancji wskazał, iż wysokość przedmiotowego podatku została obliczona w oparciu o podaną przez współwłaścicieli spółki powierzchnię użytkową budynków oraz oświadczenie, iż są to budynki związane z działalnością gospodarczą, jak również ustaloną w oparciu o ewidencję gruntów i powierzchnię nieruchomości oraz stawki podatku przyjęte uchwałą Rady Miasta. Ponadto do dnia 31 sierpnia 2001 roku spółka była właścicielem działki nr [...] położonej w Z. o pow. 0,94 ha fizycznych i przeliczeniowych, oznaczonych w operatach, jako rola IV a. Zgodnie, więc z definicją gospodarstwa rolnego zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, powyższe grunty nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego dla celów obliczenia podatku rolnego. Organ I instancji wykazał również, iż nie stanowią one lasów i nie są przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym. Grunty należące do Spółki C., zakwalifikowano zgodnie a art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako związane z działalności gospodarczą, ponieważ są to grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy. W odwołaniu współwłaściciele Spółki Ch. - M. Ś. Spółka jawna w G., zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, a nadto podnieśli, iż postanowieniem z dnia 19 czerwca 2001 roku wszczęto postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowych za okres od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 3o czerwca 2001 roku, natomiast zaskarżona decyzja dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2001 roku, a organ podatkowy nie wydał postanowienia o rozszerzeniu zakresu postępowania. Ponadto naruszono przepisy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając zapoznanie się z aktami sprawy, a także naruszono przepisy dotyczące oględzin. Zdaniem współwłaścicieli Spółki las, zgodnie w art. 62 ustawy o lasach powinien zostać zwolniony z podatku leśnego, podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Nie ustalono także czy podatnik lub inna osoba prowadził na przedmiotowej nieruchomości działalność rolniczą. Decyzją z dnia 10 grudnia 2002 roku Nr Kol.Odw.2335/02/Fn/03/99/D Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podst. art. 2, art. 5 ust. 3 ustawy i podatkach i opłatach lokalnych i art. 21 § 3, art. 53 § 4 oraz 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, iż zarzuty Spółki C. M. Ś.nie zasługują na uwzględnienie. Dane dotyczące ustalenia powierzchni użytkowej budynków związanych z działalnością gospodarczą ustalono w oparciu o oświadczenie złożone przez podatników, natomiast w zakresie ustalenia wielkości powierzchni gruntu związanego z prowadzoną działalnością organ I instancji poczynił własne ustalenia oraz o dane z ewidencji gruntów. Podstawową kwestią będącą przedmiotem odwołania jest ustalenia wielkości gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Definicje "gruntów związanych z działalnością gospodarczą zawiera art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy określa przedmiot opodatkowania, zgodnie, z którym podatkowi od nieruchomości podlegają jedynie grunty nieobjęte przepisami ustawy o podatku rolnym i leśnym. W orzecznictwie NSA stwierdzono, że aby ustalić, iż grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy uprzednio stwierdzić, że nie jest on objęty przepisami o podatku rolnym i leśnym (wyroku o sygn. SA/Lu 85/92, SA/Ka 1038/92 i III SA 1599/92). Organ I instancji przeprowadził, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie czy przedmiotowe grunty podlegają podatkowi rolnemu lub leśnemu i za podstawę określenia podatku od nieruchomości, wziął pod uwagę powierzchnię nieruchomości, ustaloną w ewidencji gruntów oraz powierzchnię użytkową budynków, podaną przez samego podatnika. Spółka C. była właścicielem gruntów o powierzchni 1,44 ha, w tym 9400 m2 użytków rolnych, działka nr [...] położona w Z. o pow. 9400 m2 została bowiem w ewidencji gruntów zakwalifikowana jako rola - kl. gruntu IV a . Powyższa nieruchomość nie jest lasem i nie podlega podatkowi leśnemu ani rolnemu, bowiem zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych, jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy. Powierzchnia przedmiotowej działki nie przekracza jednak ani 1 ha, ani 1 ha przeliczeniowego. Zatem organ I instancji prawidłowo wyliczył wielkość podatku od nieruchomości. Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych są zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieuzasadnione. Organ I instancji wszczął postanowieniem z dnia 19 czerwca 2001 roku postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2001 roku, a w decyzji określono zaległość podatkową do 31 grudnia 2001 roku. Wprawdzie nie wydano kolejnego postanowienia o rozszerzeniu okresu powstałych zaległości, jednakże Kolegium stoi na stanowisku, że postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowych zostało wszczęte w prawidłowej formie, a wydawanie kolejnych postanowień byłoby zbyt formalistyczne. Organ I instancji nie wezwał wprawdzie podatnika do zapoznania się z aktami sprawy w dniu [...]marca 2002 roku, jednakże Kolegium Odwoławcze, w celu uzupełnienia postępowania w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia [...] października 2002 roku wezwało strony do zapoznania się z aktami sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, Spółka C. - M. Ś.spółka jawna w G. wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenia art. 123 § 1, art. 165 § 1, § 2, § 4, art. 200 § 1, art. 212, art. 219 i art. 229 