I SA/Kr 301/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 28.12.2017r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 28.12.2017r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. G. ur. w 1960r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. G. ur. w 1981r., synem K. G. ur. w 2008r, oraz córką K. G. ur. w 2003r. Wnioskodawca z tytułu umowy o pracę, na stanowisku dyrektora generalnego, zawartą z V. S.A. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2 100 zł, brutto (jego wynagrodzenie za luty 2018r. wyniosło 1 393,07 zł, netto). Pełni również w tej spółce funkcję prezesa zarządu, za co nie otrzymuje wynagrodzenia. W 2017r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach J. Sp. z o.o. sp. komandytowa poniósł stratę w wysokości 76 470 ,93 zł, przy przychodzie na poziomie 161 050,10 zł. a z tytułu działalności wykonywanej osobiście uzyskał dochód w kwocie 124 443, 75 zł, przy przychodzie wysokości 125 000 zł. J. G. posiada: - 2% udziałów w E. Sp. z o.o. o wartości 100 zł, (według oświadczenia z dnia 04.04.2018r. ich wartość wynosi 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa), gdzie pełni funkcję prokurenta; - 51% udziałów w J. Sp. z o.o. o wartości 2 550 zł, (według oświadczenia z dnia 04.04.2018r. ich wartość wynosi 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa), gdzie pełni funkcję prezesa zarządu; - 74 % udziałów w J. Sp. z o.o. sp. komandytowa o wartości 7 400 zł, (według oświadczenia z dnia 04.04.2018r. ich wartość wynosi 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa); -1,67 % udziałów w K. system Sp. z o.o. o wartości 100 zł, (według oświadczenia z dnia 04.04.2018r. ich wartość wynosi 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa), gdzie pełni funkcję prokurenta; - 75,49 % udziałów w K. Sp. z o.o. w likwidacji o wartości 4 699 000 zł, - 200 akcji V. S.A., o trudnej do ustalenia wartości, gdyż spółka była w restrukturyzacji a obecnie został złożony wniosek o jej upadłość. Udziały wnioskodawcy w K. Sp. z o.o. w likwidacji oraz w J. Sp. z o.o. zostały zajęte przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Przedmiotem zajęcia są również udziały w K. Sp. z o.o. oraz udziały w E. Sp. z o.o. Z tytułu pożyczek udzielonych J. Sp. z o.o. sp. komandytowa wnioskodawca posiada wierzytelność (jeszcze niewymagalną) w wysokości 237 000 zł, zajętą przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Z tytułu pożyczek udzielonych S. Sp. z o.o. posiada natomiast wierzytelność , (jeszcze niewymagalną) w wysokości 385 000 zł, zajętą przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Z przedłożonych dokumentów wynika iż, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zajął również wierzytelności J. G. w : - K. Sp. z o.o. , K. Sp. z o.o. sp.k., V. w restrukturyzacji, V. S.A. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, lokat bankowych ani samochodu. E. G. zatrudniona jest w E. Sp. z o.o. s.k. na podstawie umowy o pracę, na stanowisku dyrektora ds. organizacyjnych z wynagrodzeniem w wysokości 4211 zł, miesięcznie , brutto. Od lutego 2017r. wynagrodzenie to nie jest wypłacane. Jest ona również udziałowcem tej spółki w 99 %. W 2017r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała dochód w wysokości 1 108 562,96 zł., przy przychodzie na poziomie 2 638 188,55 zł. E. G. posiada: - 98 % udziałów w E. Sp. z o.o. o wartości 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa, pełni tam funkcję prezesa zarządu; - 81,67 % udziałów w K. Sp. z o.o. o wartości 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa, pełni tam funkcję prezesa zarządu; - 96 % udziałów w K. Sp. z o.o. s.k. o wartości 0 zł, gdyż spółka posiada ujemne kapitały własne i nie posiada majątku , który rynkowo jest wart więcej niż wartość księgowa; - 99,98 % udziałów w E. Sp. z o.o. s.k. o wartości 0 zł, gdyż wartość zobowiązań spółki jest wyższa niż rynkowa wartość majątku; - 16 140 akcji V. S.A.,w restrukturyzacji, o trudnej do ustalenia wartości gdyż spółka była w restrukturyzacji a obecnie został złożony wniosek o jej upadłość. W spółce tej pełni funkcję członka rady nadzorczej. Jest właścicielką domu znajdującego się w miejscowości O.. Nie posiada lokat bankowych ani samochodu. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: koszty ogrzewania – średnio 600 zł, opłatę za energię elektryczną; 1000 – 1500 zł, koszty zużycia wody : 70 - 80 zł, koszty odbioru odpadów komunalnych – 36 zł, koszty internetu – 100 zł, , koszty ochrony domu – 61,50 zł, koszty zakupów żywności i środków czystości – ok. 1000 zł. W oświadczeniu zawartym we wniosku PPF J. G. podał, iż w ramach dochodów żona uzyskuje świadczenie z tytułu programu "500+", natomiast w oświadczeniu z dnia 04.04.2018r. E. G. stwierdziła, iż ostatnie świadczenie z tego tytułu otrzymała we wrześniu 2017r. a kolejny wniosek o przyznanie tego świadczenia został złożony w marcu br. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że miesięczne wydatki wynoszą ok. 2267,50 - 2777,50 zł (1000 – 1500 zł + 70 - 80 zł + 36 zł +100 zł + 61,50 zł +1000 zł.) a jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie J. G. w wysokości ok. 1 393,07 zł, netto oraz ewentualne świadczenie z tytułu programu "rodzina 500 plus" w wysokości 500 zł. W złożonym oświadczeniu, zawartym w formularzu PPF, z dnia 07.02.2018r. J. G. podał wprawdzie, iż dochód żony wynosi 3000 zł, miesięcznie , netto ale już w oświadczeniu z dnia 04.04.2018r. , stwierdziła ona, że jej wynagrodzenie nie jest wypłacane od lutego 2017r. ! Tak więc po pierwsze złożone oświadczenia nie są kompatybilne ze sobą w zakresie uzyskiwanych wynagrodzeń. Po drugie natomiast taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15). Strona bowiem wydaje znacznie więcej środków niż ma do dyspozycji. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Nie jest bowiem wiadomo z jakich źródeł pochodzą pieniądze na pokrycie bieżących wydatków i jaka jest ich wysokość. Podane okoliczności nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych strony nie może bowiem opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. , poz. 1369 z p.zm.).