I SA/Kr 286/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "K" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2012 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009 r. postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W dniu 21 marca 2012 r. strona skarżąca - "K" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. - złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009 r. We wniosku oraz piśmie go uzupełniającym skarżąca spółka podała, że postanowieniem z dnia 23 lipca 2009 r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K., wydział ogłosił upadłość spółki. Postępowanie upadłościowe prowadzone jest w trybie likwidacji spółki, która obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje zatem żadnych dochodów, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie wpisu od skargi. Spółka zatrudnia jedynie dwóch pracowników na ½ etatu i 1/8 etatu, którzy wykonują pracę na rzecz masy upadłości. W toku postępowania upadłościowego syndyk uzyskuje jedynie dochody z likwidacji majątku spółki, którym jednak nie może swobodnie dysponować, gdyż kwoty te przeznaczane są dla wierzycieli, którzy zgłosili swoje wierzytelności do masy upadłości. Na nieruchomościach upadłej spółki ustanowione są natomiast hipoteki przewyższające wartość majątku. Na rachunku bankowym zgromadzone są jedynie kwoty pochodzące z likwidacji masy upadłości. W uzasadnieniu wniosku podniesiono także, że spółka nie posiada środków trwałych, kapitały własne wykazują wartość ujemną na dzień 31 grudnia 2010 r. – 24.295.018,43 zł, zaś strata za 2010 r. wyniosła 451.445,63 zł. bilans za 2011 r. oraz plan podziału funduszów masy jeszcze nie zostały sporządzone. Postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej spółki. Od powyższego postanowienia strona skarżąca wniosła w terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku strony w przedmiocie przyznania prawa pomocy uznał, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Przede wszystkim należy podnieść, że na gruncie obowiązującego prawa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (innej jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej) zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 246 § 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co oznacza, że to na podmiocie ubiegającym się o uzyskanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wynikających z art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oczywiście nie jest to uznanie dowolne. Sąd nie będzie mógł odmówić przyznania prawa pomocy, jeśli następstwem takiego postanowienia byłoby istotne ograniczenie prawa do sądu (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 319). Na gruncie niniejszej sprawy sąd doszedł do przekonania, że skarżąca spółka wykazała, iż na chwilę obecną nie jest w stanie ponieść ciężaru zapłaty kosztów sądowych, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadniony. Wskazać należy, że spółka jest podmiotem pozostającym w likwidacji. Nie posiada żadnych środków trwałych, wszelkie dochody jakie syndyk uzyskuje z likwidacji majątku spółki umieszczane są na koncie bankowym i są to jedyne środki tam zgromadzone. Jednakże środkami tymi syndykowi nie wolno swobodnie dysponować, zobowiązany jest do przekazania ich wierzycielom, którzy zgłosili swoje wierzytelności do masy upadłości. Na nieruchomościach upadłej spółki ustanowione są natomiast hipoteki przewyższające wartość majątku. Spółka zaprzestała całkowicie prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie generuje żadnych dochodów, z których mogłaby ponieść koszty sądowe. Wskazać zatem należy, że w takim przypadku odmowa uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pozbawiłaby stronę skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu i możliwości weryfikacji niekorzystnych dla niej decyzji podatkowych. Z pola widzenia nie może nadto umknąć fakt, że przed tut. Sądem zawisło szereg spraw spółki, co również generuje wysokie koszty sądowe. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak na wstępie.