I SA/Kr 29/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargo B. Spółki z o o w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 października 2015 r nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wyłączyć sędziego WSA Pawła Dąbka od rozpoznania sprawy ze skargi B. Investment Spółki z o o w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 października 2015 r nr [...] Wyznaczony w niniejszej sprawie Sędzia sprawozdawca zawiadomił sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymał się od udziału w sprawie. Oświadczył, że zna osobiście Pana S.B.. Który jest prezesem zarządu B. spółki z o o w K., co mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), jak również na podstawie art. 19 powołanej ustawy, zgodnie z którym niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie do przepisu art. 21 ustawy p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Stosownie do zapisu cytowanego art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego, którego bezstronność może budzić wątpliwości, może nastąpić na własne żądanie sędziego lub na wniosek strony. Przyczyną wyłączenia sędziego w takiej sytuacji jest sama możliwość powstania wątpliwości i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w tym postępowaniu sądowym. Omawiany przepis art. 19 p.p.s.a.,. w brzmieniu pierwotnym obejmował tylko sytuacje, w których przyczyną braku bezstronności był stosunek osobisty sędziego ze stroną lub z jej przedstawicielem. Ograniczenie takie zostało zakwestionowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. SK 54/2004 (OTK ZU 2005/11A poz. 134). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 19 p.p.s.a. "w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji". W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że w celu pełnej realizacji prawa do sądu na ustawodawcy spoczywa obowiązek takiego ukształtowania instytucji wyłączenia sędziego, "aby umożliwiło ono objęcie wszelkich sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony (na co wskazuje orzecznictwo), to co najmniej u obiektywnego, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego". Według wyroku gwarancje bezstronności sędziowskiej nie mogą być ograniczone "jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej - jako umożliwiające wyłączenie w wypadku okoliczności (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia na w pełni zobiektywizowanych przesłankach". W związku z powyższym w obecnym stanie prawnym do wyłączenia sędziego na wniosek, nie jest już konieczne zaistnienie pomiędzy nim a stroną lub jej przedstawicielem, konkretnego stosunku osobistego. Dlatego też biorąc pod uwagę przedstawione na wstępie oświadczenie sędziego sprawozdawcy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 19 p.p.s.a.