I SA/Kr 2992/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005r sprawy ze skargi D. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 listopada 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 472 zł 10 gr. ( czterysta siedemdziesiąt dwa złote dziesięć groszy ). I SA/Kr 2992/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy ustalił dla D. i B. małżonków K. podatek od nieruchomości na 2002r. w kwocie 16 804,70zł. Jako podstawę opodatkowania przyjęto powierzchnię 6 285m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą, 1 010m2 budynków związanych z działalnością gospodarczą, l 360m2 budowli związanych z działalnością gospodarczą przy zastosowaniu stawek podatku od nieruchomości przyjętych uchwałą nr XXII/298/2001 Rady Miejskiej w Końskich z 29 listopada 2001 r.. Wszystkie nieruchomości uznane zostały jako związane z działalnością gospodarczą, jako, że D. K. jest przedsiębiorcą, co wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Jak wynika także z przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na nieruchomości usytuowanej w Końskich prowadzona jest tylko działalność gospodarcza polegająca na produkcji i sprzedaży mebli stylowych, renowacji antyków, pomieszczenie o powierzchni 93 m2 stanowi kotłownia, wg oświadczenia właściciela nieczynna, a ponadto część działki bezpośrednio za zsypem trocin, czyli miejscem, gdzie kończą się budynki i budowle, na długości około 30m tj. aż do betonowego ogrodzenia rozgraniczającego działki nr [...] i nr [...] porośnięta jest trawą. Za ogrodzeniem teren porośnięty jest trawą z kępami krzewów i drzew. Nieruchomość ta została zakupiona w 1999 roku od Produkcyjno-Usługowo-Handlowej Spółdzielni Pracy "D.", znajduje się ona w strefie przemysłowej, w kompleksie zakładów produkcyjnych powstałych po tej Spółdzielni, a więc nie może być w stosunku do części gruntów i części budynków, jak to chcą właściciele, zastosowana stawka inna, niż przyjęta zgodnie z art. 3 ust. l ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 9, poz.31 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż jest ona oparta na podstawie danych zebranych w przeprowadzonym postępowaniu jak: ewidencja gruntów, która w myśl art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm./ stanowi podstawę wymiaru podatku, pism oraz wykazów przedkładanych przez podatników w 2002 roku, podkreślając, że do 2001 roku włącznie podatek ten ustalany był na podstawie wykazu nieruchomości złożonego [...] grudnia 1999 roku tj. od budynków, budowli i gruntu związanych z działalnością gospodarczą, czyli tak jak to przyjęto także za 2002 rok. W tejże ewidencji figuruje pod poz. .rej. G 465 w obrębie 03 grunt o łącznej powierzchni 6 285m2 stanowiący własność małżonków, na który składają się działki: nr [...] o powierzchni 3 008m2 sklasyfikowana jako Bi, nr [...] o powierzchni 3 189m2 sklasyfikowana jako Ł VI, oraz nr [...] o powierzchni 88m2 sklasyfikowana jako Bi. W uzasadnieniu decyzji podano, że dopiero pismem z [...]lutego 2002r. zwrócono się o ustalenie tego podatku od zmniejszonej .powierzchni gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, jednocześnie wykazując grunty oraz budynki "pozostałe". W wykazie nieruchomości złożonym [...] września 2002r. wykazano: budynki 917m2 oraz grunty 2 085m2 związane z działalnością gospodarczą, budowle o wartości l 360zł, budynki pozostałe 93m2, grunty pozostałe 4 200m2. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzono się i we wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołaniu zarzucono naruszenie art.3 ust. l pkt 2 w związku z art. 5 ust.3 pkt l i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak też art. 122 i 187 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ z powodu braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazano, że działka [...] o powierzchni 3 189m2, nieużytek, została nabyta przez małżonków, oprócz dotychczas użytkowanych, bo taki warunek postawił sprzedający. Jednakże od samego początku nie była i nie jest związana z prowadzoną przez D.K. działalnością gospodarczą. Także część działki [...] nie nadaje się na taką działalność, bo jest to teren podmokły. To że obszary te stanowią nieużytek potwierdza treść protokołu z[...] września 2002r. sporządzonego na miejscu przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy . Podkreślono, że pominięto fakt , iż B. K., współwłaściciel, nie prowadzi działalności gospodarczej. Co do budynku kotłowni o powierzchni 93m2 oświadczono, że nie może on pełnić funkcji pomocniczej w stosunku do hali produkcyjnej, gdyż nie posiada ona grzejników. Generalnie sformułowano tezę, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwalają na przyjęcie do opodatkowania podatkiem od nieruchomości części budynków związanych z działalnością gospodarczą. Tak więc samo tylko posiadanie przez przedsiębiorcę budynku lub gruntu nie przesądza o opodatkowaniu wyższą stawką. Ważne jest związanie tych nieruchomości z działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] działając na podstawie art.233 §1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu, z powołanie się na orzecznictwo NSA, stwierdzono, że nieruchomości będące współwłasnością małżonków w całości należy traktować jako związane z działalnością gospodarczą , ponieważ wszystkie nieruchomości /z wyjątkiem budynków mieszkalnych/ znajdujące się w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, inną niż rolnicza lub leśna, są związane z działalnością gospodarczą. Obowiązek podatkowych w podatku od nieruchomości jest ściśle związany jedynie z istnieniem nieruchomości i faktem władania nią, a podatek ten w swej konstrukcji nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystanie. Fakt nie użytkowania budynku kotłowni dla celów prowadzonej działalności, czy niemożności wykorzystywania części gruntu na ten cel, nie stanowi podstawy do uznania tego budynku i gruntu za pozostały. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz naruszenia prawa procesowego tj. art. 122 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie i argumentację uzasadniającą je. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1211/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 w/w ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd ten sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, mając na uwadze stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dniu ich podjęcia. W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skarga na uwzględnienie zasługuje. Bowiem w pierwszym rzędzie należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art.187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, która winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.210 § 1 pkt 6 tejże ustawy. W niniejszej sprawie nie można uznać, że warunki te zostały spełnione. Ponadto rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisu art.191 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego to przepisu wynika zasada swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez organ w prowadzonym postępowaniu. Oznacza to, że organ podatkowy nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a sprawę rozstrzyga na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu. Jednakże ocena ta musi być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczeniem i zasadami logiki. W uzasadnieniu rozstrzygnięć organów w kwestii zastosowanej podwyższonej stawki podatku od nieruchomości, wyrażając stanowisko, że całość gruntów tj. działek o numerach [...], [...] i [...] , budynków i budowli jest związana z prowadzoną przez D. K. działalnością gospodarczą, brak jest odniesienia się do faktów podnoszonych przez skarżących, jak również własne ustalenia organu traktowane są wybiórczo, a wnioski z tak określonego stanu faktycznego wyartykułowane są poprzez przytaczanie niektórych orzeczeń NSA, co do poszczególnych okoliczności występujących w tego typu sprawach, bez odniesienia się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Wątpliwości nie są wyjaśniane z udziałem stron, a tym samym są pominięte. Wobec tego rozstrzygnięcia nie spełniają w/w warunków prawidłowego wydania decyzji tj. całościowego, kompletnego zebrania materiału dowodowego, całościowego, we wzajemnym powiązaniu, oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy, niezbędnego do rozstrzygnięcia, jaki przepis prawa ma zastosowanie. Stwierdzenia skarżących, że nieruchomość gruntowa w postaci działki [...] od początku jej zakupu, narzuconego przez sprzedającego, nie była związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, fakt, iż poprzednio D. K.dzierżawiła halę znajdującą się na działce [...] wraz z drogą dojazdową nie znalazły odpowiedzi w postaci ustosunkowania się w wydanej decyzji. Brak jest także, jak chodzi o kwestię gruntu, jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia, dlaczego do roku 2001 r. wszystkie trzy nieruchomości gruntowe były przez samych skarżących wykazywane jako związane z działalnością gospodarczą. Nie rozważając tych okoliczności organ przesądził, że sam fakt posiadania przez małżonków, którzy nabyli na współwłasność małżeńską, jako że taki ustrój majątkowy ich wiązał, trzech nieruchomości gruntowych automatycznie przesądza o tym, że jeżeli jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, to każda z tych działek podlega stawce podwyższonej, gdyż jest tym samym związana z tą działalnością. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić. Definicja zawarta w art. 5ust. 3 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym dla 2002 roku stwierdza, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się wszystkie grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Przepis ten łatwo daje się zastosować i odnieść do tych przedsiębiorców, którzy posiadają osobowość prawną. Natomiast w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarcza zadaniem organów będzie ustalenie, czy posiadane przez osobę fizyczną grunty służą prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, czy też wykorzystywane są do celów osobistych podatnika. Inaczej mówiąc ustalenia wymaga, czy konkretna nieruchomość gruntowa, w granicach geodezyjnych, wchodzi w skład przedsiębiorstwa tej osoby fizycznej, przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Zauważyć także należy, że nie mają znaczenia dla celów tego podatku dane wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Wobec tego, aby ustalić, czy grunt jest objęty podatkiem od nieruchomości, w pierwszym rzędzie należy stwierdzić, czy podlega on opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Przechodząc do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ przyjmuje dane co do podstaw opodatkowania wynikające z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. Nr 100 z 2000r., poz. 1086 ze zm./.; Także w rozstrzygnięciu organów pominięto niektóre z faktów ustalonych przez sam organ, jak stwierdzenia w protokole z oględzin miejsca położenia nieruchomości, że działki są odgrodzone murem, a działka [...] porośnięta trawą, krzewami i drzewami, a nadto, że jest ona zakwalifikowana jako łąka klasy VI. Również nie wyjaśniona została kwestia zabudowy działki [...].Skarżąca we wcześniejszych deklaracjach wykazywała budynek i budowlę, a następnie w 2002 roku tylko powierzchnię budynków z podziałem na związaną z działalnością gospodarczą oraz na pozostałą. W decyzji organu I instancji wskazano jako przedmiot opodatkowania grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą, a równocześnie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na ewidencję gruntów i budynków prowadzoną przez Starostwo Powiatowe w K. Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, z której wynika, że w/w działka zabudowana jest dwoma budynkami określonymi jako budynki przemysłowe. Tak więc w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie musiał ustalić, co faktycznie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jak chodzi o zabudowę działki 6279/10, czy budynki lub ich części z art. 3 ust. 1 pkt 1, czy budowle lub ich części z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a następnie zastosować odpowiednie stawki z art. 5 tej ustawy, biorąc, między innymi, pod uwagę fakt zmiany z dniem 1 stycznia 2003 roku przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych definiujących związanie gruntów, budynków i budowli z działalnością gospodarczą jako posiadanie tychże przez przedsiębiorcę / art. 1a ust. 1 pkt 3 wprowadzony ustawą z 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw Dz.U. Nr 200, póz. 16837/. Takie rozumienie związku nieruchomości z działalnością gospodarczą miało miejsce w stanie prawnym przed 1 stycznia 2003r. tylko w odniesieniu do gruntów /art. 5 ust. 3 tej ustawy sprzed w/w nowelizacji/ .Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja narusza w/w przepisy prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania w postaci wpisu i kosztów przejazdu do sądu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.