I SA/Kr 30/19
WyrokWSA w Krakowie2019-02-12
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Piotr Głowacki, Grażyna Firek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zaliczył wpłatę dokonaną przez zobowiązanego na poczet najstarszych zaległości, mimo że zobowiązany zamierzał uregulować nią należność za czerwiec 2018 r., a postępowanie egzekucyjne było prowadzone w zakresie tej właśnie należności?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo zaliczył wpłatę na poczet najstarszych zaległości, zgodnie z przepisami rozporządzenia, które nakazują zaliczanie wpłat w pierwszej kolejności na należności o najwcześniejszym terminie płatności. Skoro wcześniejsze należności nie zostały w całości pokryte, wpłata nie mogła zostać zaliczona na należność za czerwiec 2018 r., co oznaczało, że obowiązek ten nie został skutecznie uregulowany i podlegał egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący S. B. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, twierdząc, że dokonał wpłaty należności za czerwiec 2018 r. i w związku z tym nie posiada zaległości. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów, wskazując, że wpłata została zaliczona na najstarsze zaległości zgodnie z przepisami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i k.p.a. poprzez błędne ustalenie istnienia zaległości.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w N. S. postanowieniem z dnia 21 września 2018 r., nr [...] odmówił uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wniesionych przez S. B., podjął zawieszone z mocy prawa postępowanie egzekucyjne oraz umorzył je w związku z całkowitą realizacją tytułów wykonawczych.
Organ wskazał, że zobowiązany wniósł zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczył, że ze względu na tożsamość organu egzekucyjnego i wierzyciela brak jest potrzeby zajęcia odrębnego stanowiska przez wierzyciela. Odnosząc się do zarzutów organ wskazał, że upomnienia zostały doręczone zobowiązanemu, który osobiście podpisał ich odbiór. Zobowiązany zaprzeczał, jakoby posiadał zaległości w opłaceniu składek za czerwiec 2018 r. W tym zakresie organ wyjaśnił, że wpłaty, dokonane przez zobowiązanego zostały zaliczone na najwcześniejsze zobowiązania, a zatem należność za czerwiec 2018 r. nie została uregulowana. Zdaniem organu, mimo że zadłużenie jest kwestionowane przed sądem powszechnym, to do czasu wydania prawomocnych orzeczeń przez ten sąd wpłaty muszą być rozliczane zgodnie z rozporządzeniem.
S. B. wniósł w terminie zażalenie, zarzucając naruszenie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9, 7, 107 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a poprzez błędne ustalenie, iż prowadzenie egzekucji w zakresie zaległości w sytuacji nieistnienia albo braku wymagalności obowiązku było prawidłowe, mimo iż płatnik nie posiadał zaległości. Zobowiązany podniósł również, iż czynności podejmowane przez organ rentowy w postaci wydania tytułów wykonawczych są przedwczesne, gdyż dokonał płatności składki za czerwiec 2018 w terminie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r., [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że gdy na koncie płatnika figuruje zaległość, wpłata z tytułu składek jest z urzędu zaliczona w pierwszej kolejności na pokrycie najstarszej należności, co wynika rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru jest zobowiązany ". Wpłaty od stycznia 2018 do września 2018 zostały rozliczone na najstarsze zaległości figurujące na koncie zobowiązanego. Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że egzekucja jest dopuszczalna, albowiem tytuły wykonawcze zostały wystawione przez właściwy organ, a należność w nim wskazana podlega egzekucji administracyjnej. Organ podzielił również stanowisko Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie prawidłowości doręczenia upomnienia.
S. B. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 6 art. 7, art. 8, art. 99, art. 77 i art. 107 w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne ustalenie, że prowadzenie egzekucji w zakresie zaległości podatkowej w sytuacji nieistnienia albo braku wymagalności obowiązku było prawidłowe, pomimo że płatnik nie posiadał zaległości, bo dokonał płatności za czerwiec 2018 r. Nadto zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. Skarżący zwrócił się o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarżący oparł wniesione w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty na następujących podstawach: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Twierdzenie o nieistnieniu obowiązku skarżący oparł na tym, że dokonał wpłaty należności za czerwiec 2018 r. Trzeba jednak podkreślić, że taka wpłata oznaczałaby zaspokojenie tej należności tylko i wyłącznie w wypadku nieistnienia innych, wcześniejszych należności. O tym, na poczet jakiej należności zaliczona zostaje wpłata decyduje nie wola płatnika, ale przepisy prawa, które organy administracji publicznej są obowiązane stosować. Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 1831) zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1. Natomiast w myśl do § 12 ust. 2 rozporządzenia, kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1. Zgodnie z powyższymi przepisami Zakład ma zatem obowiązek zaliczyć wpłacane kwoty w pierwszej kolejności na należności o najwcześniejszym terminie płatności. Inaczej mówiąc, zaliczenie wpłaty na czerwiec 2018 r. mogłoby nastąpić zgodnie z intencją skarżącego dopiero wówczas, gdyby wcześniejsze należności zostały w całości pokryte. Ponieważ w niniejszej sprawie sytuacja była odmienna, wpłata, którą skarżący zamierzał uregulować należności za ten miesiąc, została zaliczona na poczet należności wcześniejszych. Tym samym nie doszło do skutecznego uregulowania należności za czerwiec 2018 r., co doprowadziło do powstania spornego obowiązku.
Odnośnie dopuszczalności egzekucji należy podzielić stanowisko, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i stwierdzić, że należność podlegała egzekucji administracyjnej, nie ulega bowiem wątpliwości, że należności z tytułu składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych mogą być egzekwowane w ten sposób. Żaden przepis ustawy nie wyłącza przymusowego wykonywania obowiązku. W szczególności, skoro decyzje określające zadłużenie skarżącego są ostateczne, to są również wykonalne i sam fakt toczenia się sporu przed sądem powszechnym nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu wynikającego z nich obowiązku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło