I SA/Kr 296/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnej postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddalił skargę E. K. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Pismem z dnia 29 listopada 2021 r. E. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei pismem z dnia 4 stycznia 2022 r. E. K. wniosła skargę "na decyzję Zus", zarzucając jej m.in. zajęcie wynagrodzenia za pracę wbrew art. 24 ust. 5-5c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli nieprawidłowe zastosowanie środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że posiada zaległości płatnicze w ZUS za okres marzec – grudzień 2011 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła, że pomimo, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nałożył na jej nieruchomości hipotekę przymusową, a od tego czasu upłynęło już pięć lat, organ zajął jej wynagrodzenie za pracę i potrąca jej z pensji od października 2021 r. Skarżąca powołała się na treść art. 24 ust. 5-5c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który wyklucza prowadzenia egzekucji z konta bankowego lub wynagrodzenia po upływie pięciu lat od dokonania wpisu. Wezwana przez organ o sprecyzowanie charakteru pisma z dnia 4 stycznia 2022 r. E. K. w piśmie z dnia 2 lutego 2022 r. wyjaśniła, że wnosi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność organu egzekucyjnego w myśl art. 54 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, gdyż skarżąca nie wyczerpała przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia jaki przysługiwały jej na podstawie art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] Co prawda skarżąca w dniu 29 listopada 2021 r. wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. zażalenie na to postanowienie, jednak nie zostało ono jeszcze rozpatrzone. W związku z tym organ uważa, że skarga jest przedwczesna i niedopuszczalna. W piśmie z dnia 9 marca 2022 r. E. K. odniosła się do argumentów organu podniesionych w odpowiedzi na skargę. Zdaniem skarżącej, jej skarga nie jest przedwczesna, gdyż w piśmie z dnia 17 lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. poinformował ją, że utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji. Tak więc złożenie wniosku w Sądzie jest zasadne i absolutnie nie przedwczesne. Skarżąca dodała, że przedmiotem jej skargi jest niezgodna z prawem egzekucja z wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii jej przedmiotu. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy, a w szczególności treści pism skarżącej: skargi oraz pism z dnia 2 lutego i 9 marca 2022 r. wskazuje, że przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...], którym oddalono skargę E. K. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. W piśmie z dnia 2 lutego 2022 r. skarżąca oświadczyła, że wnosi skargę na czynność organu egzekucyjnego w myśl art. 54 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w piśmie z dnia 9 marca 2022 r. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest niezgodna z prawem egzekucja z wynagrodzenia. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 721/07). Poza tym zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), mającym zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jak to już zostało powyżej wskazane przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...], którym oddalono skargę E. K. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z treścią art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.) na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona w treści zaskarżonego postanowienia. Co prawda pismem z dnia 29 listopada 2021 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji, jednak zanim zostało ono rozpoznane przez organ II instancji, skarżąca wniosła skargę na ww. postanowienie do tut Sądu. Z uwagi na treść art. 52 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe wniesienie jednocześnie zażalenia oraz skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. W związku z powyższym wskazać należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie organu I instancji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi skarżąca powinna była natomiast uczynić rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. wydane po rozpoznaniu jej zażalenia na zaskarżone postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.