I SA/Kr 284/06

WyrokWSA w Krakowie2007-07-17

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Beata Cieloch, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wskazując na majątek spółki zajęty w przeszłości przez organ egzekucyjny, który nie został spieniężony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest uzasadniona, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Wskazanie przez członka zarządu majątku, który został zajęty w przeszłości, ale nie został spieniężony i nie ma pewności co do jego dalszych losów, nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności, zwłaszcza gdy nie przedstawiono jednoznacznych dowodów na istnienie i możliwość egzekucji z tego majątku. Postępowanie prokuratorskie nie wykazało winy organów podatkowych w utracie majątku, a spółka nie podjęła działań w celu kwestionowania prawidłowości działań organów egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności T. A., prezesa zarządu spółki z o.o., za zaległości podatkowe tej spółki. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności T. A., co utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżący zarzucał, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna z powodu prowadzenia jej pod niewłaściwym adresem oraz wskazywał na majątek spółki (ruchomości zajęte w 1999 r.), który nie został spieniężony. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 284/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, Protokolant Aneta Kubacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r., sprawy ze skargi T. A., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r., - s k a r g ę o d d a l a - Zaskarżoną decyzją z dnia 14.12.2005 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].08.2005 r., nr [...] orzekającą o odpowiedzialności T. A. za zaległości podatkowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" (dalej zwanej Spółką). W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] orzekł o odpowiedzialności skarżącego, gdyż istniejąca zaległość nie została uregulowana a jej egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, dlatego też organ podatkowy przeprowadził postępowanie zakończone wydaniem decyzji orzekającej o odpowiedzialności T. A. jako członka zarządu (prezesa ) za w/w zaległości. W odwołaniu skarżący podniósł, iż wskazywał majątek spółki, z którego egzekucja pozwoliłaby na pokrycie przedmiotowych zaległości. Podniósł również, iż egzekucja wobec spółki nie mogła być skuteczna, bowiem prowadzono ją pod niewłaściwym adresem. Natomiast egzekucja była możliwa z majątku zajętego w czerwcu 1999 r., przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Organ II instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że na podstawie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Członek zarządu może zwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu (art. 116 § 2 O.p.). W niniejszej sprawie fakt istnienia zaległości oraz pełnienie przez stronę funkcji prezesa zarządu spółki, nie budzą wątpliwości. Także egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna . Majątek, który jak twierdzi strona został zajęty i odebrany spółce w 1999 r., nawet gdyby było to prawdą, musiałby zostać zajęty na poczet egzekwowanych wówczas należności i |nie mógłby pokryć należności za rok 2001, które wówczas jeszcze nie istniały. Niezależnie od powyższego, jak wynika z ustaleń organu podatkowego, organ egzekucyjny nie dysponuje żadnym majątkiem spółki "[...]". Postępowanie wobec Spółki okazało się bezskuteczne i jako takie zostało umorzone, co nie byłoby możliwe, gdyby organ egzekucyjny dysponował majątkiem spółki umożliwiającym egzekucję. Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji pod niewłaściwym adresem organ zauważa, iż nie opiera się on na prawdzie, bowiem postępowanie egzekucyjne powadzono wobec spółki pod adresem Kraków, ul. [...]. Tak w dokumentach egzekucyjnych zgromadzonych w aktach adres ul. [...], zamiast [...] pojawił się jedynie w wyniku omyłki w zaskarżonej decyzji orzekającej o odpowiedzialności. Omyłkę tę organ sprostował postanowieniem z dnia [...].09.2005 r. Wskazano zauważyć na notatkę sporządzoną przez pracowników Urzędu Skarbowego [...], którzy w dniu [...].04.2005 r., usiłowali skontaktować się ze spółką pod adresem K. ul. [...] zgłoszonym jako siedziba spółki i potwierdzonym przez Krajowy Rejestr Sądowy. Pod tym adresem stwierdzili brak jakichkolwiek oznak firmy a lokatorzy wyjaśniali, iż firmy [...] nie znają. Powyższe wyraźnie wskazuje, iż twierdzenia strony jakoby egzekucję prowadzono pod niewłaściwym adresem i sugerowanie, iż pod adresem przy ul. [...] egzekucja byłaby skuteczna, są bezpodstawne. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości | podniósł, że już w postępowaniu przed organem l instancji wskazał majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w części. Majątek ten stanowią ruchomości zajęte i odebrane w czerwcu 1999 r. "[...]", które do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostały spieniężone przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków [...]. Tym samym organy podatkowe naruszyły art .116 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że l treści samej skargi wynika, że strona nie kwestionuje zasadności swojej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, której była prezesem. Zawarta w art. 116 O.p. przesłanka zwalniająca z odpowiedzialności poprzez wskazanie majątku, z którego możliwa jest egzekucja, dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia, której odpowiedzialność nie budzi wątpliwości, może się z tej odpowiedzialności uwolnić, co jednak nie neguje samej zasady odpowiedzialności osoby trzeciej a konkretnie członka zarządu, za zaległości spółki kapitałowej powstałe w okresie, w którym funkcję tę sprawował. W toku postępowania dołączona akta Prokuratury Rejonowej [...] dotyczące śledztwa prowadzonego s prawie udaremnienia zaspokojenia roszczeń Urzędu Skarbowego [...] wynikających z wystawionych przez ten organ decyzji , poprzez usunięcie w bliżej nieustalonym czasie po [...] lipca I999r. w K. przy [...] ruchomości o wartości około [...] zł stanowiących własność spółki z o o "[...]" zajętych przez poborców skarbowych. Śledztwo w tej sprawie umorzono postanowieniem z dnia [...] września 2006 wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono, iż nie sposób jednoznacznie ustalić co i kiedy stało się z zajętymi przez poborców skarbowych ruchomościami, co wynika w dużej mierze z nienależytego dokumentowania czynności podejmowanych przez pracowników Urzędu Skarbowego. Nie sporządzono protokołu potwierdzającego fakt i ilość odebranych celem sprzedaży rzeczy , oraz otwarcie i wejście do magazynu . Nieprotokolarne były również wejścia do pomieszczeń gdzie złożono zajęte przedmioty celem oględzin do ich wyceny. Również zachowanie komornika sądowego po przekazaniu mu do prowadzenia egzekucji nie pozwala na usunięcie wątpliwości odnośnie tego , co stało się z zajętymi przez poborców skarbowych przedmiotami . Komornik nie spisał bowiem przedmiotów znajdujących się w siedzibie spółki, Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm -oznaczana dalej w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach ,swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Art, 116 § 1 u.o.p, stanowi (w brzmieniu obowiązującym do 31.012003 r.), że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Stosownie do §2 tego przepisu odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w §1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Co prawda przepis ten został zmieniony od dnia 1 lutego 2003r., jednakże art. 21 ustawy z dnia 12.09.2002 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, ( Dz.U. nr 169, poz. 1387) stanowił, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy W niniejszej sprawie fakt istnienia zaległości oraz pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki, nie budzą wątpliwości. Skarżący kwestionuje natomiast przesłankę bezskuteczności egzekucji. Podnosi bowiem, że wskazał organom podatkowym majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem bezskuteczność egzekucji może być wykazana wszelkimi dowodami (wyrok SN z 7.07.2005 r., sygn. akt V CK 19/05, LEX nr 180919). Ustalenie tej przesłanki może więc nastąpić na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie jej wierzyciela. W ramach tego organy winny przede wszystkim wykazać za pomocą obiektywnych dowodów, że w toku egzekucji ustalono, iż spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelność Skarbu Państwa. W aktach podatkowych znajdują się postanowienia o umorzeniu egzekucji wobec Spółki z uwagi na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teks jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.). Organ podatkowy opierając się na tym materiale prawidłowo uznał, iż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna . Tym bardziej, iż strona nie przedłożyła istotnych dowodów , które podważały by te ustalenia. Podkreślenia wymaga, że uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wymaga wskazania takiego mienia, z -którego egzekucja faktycznie jest możliwa. Jedynie twierdzenie skarżącego, że Spółka "[...]" posiada ruchomości przesłanki tej nie wypełnia. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych jednoznacznych dowodów świadczących o faktycznym istnieniu tego majątku i jego usytuowaniu. Jak wynika z zawiadomienia Komornika Sądowego Rewiru l przy Sądzie Rejonowym dla [...] w K. (k. 1 akt podatkowych) Spółka nie posiada obecnie żadnych ruchomości, środków transportu oraz nieruchomości. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika ponadto, że pod adresem będącym siedzibą Spółki brak jakichkolwiek oznak działalności firmy. Także postępowanie prokuratorskie nie pozwoliło ma ustalenie , ani majątku spółki ani osób odpowiedzialnych za usunięcie zajętych ruchomości. Popełnienie przez organy podatkowe pewnych uchybień proceduralnych nie ma natomiast wpływu na wyłączenie odpowiedzialności osób o których mowa w art. 116 ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten nie uzależnia zwolnienia się od odpowiedzialności wystąpienia takich okoliczności. Na marginesie zauważyć także należy, że to Spółce a nie skarżącemu przysługuje uprawnienie do kwestionowania prawidłowości podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] działań w stosunku do zajętego w 1999r. majątku ruchomego Spółki, a zatem z ewentualnym roszczeniem odszkodowawczym mogłaby wystąpić jedynie Spółka. Odnośnie powołanego przez skarżącego na rozprawie w dniu [...].04.2007r., wyroku tut. Sądu z dnia [...].02.2007 r. w sprawie l SA/Kr 845/05 uchylającego decyzje w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowi płatnika wskazać należy, że podstawą tego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady i tryb orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Z tego względu Sąd uznał za niecelowe ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skargach. W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń nie stwierdził. Przytoczenia przez organ l instancji w swoim rozstrzygnięciu przepisu art. 116§1 O.p w nieprawidłowym brzmieniu nie może być uznane za uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem jak wykazano wyżej rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło