I SA/Kr 298/11
WyrokWSA w Krakowie2011-07-20
Skład orzekający: Ewa Długosz –Ślusarczyk, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej z tytułu drugiej raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie 89,00 zł, uzasadniona brakiem wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odmowa umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 89,00 zł jest zgodna z prawem, ponieważ nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Kwota podatku nie przekracza możliwości finansowych rodziny podatnika w stopniu mogącym zachwiać podstawami jej egzystencji, a organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację majątkową i rodzinną skarżącego w kontekście uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 89,00 zł z tytułu drugiej raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r., powołując się na swój zły stan zdrowia, niskie dochody z rent oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie prawa i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S.M.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 298/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz –Ślusarczyk (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2011r., sprawy ze skargi S.M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 6 grudnia 2010r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu drugiej raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010r., - skargę oddala -
Decyzją z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpoznaniu odwołania S.M. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M., znak: [...] z dnia 18 czerwca 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku S. M. i orzekającą o odmowie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie 89,00 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zmianami).
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, wyjaśniając znaczenie użytych tam określeń "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".
Organ odwoławczy opisał również ustalony w sprawie stan faktyczny. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem S.M. o umorzenie II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie 89,00 zł podnosząc, że wraz z żoną są osobami starymi i schorowanymi, utrzymują się z niewielkich rent, które przeznaczają na najpilniejsze opłaty oraz na zakup lekarstw. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, iż L. i S. M. są współwłaścicielami działki o powierzchni 0,64 ha, na której znajduje się stodoła i budynek mieszkalny zaopatrzony w wodę, gaz, centralne ogrzewanie. Warunki mieszkaniowe określono jako dobre. Stwierdzono, ze źródłem utrzymania rodziny są emerytury w łącznej kwocie 1.452,85 zł. Z podatnikami zamieszkuje córka – Ż. M., która obecnie studiuje.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny Kolegium zgodziło sie z organem I instancji, iż w przypadku L. i S. M. w ostatnim czasie nie wystąpiły okoliczności, które można byłoby określić jako "ważny interes podatnika", ani też nie występują przesłanki o charakterze "interesu publicznego". Argumenty wskazywane przez wnioskodawcę nie mogą stanowić wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego, a załączone do sprawy dokumenty tj. skierowania na konsultacje medyczne, zaświadczenia lekarskie, skierowania na zbiegi wydane zostały przez lekarzy Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, co jednoznacznie wskazuje na fakt, że podatnicy korzystają z publicznej (bezpłatnej) służby zdrowia. Przedstawione faktury w większości wystawione są na leki refundowane, za które podatnicy płacą niewielkie kwoty. Ponadto państwo M. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką Ż., która posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,83 ha. W razie zaprzestania uprawy gruntu, istnieje możliwość wydzierżawienia zarówno gospodarstwa rolnego, jak i części gruntu posiadanego przez państwa M., a tym samym uzyskania z tego tytułu środków pieniężnych. Podatek za II kwartał wyniósł 89,00 zł, a więc miesięcznie 30,00 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, że wskutek uiszczenia podatku podatnik nie pozostałby bez środków do życia i nie byłby zmuszony korzystać z pomocy społecznej. Nie zaszły więc przesłanki wynikające z art.67 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.
Kolegium uznało, że organ I instancji z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zebrał i przeanalizował materiał dowodowy umożliwiający ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie ulgi, a w szczególności zbadał sytuację materialną i finansową wnioskodawcy, jak również poddał ocenie racje, na które powołała się strona. Kolegium wskazało, iż rozstrzygnięcie o umorzeniu zaległości podatkowych mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie to pozwala organowi na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Organ podatkowy zatem może, ale nie musi, umorzyć zaległość podatkową. Kolegium zaznaczyło, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny okoliczności, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika.
Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. M., zarzucając jej bezzasadność i niezgodność z prawem. W jego ocenie Kolegium nie zapoznało się z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy. Skarżący powołał się w szczególności na zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że wraz z żoną są osobami chorymi, niezdolnymi do podjęcia jakiejkolwiek pracy, utrzymującymi się jedynie z niewysokiej renty przy konieczności wykupienia lekarstw oraz opłacenia wizyt u lekarzy specjalistów. Wskazał również na ponoszone przez siebie opłaty za media, zakup opału (węgla) na zimę, spłatę kredytu na remont domu. Posiadana przez skarżącego nieruchomość jest nieużytkiem i nie może być uprawiana, bowiem jest zalewana szkodliwymi wyciekami. Dodatkowo zostali poszkodowani w trakcie powodzi w 2010 r., co wymagało nakładów na remont domu. Skarżący podniósł ponadto, że jego córka przez 6 lat była na studiach dziennych, płatnych, a należąca do niej nieruchomość została wynajęta siostrze skarżącego w zamian za opłacenie podatku i częściowe opłacenie studiów Ż. M. Zdaniem skarżącego pominięcie tych okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutkuje wydaniem jej z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a argumenty podniesione w skardze nie mogą odnieść skutku. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a następnie właściwie oceniły go w kontekście przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem umorzenie zaległości podatkowej możliwe jest w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni powyższych pojęć m. in. w wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. II FSK 620/09 (LEX nr 745770) wskazując, że "Przez ważny interes podatnika, o którym mowa w art. 67a § 1 o.p., należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zaś przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji".
Niewątpliwie umorzenie zaległości podatkowej w każdym przypadku byłoby zgodne z interesem podatnika, co jednak nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o umorzenie zaległości. Trzeba bowiem pamiętać, że wydanie decyzji korzystnej dla podatnika prowadzi do uszczuplenia dochodu budżetu państwa i stanowi wyłom od zasady powszechności obowiązku podatkowego. Zastosowanie omawianej ulgi powinno więc być ograniczone do sytuacji wyjątkowych, w których podatnik wskutek zapłaty podatku nie będzie mógł zrealizować swoich podstawowych potrzeb życiowych. Organ podatkowy działa tu w granicach tzw. uznania administracyjnego, we własnym zakresie oceniając zasadność wniosku w kontekście przytoczonych wyżej przesłanek.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należy wskazać, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że tak rozumiane przesłanki umorzenia zaległości podatkowej w niniejszej sprawie nie zachodzą. Uwzględniono przy tym sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, jak również wysokość zobowiązania, które miałoby podlegać umorzeniu. Jak ustalono w postępowaniu podatkowym skarżący i jego żona posiadają stały miesięczny dochód w łącznej kwocie 1.452,85 zł i prowadzą gospodarstwo domowe wraz z córką, która jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 1,83 ha. Skarżący i jego żona są osobami schorowanymi, w związku z czym pozostają w stałym leczeniu.
Wysokość zobowiązania podatkowego, którego umorzenia domaga się skarżący, wynosi 89 zł. Słusznie uznano, że kwota ta nie przekracza możliwości finansowych rodziny skarżącego do tego stopnia, by zachwiać podstawami jej egzystencji. W tej sytuacji odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie narusza art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie zachodzi.
Biorąc powyższe pod uwagę należało oddalić skargę S.M., o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło