I SA/Kr 2995/02

IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Sędziowie: NSA Józef Michaldo WSA Maria Zawadzka Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2005r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 14 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania podatkowego i w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 20,00 zł ( dwadzieścia złotych). Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i § 2 oraz art. 244 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie podatku od spadku po zmarłym J. K. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...]czerwca 1997r., sygn. akt [...] stwierdził nabycie spadku po J. K. przez jego dwóch synów M. K. i K.K. po 1/2 części. Spadkobiercy w złożonym zeznaniu podatkowym wykazali udział 1/5 części w działce położonej w D.. Decyzją ostateczną z[...] września 1997r. numer [...] Urząd Skarbowy umorzył postępowanie w sprawie podatku od spadku po w/w zmarłym z braku obowiązku podatkowego, ponieważ wartość nabytych części majątku nie przekroczyła kwot wolnych przewidzianych dla I grupy podatkowej. Po zakończeniu tego postępowania zostało złożone dodatkowe zeznanie podatkowe, z którego wynika, że po zmarłym pozostało mieszkanie położone w K. przy ul. R., w którym zmarły ostatnio zamieszkiwał. Wobec tego uznano, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie znane organowi podatkowemu w dniu wydania poprzedniej decyzji, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 w/w ustawy Ordynacja podatkowa. Następnie decyzją z [...] sierpnia 2002r. numer [...] Urząd Skarbowy podając jako podstawę prawną swojego działania art. 207, art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa, uchylił w całości decyzję ostateczną numer Ew[...] z [...]września 1997r., a na podstawie art. 15 ustawy Ordynacja podatkowa oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 1999r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych oraz poszczególnych kategorii podatników /Dz. U. nr 110, poz. 1227/ przekazał sprawę do rozstrzygnięcia do urzędu Skarbowego, jako właściwego w sprawie. Od tej decyzji zostało wniesione odwołanie do Izby Skarbowej w Odwołanie wniesiono także od postanowienia z dnia [...] września 1997r. o wznowieniu postępowania z urzędu. Rozstrzygnięciom tym zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie , a przez to wydanie decyzji bez podstawy prawnej, to jest w szczególności naruszenie art. 324 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez stosowanie przepisów tej ustawy do sprawy wszczętej i zakończonej przed dniem 1 stycznia 1998r., czyli wbrew przepisowi Ordynacji podatkowej. Głównie podniesiono także, że w chwili wydania decyzji o umorzeniu postępowania urząd skarbowy dysponował wiedzą i dokumentami o przedmiocie całego spadku i jego całej wartości a więc o własności do lokalu przy ul. R. w K. przez J. K.. Wobec tego należy wziąć pod uwagę stan prawny obowiązujący w 1997r. , kiedy to zobowiązanie podatkowe w podatku spadkowym powstawało z chwilą wydania decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Była to decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz. U. Nr 108 z 1993r., poz. 4867. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 tej ustawy nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy upłynęły 3 lata. Przepis ten zawiera 3 letni przedawnienie do wydania decyzji. Zaskarżona decyzja wydana została [...] sierpnia 1997r., bieg przedawnienia rozpoczął się więc od początku 2001 r. i dlatego zaskarżona decyzja Urzędu Skarbowego w M. wydana jest z rażącym naruszeniem tego przepisu dlatego też wniosek o stwierdzenie jej nieważności, jak i wydanego postanowienia, jest uzasadniony. Alternatywnie wniesiono o uchylenie wydanych przez urząd powyższych rozstrzygnięć. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. numer [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...] grudnia 2002r. za pośrednictwem poczty została wniesiona skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której stwierdzono, że zaskarża się w całości wyżej wymienioną decyzję oraz poprzedzające je decyzje i postanowienie wydane w sprawie przez Urząd Skarbowy zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie, a przez to wydanie decyzji bez podstawy prawnej, to jest w szczególności naruszenie art. 240, art. 247, art. 324 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez stosowanie przepisów tej ustawy do sprawy wszczętej i zakończonej decyzją podatkową Urzędu Skarbowego z [...]sierpnia 1997r., czyli sprzed 1 stycznia 1998r., czyli wbrew temu przepisowi Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i jego uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Pomimo, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1211/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, w trakcie którego badane są przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a także przeprowadzane jest postępowanie w kwestii rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, właściwy organ wydaje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art.245 § 1 wyżej cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten w paragrafie pierwszym, w brzmieniu obowiązującym w 2002r., kiedy to rozstrzygnięcie swoje wydawał organ tak I jak i II instancji, stanowił, że organ, o którym mowa w art. 244 § 1 lub 2, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2, wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1, albo 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli od dnia doręczenia tej decyzji upłynęło 5 lat, albo 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli wskutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, albo . 4) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie przesłanek przewidzianych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Decyzja uchylająca w całości lub w części decyzję dotychczasową zawiera dwa rozstrzygnięcia razem stanowiące całość znajdującą podstawę prawną w art. 245 § 1 pkt 4 omawianej ustawy. Pierwsze to usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji, a drugie to rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie. Brak jednego z tych elementów powoduje, że decyzja kwalifikuje się do stwierdzenia jej nieważności , gdyż konsekwencją poszczególnych etapów postępowania wznowieniowego jest to, że w przypadku istnienia podstaw wznowienia uchyla się decyzję dotychczasową i wydaje w tym samym postępowaniu nową decyzję merytoryczną. A. więc decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać co do istoty sprawę, nie może natomiast orzekać o przekazaniu sprawy. Tak więc organ właściwy zgodnie z art. 244 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wydał swoje rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem prawa poprzez uchylenie pierwotnej decyzji i przekazanie sprawy innemu organowi, jako, zdaniem organu, właściwemu. Odnosząc się do kwestii podniesionych w skardze należy zauważyć, że zarzuty w niej sformułowane w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Powoływany przez skarżącego przepis art. 324 w/w ustawy Ordynacja podatkowa, jako uzasadnienie twierdzeń, że do sprawy nie mają zastosowania przepisy tej ustawy, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jako przepis przejściowy postanawia on, że do spraw wszczętych, a nie rozpatrzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji przed dniem 1 stycznia 1998r. stosuje się, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w sprawie, przepisy niniejszej ustawy, czyli właśnie Ordynacji podatkowej. Sprawa wymiaru podatku od spadków i darowizn zakończyła się w normalnym toku instancji w dniu wydania decyzji przez Urząd Skarbowy czyli [...]sierpnia 1997r. Natomiast wznowienie postępowania nastąpiło w 2002r. z zastosowaniem przepisów Ordynacji podatkowej, jako że przepisy przejściowe Działu IX Rozdziału 2 tejże ustawy nie zawierają w odniesieniu do instytucji wznowienia postępowania z urzędu żadnych unormowań. A wobec tego skoro zgodnie z art. 344 omawiana ustawa weszła w życie / z niewielkimi wyjątkami/ z dniem 1 stycznia 1998r. to jej regulacje miały zastosowanie do czynności organu w zakresie wznowienia postępowania w 2002r. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 2 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 247 w/cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl których to przepisów postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się. Jak wyżej stwierdzono zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a więc z przyczyny określonej w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie w/w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy