I SA/Kr 303/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 lutego 2023 r. nr 1201-IOP2-1.603.2.11.2022.4 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Decyzją z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia 19 grudnia 2013 r. nr PT-2/4407-94/13/ABC w związku z rozliczeniem podatku od towarów i usług za luty i marzec 2008 r. Decyzja została doręczona P. B. (zwanej dalej także skarżącą) w dniu 5 kwietnia 2022 r. W dniu 22 listopada 2022 r. (data prezentaty organu) do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej z dnia 16 listopada 2022 r. o doręczenie jej decyzji z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10. Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie przesłał skarżącej wydruk m.in. decyzji z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10 wraz z informacją, że oryginał tej decyzji został jej doręczony w dniu 5 kwietnia 2022 r. W dniu 10 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. nr 1201-IOP2-1.603.2.11.2022.4 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 223 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i wskazał, że decyzja z dnia 29 marca 2022 r. została przesłana za pośrednictwem urzędu pocztowego na adres skarżącej i doręczona w dniu 5 kwietnia 2022 r. Organ II instancji stwierdził, że wniesienie odwołania w dniu 13 grudnia 2022 r. jest czynnością dokonaną po upływie przewidzianego prawem terminu, gdyż ustawowy termin do jego wniesienia upływał w dniu 19 kwietnia 2022 r. Złożone odwołanie należy zatem uznać za spóźnione, a przez to bezskuteczne. Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodziła się P. B. i pismem z dnia 9 marca 2023 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa wskutek ustalenia, że decyzja została jej doręczona w podanym przez organ dniu, podczas gdy nastąpiło to w terminie późniejszym (i wskutek jej wniosku, gdyż według wiedzy skarżącej organ nie doręczył jej przedmiotowej decyzji), co skutkowała wniesieniem odwołania w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 303/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie z uwagi na wszczęcie wobec skarżącej postępowania upadłościowego. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 303/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie odnieść należy się do kwestii postępowania upadłościowego toczącego się wobec skarżącej. Zgodnie z treścią art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614, zwanej dalej P.u.) postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Na gruncie tego przepisu w doktrynie i judykaturze ukształtował się pogląd, że po ogłoszeniu upadłości właściwym trybem dochodzenia wierzytelności podlegającej zaspokojeniu w podziale funduszów masy upadłości jest zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Z tego względu przyjmuje się, że co do zasady nie jest dopuszczalne wytoczenie po ogłoszeniu upadłości (obejmującej likwidację masy) procesów o wierzytelności podlegające zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym. Co się zaś tyczy procesów wszczętych przed ogłoszeniem upadłości o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym w art. 145 ust. 1 P.u., prowadzenie takiego procesu po ogłoszeniu upadłości jest dopuszczalne, ale tylko wtedy, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie została umieszczona na liście wierzytelności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2024 r. sygn. akt I FSK 1866/22). Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość skarżącej oraz wyznaczył syndyka masy upadłości. Z pisma Syndyka masy upadłości z dnia 18 września 2024 r. wynika, że lista wierzytelności została sporządzona i złożona do akt postępowania upadłościowego w dniu 17 września 2024 r. Na liście tej nie znalazła się jednak wierzytelność obejmująca zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2008 r., o której mowa w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 grudnia 2013 r. nr PT-2/4407-94/13/ABC ponieważ wierzyciel nie objął jej zgłoszeniem wierzytelności. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2025 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych zatwierdził listę wierzytelności. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że zobowiązania podatkowe skarżącej, o których mowa w decyzji z dnia 19 grudnia 2013 r. nr PT-2/4407-94/13/ABC zostały uregulowane w 2014 r. w wyniku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego prowadzonego wobec skarżącej. Na dzień wydania wyroku w niniejszej sprawie postanowienie to nie było jeszcze prawomocne. W związku zatem z faktem, że wierzytelność obejmująca zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2008 r., o której mowa w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 grudnia 2013 r. nr PT-2/4407-94/13/ABC nie znalazła się na liście wierzytelności, tut. Sąd rozpoznał merytorycznie skargę P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 lutego 2023 r. nr 1201-IOP2-1.603.2.11.2022.4 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu z dnia 29 marca 2022 r. nr 1201-IOP2-3.603.1.3.2022.10 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 grudnia 2013 r. nr PT-2/4407-94/13/ABC. Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., zwanej dalej O.p.), a w szczególności jej art. 223 § 1 i § 2 pkt 1. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jeżeli organ odwoławczy uzna, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu obowiązany jest to stwierdzić w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Wydanie orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., o ile uchybiony termin nie zostanie stronie przywrócony, zamyka podatnikowi możliwość skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Stąd, stwierdzenie przez organ podatkowy, że odwołanie zostało wniesione przez podatnika po terminie wymaga pewności tego organu (popartej materiałem dowodowym) nie tylko co do tego, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganych ustawą 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, ale także, że doręczenie decyzji było prawidłowe. W ocenie Sądu, skuteczność doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji została przesłana na adres skarżącej podany we wniosku o wznowienie postępowania i doręczona w dniu 5 kwietnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 32 akt adm.). Odbiór decyzji potwierdził pełnoletni domownik A. B. (jego podpis widnieje także obok podpisu skarżącej na piśmie z dnia 16 listopada 2022 r.). Skoro więc decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 5 kwietnia 2022 r. to 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 19 kwietnia 2022 r. Wniesienie zatem przez skarżącą odwołania w dniu 10 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego) nastąpiło z uchybieniem przewidzianego do tego terminu ustawowego. Prawidłowo zatem organ II instancji stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Nie zasługują na uwzględnienie podniesione przez skarżącą w treści skargi zarzuty. Jak to już zostało powyżej wskazane decyzja organu I instancji została doręczona na ręce pełnoletniego domownika A. B. co potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast ponowne doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji miało jedynie charakter informacyjny i nie wywoływało skutków prawnych w postaci otwarcia terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji bowiem kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie może być uznane jako ponowne doręczenie. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1342/19). Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że decyzja organu I instancji nie została jej doręczona i że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się z dniem ponownego doręczenia jej tej decyzji. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.