I SA/Kr 301/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na czynność Wójta Gminy Liszki z dnia 27 lutego 2025 r. znak: PO.3127.3.2025 w przedmiocie wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów postanawia: odrzucić skargę. Wójt Gminy Liszki, decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. nr PO.3121.8/1258.2025, ustalił S.M. (dalej: Skarżący) wysokość podatku rolnego na 2025 rok w kwocie 82 zł. Wnioskiem z dnia 21 lutego 2025 r., Skarżący zwrócił do Wójta Gminy Liszki o odroczenie płatności podatku rolnego w kwocie 82 zł. Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. znak: PO.3127.3.2025 organ I instancji, na podstawie art. 155 § 1, art. 180 i art. 189 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.), wezwał Skarżącego do doprecyzowania kwoty odroczenia, wskazania do jakiego terminu ma zostać odroczona płatność, wskazania numeru PESEL oraz przedłożenia dokumentów uzasadniających wniosek o odroczenie płatności – w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Mimo doręczenia wezwania, Skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie oraz nie wpłynęły wskazane w wezwaniu dokumenty. Pismem z dnia 20 marca 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Wójta Gminy Liszki z dnia 27 lutego 2025 r. znak: PO.3127.3.2025 w przedmiocie wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi jest pismo Wójta Gminy Liszki z dnia 27 lutego 2025 r., stanowiące wezwanie do uzupełnienia wniosku o odroczenie terminu płatności podatku rolnego. Czynność ta została podjęta w toku postępowania, na podstawie art. 155 § 1, art. 180 i art. 189 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zatem ustalenie, czy wskazane pismo mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego, który został enumeratywnie wyliczony w art. 3 § 2 p.p.s.a. Analiza charakteru prawnego zaskarżonego wezwania prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż nie stanowi ono ani decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia, na które służy zażalenie lub które kończy postępowanie (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Pismo to nie rozstrzyga bowiem o istocie sprawy o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, nie tworzy, nie zmienia ani nie znosi praw i obowiązków Skarżącego w tym zakresie. Stanowi jedynie czynność procesową organu podatkowego o charakterze materialno-technicznym, podjętą w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego. W szczególności dogłębnej analizie należy poddać możliwość zakwalifikowania zaskarżonego pisma jako "innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten, stanowiąc klauzulę generalną, rozszerza kognicję sądu na formy działania administracji inne niż decyzje i postanowienia, jednak jego zastosowanie jest ograniczone dwiema przesłankami: akt musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i jednocześnie nie może być objęty wyłączeniem zawartym w dalszej części tego przepisu. Nawet jeśli przyjąć, że wezwanie nakłada na stronę pewne obowiązki proceduralne, to nie ma ono charakteru władczego rozstrzygnięcia, które bezpośrednio kształtuje sferę praw i obowiązków materialnych Skarżącego. Decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma jednak druga z przesłanek, a mianowicie wyraźne wyłączenie spod kontroli sądowej aktów i czynności podjętych w ramach określonych postępowań. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kognicja sądu nie obejmuje aktów lub czynności podjętych w ramach postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Nie ulega wątpliwości, że wniosek Skarżącego o odroczenie płatności podatku rolnego wszczął postępowanie w sprawie przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Postępowanie to, jako postępowanie podatkowe, jest w całości unormowane przepisami Działu IV Ordynacji podatkowej, zatytułowanego "Postępowanie podatkowe". Organ podatkowy, działając w jego ramach, jest zobowiązany do podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej), w tym do wzywania strony do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów (art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej). Zaskarżone pismo z dnia 27 lutego 2025 r. stanowi zatem czynność podjętą przez organ w ramach postępowania określonego w Dziale IV Ordynacji podatkowej, jednak tego rodzaju akty i czynności o charakterze proceduralnym, stanowiące element toczącego się postępowania podatkowego, nie podlegają odrębnej kontroli sądowej. W konsekwencji, zaskarżona czynność Wójta Gminy Liszki w postaci wezwania do uzupełnienia wniosku jest wprost objęta wyłączeniem przedmiotowym zawartym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co czyni skargę na tę czynność niedopuszczalną z mocy prawa. Jest czynnością czysto procesową, która nie kończy postępowania w sprawie i nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach Skarżącego o charakterze publicznoprawnym. Ewentualne naruszenie przepisów postępowania przy dokonywaniu tej czynności strona mogłaby podnosić dopiero w ramach odwołania od decyzji kończącej postępowanie w sprawie wniosku o odroczenie płatności podatku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.