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż postanowieniem z dnia [...]czerwca 2001 roku wszczęto postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowych za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2001 roku, natomiast zaskarżona decyzja dotyczy okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 roku, a zatem organ nie wydał postanowienia rozszerzającego zakres prowadzonego postępwoania. Nadto, że organ I instancji naruszył art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając jej zapoznanie się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Rozpoznając sprawę oparto się na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 poz. 1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków i świadczeń, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Spółka C. - M. Ś.spółka jawna w G. była w przedmiotowym okresie właścicielem gruntów o powierzchni 1,44 ha, w tym 9400 m2 użytków rolnych, bowiem działka nr [...] położona w Z. została w ewidencji gruntów zakwalifikowana jako rola - klasa gruntu IVa. Organy podatkowe słusznie ustaliły, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi gospodarstwa rolnego, gdyż, jak wynikało z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym - w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku /Dz. U. z 1993 roku Nr 94 poz. 431 ze zm./ za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, liczbę hektarów przeliczeniowych ustala się na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych, wynikających z ewidencji gruntów oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Przedmiotowy grunt jest w II okręgu podatkowym, dla którego przelicznik dla gruntu klasy IVa wynosi 1,00, a zatem Spółka była właścicielem 0,94 ha przeliczeniowego, co nie stanowiło gospodarstwa rolnego, a w konsekwencji nie podlegało podatkowi rolnemu. Przedmiotowa nieruchomość nie była także lasem, gdyż w ewidencji gruntów nie została zakwalifikowana jako las, więc nie podlegała także podatkowi leśnemu. Skoro tak, to zasadnie organy podatkowe uznały, przedmiotowa nieruchomość - działkę nr 218 położoną w Zagórzanach za związaną z działalnością gospodarczą. Zgodnie z uchwałą 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 roku, sygn. FPK 3/00, oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2005 roku sygn. akt FSK 1861/04 w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 roku do 30 listopada 2002 roku, grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, były z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust.1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd wyjaśnił, iż obowiązujące od dnia 1 stycznia 1997 roku zmiany art. 5 powołanej ustawy, zawarte w nowelizacji z dnia 6 grudnia 1996 roku, wprowadzają nowe pojęcie gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Przepis art. 5 ust. 3 stanowi, iż "za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, w szczególności: • grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi • grunty pod budowlami i urządzeniami • grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne • grunty wyłączone na cele nierolnicze i nieleśne: na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej działalności administracyjnej, oraz do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego i nieleśnego Podane powyżej wyliczenie jest jedynie przykładowe, a więc intencją ustawodawcy było objęcie wszystkich posiadanych przez przedsiębiorcę nieruchomości, jako związanych z działalnością gospodarczą. Analizy art. 5 nie można prowadzić w oderwaniu od innych przepisów ustawy, a w szczególności art. 3 ust. 1 określającego podmiot opodatkowania, z którego wynika zasada rozgraniczająca zakres przedmiotowy podatków obciążających grunty. Zgodnie z nią podatkowi od nieruchomości podlegają jedynie grunty nie objęte przepisami ustawy o podatku rolnym lub leśnym oraz grunty wprawdzie objęte tymi przepisami, lecz związane gruntów prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza gruntów leśna. Należy też zauważyć, iż określając przedmiot opodatkowania, ustawodawca użył w art. 3 określenia "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" – innego niż w art. 5 ust.3 "grunty związane gruntów działalnością gospodarczą". O tym, że przedsiębiorca może posiadać grunty podlegające podatkowi rolnemu lub leśnemu i w związku z tym w ogóle niepodlegające podatkowi od nieruchomości, przekonuje także wnioskowanie a contrario z przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 omawianej ustawy, który w przeciwnym wypadku byłby zbędny. Rozpoznanie konkretnej sprawy musi być poprzedzone, tak jak w niniejszej sprawie, ustaleniem, czy grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym oraz, gdyby nawet były objęte tymi przepisami – czy nie spełniają jednego z kryteriów przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy, uzasadniającego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Jest to zgodne z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2003 roku sygn. akt. III RN 71/02. Dla celów ustalenia, czy grunty wymienione w art. 3 ust.1 pkt.4 ustawy, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanego wyroku w pełni podzielił pogląd wyrażony w powołanej powyżej uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001 roku sygn. akt. FPK 3/00. Po takim ustaleniu należy stwierdzić, iż wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są w obecnym stanie prawnym związane z działalnością gospodarczą. Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż skarżąca Spółka nie posiada gruntów, które podlegałyby podatkowi rolnemu lub też leśnemu, zatem, w świetle powyższych rozważań, organy podatkowe miały pełne podstawy do tego, aby całość gruntów będących w posiadaniu skarżącego, jako przedsiębiorcy opodatkować, według stawki podatkowej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy. Również pozostałe zarzuty skarżącej Spółki nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż organ podatkowy I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowych za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2001 roku, natomiast zaskarżona decyzja dotyczy okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 roku, a zatem organ nie wydał postanowienia rozszerzającego zakres prowadzonego postępowania, a nadto naruszył art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając Spółce zapoznanie się z aktami sprawy. Niewątpliwie stwierdzić należy, iż w trakcie prowadzenia postępowania przez organ I instancji doszło w zakresie przedmiotowych czynności do naruszenia pewnych przepisów prawa. Nie każde jednak stwierdzenie, że doszło do naruszenia analizowanego przepisu musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Artykuł 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi, że uchylenie przez sąd decyzji lub postanowienia możliwe jest w razie stwierdzenia co najmniej jednego z trzech naruszeń prawa: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b/, warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c/ wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/) możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie organ podatkowy I instancji nie wydał kolejnego postanowienia o rozszerzeniu okresu powstałych zaległości, jednak z całą pewnością postępowanie podatkowe zostało wszczęte w prawidłowej formie, a uchybienie organu nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, iż Spółka aktywnie uczestniczyła w toku całego postępowania. Znacznie poważniejszy jest zarzut naruszenia przez organ I instancji norm art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem przepis ten dotyczy jednego z ważniejszych uprawnień podatnika, a mianowicie prawa do zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i próby obrony swoich racji przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy. Podkreślić należy, iż w dotychczas rozpoznanych sprawach zawierających zarzuty naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej Sądy Administracyjne prezentowały, znacznie upraszczając problem, różne, czasami rozbieżne stanowiska. Pomimo tego, iż powiększone składy Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt FPS 3/02, jak i w uchwale pięciu sędziów NSA z dnia 24 listopada 2003 r. sygn. akt FPK 5/03 zajęły stanowisko, że uchybienie obowiązkowi określonemu w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi naruszenie podstawowej zasady procedury podatkowej, mianowicie zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Naruszenie tej normy pozbawia stronę możliwości ustosunkowania się do stanowiska organu I instancji w przedmiocie zarzutów odwołania. Takie naruszenie przepisów postępowania powinno podlegać ocenie Sądu. Organ podatkowy pierwszej instancji, przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że wyrażony w trybie art. 227 § 2 pogląd organu I instancji stanowi istotną część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu II instancji na równi ze wszystkimi dowodami ujawnionymi w postępowaniu. Pomimo tych orzeczeń, nie udało się doprowadzić do przyjęcia przez Sądy Administracyjne powszechnej praktyki, w zakresie jednolitego stosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero uchwała 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 roku sygn. akt FPS 6/04 rozstrzygnęła, iż, niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. Innymi słowy, zgodnie z powołaną uchwałą w każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 200 § 1 mogło mieć wpływ na jej wynik. Może to uczynić na podstawie art. 134 § 1 ustawy natomiast postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli natomiast zarzut naruszenia art. 200 § 1 podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Nie nasunie to zresztą skarżącemu trudności, skoro bowiem twierdzi, że uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w ciągu 7 dni, przewidzianych w art. 200 § 1, doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, to tym bardziej znacznie dłuższy okres, jaki upłynie między datą doręczenia mu decyzji a datą rozpoznania sprawy przez Sąd, umożliwi mu przygotowanie wypowiedzi wykazującej wadliwość wydanej decyzji. Jeżeli natomiast przed Sądem skarżący nie przedstawi istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 200 § 1 nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Z tych przyczyn na pytanie pierwsze należało odpowiedzieć jak w pkt 2 sentencji uchwały. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wezwał podatnika do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, jednak skarżąca Spółka zapoznała się z aktami sprawy w dniu [...]marca 2002 roku, a po tej dacie żadne istotne czynności nie były prowadzone. Nadto organ II instancji pismem z dnia [...] października 2002 roku wezwał Spółkę do zapoznania się z aktami sprawy, przed wydaniem decyzji. Z całą stanowczością stwierdzić należny, iż skarżąca Spółka nie wykazała w żaden sposób, iż uchybienie organu I instancji – naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej miało wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło