I SA/Kr 2853/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: SO (del) Ewa Rojek (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2001r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2000r I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych). I SA/2853/01 Uzasadnienie W myśl art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (DZ.U.Nr.153.poz.1270) sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd ma obowiązek rozpoznania sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Wychodząc zatem poza granice skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotknięte są nieważnością, o której mowa w, art.247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej albowiem decyzje te zostały wydane i skierowane w stosunku do osób nie będących stroną w sprawie. Z akt badanej sprawy wynika, że dnia [...].2001r. wszczęte zostało postępowanie podatkowe w stosunku do byłych wspólników spółki cywilnej "P." w sprawie prawidłowego określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2000r. w wysokości niższej niż zadeklarowanej przez podatnika. Dnia 15 maja 2001r. Urząd Skarbowy w Wadowicach wydał decyzję Nr.PP-III-823/102/01 adresowaną na byłych wspólników spółki cywilnej "P.", w której określił prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc lipiec 2000r. Nie jest spornym co zresztą wynika z uzasadnienia tej decyzji, że w tej dacie spółka "P." już nie istniała albowiem działała jedynie od [...].00 do [...].IX.00. Izba Skarbowa decyzją z dnia 29 listopada 2001r. utrzymała w mocy zaskarżoną przez podatnika decyzję uchylając ja jedynie w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i umarzając sprawę w tym zakresie. Wspólnicy spółki cywilnej stali się zatem adresatami decyzji wymiarowej określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług spółki cywilnej nieistniejącej już w chwili sporządzenia decyzji wymiarowej z pominięciem trybu Odpowiedzialności osób trzecich, przewidzianego w art.115 ustawy Ordynacja podatkowa. Na gruncie unormowań Ordynacji podatkowej spółka cywilna ilekroć ma przyznaną podmiotowość podatkową poprzez ustanowienia jej na gruncie ustawy podatnikiem, płatnikiem lub inkasentem jest stroną praw i obowiązków wynikających z tejże podmiotowości. Tym samym spółka cywilna jest odrębnym od wspólników podatnikiem a wobec tego spółka winna być w takich sytuacjach adresatem decyzji podatkowych. W przypadku rozwiązania (likwidacji) spółki cywilnej traci ona podmiotowość prawnopodatkową, co oznacza, że z tym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Gdy więc spółka przestała istnieć, to również przestała istnieć strona mogąca występować w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia jej zobowiązań. Konsekwencją tego jest, że nie może być wszczęte ani toczyć się w stosunku do niej postępowanie ani nie może być wydana wobec tego podmiotu decyzja określająca jego zobowiązania. Wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej nie są jej następcami prawnymi lecz według przepisów rozdziału XV Ordynacji podatkowej zaliczani są do kręgu osób trzecich. Tak więc w razie rozwiązania takiej spółki wspólnicy za jej zobowiązania odpowiadają w trybie art.115 Ordynacji. Podzielić należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I SA/Wr 1531/98, że w świetle przepisów Ordynacji podatkowej określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ciążącego na rozwiązanej spółce cywilnej może nastąpić tylko w ramach decyzji wydanej przeciwko byłym wspólnikom spółki w trybie art.115 Ordynacji orzekającej o odpowiedzialności wspólników spółki za jej zobowiązania. W sprawie niniejszej Urząd Skarbowy wydał decyzję o odpowiedzialności A. S. jako byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki cywilnej "P." z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2000r. dopiero dnia [...].2001r. doręczając ją podatnikowi dnia następnego. Tak więc decyzja ta stała się wiążąca dopiero od dnia [...].2001r. w myśl art.212 Ordynacji. Tym samym nie mogła ona odnieść skutku do decyzji wymiarowej z dnia [...].2001r. a w konsekwencji do utrzymującej ją w mocy decyzji organu nadrzędnego. W związku z powyższym uznać należy, iż określająca zobowiązanie podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej decyzja, która nie wydana została w trybie art.115 § 4 Ordynacji podatkowej, jako wydana i skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, dotknięta jest nieważnością o której mowa w art.247 § 1 pkt. 5 jej ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz.1270).Rozpoznając sprawę oparto się na art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153 póz.1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.